بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ افغانستان بۉییچه انسان حقلری مخصوص گزارشگلری ریچارد بنت، طالبان قماقخانهسیده سقلنهیاتگن برچه ژورنالیستلرنی درحال و شرطسیز آزاد قیلیشگه چقیردی.
بنت «جهان مطبوعات اېرکینلیگی کونی» عرفهسیده اعلان قیلگن بیاناتیده، طالبان خادملری سۉز اېرکینلیگی حقوقیدن فایدهلنیب، قصاص آلیش، تعقیب یاکه حبسگه آلیشدن قۉرقمسدن فعالیت یوریتیشینی تأمینلشی کېرهکلیگینی ایتدی.
چېگره بیلمس خبرچیلر تشکیلاتی معلوماتلریگه کۉره، حاضرده کمیده تۉرت ژورنالیست طالبان قماقلریده سهقلنماقده.
اولردن بیری حمید فرهادی بۉلیب، او طالبانگه قرشی «ترغیبات»ده عیبلنیب و اطلاعات روز بیلن همکارلیک قیلگنی اوچون ایکّی ییلگه قملگن همده حاضر بگرام قماقخانهسیده سهقلنماقده.
بنت بیاناتیده تأکیدلشیچه، طالبان حاکمیتگه قَیتگنیدن بېری افغانستانده میدیا اېرکینلیگی خواطرلی درجهده پهسهییب، قۉرقوو محیطی کېنگ اۉزینی سانسور قیلیشگه آلیب کېلگن.
اونگه کۉره، اۉزینی سانسور قیلیش نهفقط ژورنالیستلرگه، بلکه اخبارات منبعلریگه هم تأثیر قیلماقده و عاموی اخبارات واسطهلری بیلن گپلشگن شخصلر تهدید، کوزتوو و حبسگه دوچ کېلماقده.
مخصوص گزارشگر شوندهی دېدی: «حتا عادي رایورتاژلر هم جدّي خوفلرنی کېلتیریب چیقریشی ممکن، اینیقسه اولر طالباننی تنقید قیلووچی یاکه سېزگیر موضوعلر، خصوصاً عیاللر و قیزلر حقوقلری حقیده بۉلسه.»
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه: «تهدید و قۉرقیتیش عادتي حالگه ایلنگن، خارجدهگی یېتکرمهلر بیلن همکارلیک قیلیش عیبلاوی اېسه ینه-ده کېسکین عکسلرگه سبب بۉلماقده.»
بنت نینگ یازیشیچه، بو جریانلر افغانستانده فقرالیک میدانی نینگ تارهییشی و سۉز اېرکینلیگیگه باسیم کوچهییشی جریانیده یوز بېرماقده. انسان حقوقلری حمایهچیلری، فقرالیک جمعیتی فعاللری و طالبان سیاستینی تنقید قیلگن شخصلر تاباره آرتیب بارهیاتگن خوفلرگه دوچ کېلماقده. کتابلر و باشقه باسمه نشرلر سانسور قیلینماقده، تورلی اخبارات منبعلریگه کیریش تاباره چېکلنماقده. ژورنالیستلر اجتماعي ترماقلردهگی پُستلری اوچون هم جزالنماقده. طالبان محکمهلری نینگ «جنایت» قاعدهلری اېسه ناانیق و مفکوروي توشونچهلر اساسیده جماعت و دیني شخصلرنی تنقید قیلیشنی جنایت صفتیده بېلگیلهیدی.
اونینگ ایتیشیچه، بو حالت ملاقات محیطی نینگ ساووقلشیشیگه، اۉزینی سانسور قیلیش و قۉرقیتیش نینگ کوچهییشیگه آلیب کېلماقده بو نهفقط ژورنالیستلر، بلکه فعاللر، اکادمیکلر و مخالف صفتیده کۉریلگن شخصلرگه هم تأثیر قیلماقده.
بنت نینگ تأکیدلشیچه، برچه قیینچیلیکلرگه قرهمهی، افغانستان ژورنالیستلری انسان حقوقلری بوزیلیشلرینی فاش اېتیشده و جماعتچیلیک نینگ اخبارات آلیش حقوقینی تأمینلشده مهم رۉل اۉینشده دوام اېتماقده.
او افغانستان ایچیده فعالیت یوریتهیاتگن همده مهاجرلیکده توریب ایشلهیاتگن ژورنالیستلر نینگ چیدملیلیگینی یوقاری بهالهدی.
شو بیلن بیرگه، او افغانستان یېتکرمه لری خلقارا مالیوي و تخنیکي یاردم نینگ کمهییشی سبب جدّي ضرر کۉرگنینی قید اېتدی.
بنتگه کۉره، مستقل ژنالیستیکهگه احتیاج آرتیب بارهیاتگن بیر پیتده، مالیوي یاردم نینگ کمهییشی ژورنالیستلرنینگ خوفسیز ایشلشی، اخباراتگه کیریشی و جایلردن رایورتاژ تیارلش امکانیتلرینی کېسکین چېکلهماقده.
او «جهان مطبوعات اېرکینلیگی کونی» مناسبتی بیلن خلقارا همجعیتنی افغانستان ژورنالیستلری بیلن بیردملیک کۉرسهتیشگه چقیردی.
مخصوص گزارشگر مستقل یېتکرمه تشکیلاتلرینی مالی و تخنیکي قۉللب-قوّتلشنی آشیریش، مطبوعات اېرکینلیگینی آچیق حمایه قیلیش و خوف آستیدهگی شخصلر اوچون حمایه میکانیزملرینی تأمینلش نهایتده مهم اېکنینی تأکیدلهدی.
