بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ بالهلر جمغرمهسی (یونیسف)نینگ معلوم قیلیشیچه، طالبلر تامانیدن عیاللرنینگ تعلیم آلیشی و ایشلشی بۉییچه دوام اېتهیاتگن چېکلاولر سبب، افغانستان ۲۰۳۰-ییلگچه۲۰ مینگ نفر عیال اۉقیتووچی و۵ مینگ۴۰۰ نفر عیال ساغلیقنی سقلش خادیمینی یۉقاتیش خوفی آستیده قالهدی.
بو تشکیلات سهشنبه کونی (۸-ثور) «افغانستانده قیزلر تعلیمی و عیاللر ایش بازاریدهگی اشتراکینی چېکلهمسلیک نینگ نرخی» ناملی حساباتینی اعلان قیلیب، عیاللر تامانیدن اۉقیتیلهدیگن مکتبلر و طبیات مؤسسهلریده متخصصلر سانینینگ کمهییشی بالهلرنینگ تعلیمی، ساغلیقنی سقلش نتیجهلری و کېلهجک امکانیتلریگه جدّي ضرر یېتکزیشینی آگاهلنتیرگن.
یونیسف باش کاتبی کاترین راسل شوندهی دېگن: «افغانستان اۉقیتووچیلر،نرسلر، داکترلر، دایهلر و اجتماعي خادملر کبی ضرور خدمتلرنی کۉرسهتووچی کېلهجک متخصص عیاللرنی یۉقاتیشگه برداش بېره آلمهیدی.»
او طالباندن قیزلرنینگ تعلیمیگه قۉییلگن چېکلاولر بېکار قیلیشنی سۉرهگن همده خلقارا همجمعیتنی هم قیزلرنینگ تعلیم آلیش حقوقینی قۉللب-قوّتلشگه چقیرگن.
یونیسفنینگ تأکیدلشیچه، افغانستان حاضر «ایکّی تامانلهمه بحران»گه دوچ کېلماقده: بیر تاماندن تجربهلی عیال متخصصلرنینگ یۉقالیشی، ایکّینچی تاماندن اېسه اولرنینگ اۉرنینی تۉلدیرهدیگن ینگی اولاد تیارلنیشیگه تۉسقینلیک قیلینماقده. تجربهلی عیاللر تقاعدگه چیقیشی یاکه ایشنی ترک اېتیشی بیلن، قیزلر هم تعلیمنی دوام اېتتیریش و بو کسبلرگه کیریش امکانیدن محروم بۉلماقده. هر بیر کېچیکیش مملکت اوچون ینه بیر اولاد متخصصلرینی یۉقاتیش خوفینی توغدیرهدی.
یونیسف باش کاتبینینگ ایتیشیچه، افغانستانده قیزلرنی اۉرته تعلیمدن محروم قیلیش بوتون بیر خلقنی اۉز امکانیتیدن اجرهتیب قۉیهدی، عایلهلرنی و جمعیتلرنی قشّاقلیککه محکوم اېتهدی، ساغلیقنی سقلش کۉرسهتکیچلرینی یامانلشتیرهدی و اۉقیمیشلی عیاللر یرهتیشی ممکن بۉلگن اقتصادي رواجلنیش امکانیتلرینی یۉققه چیقرهدی.
یونیسف برچه چېکلاولرگه قرهمهی، افغانستانده بالهلر تعلیمینی قۉللب-قوّتلشده دوام اېتهیاتگنینی و۲۰۲۵ییلده۳.۷میلیوندن آرتیق بالهگه دولت مکتبلریده فوق العاده یاردم کۉرسهتگنینی بیلدیرگن.
تشکیلات قیزلرنینگ اۉرته و عالي تعلیمگه بۉلگن حقوقلرینی تیکلش، شونینگدېک، باشلنغایچ تعلیمنی دوام اېتتیریش اوچون زودلیک بیلن چاره کۉریشگه چقیرگن. یونیسفگه کۉره، بو چاره-تدبیرلر افغانستان نینگ ساغلیقنی سقلش، تعلیم و اقتصادي کېلهجگی اوچون مهم حسابلنهدی.
طالبان۲۰۲۱-ییلده حاکمیتنی قَیته اېگهلهگنیدن سۉنگ، قیزلر نینگ۶-صنفدن یوقاری تعلیم آلیشینی وقتینچه منع قیلگن. کېینچهلیک بو گروه بیلیم یورتلری و طبیات انستیتوتلرینی هم قیزلر اوچون یاپیب قۉیگن.
شونینگدېک، طالبلر عیاللرنینگ دولت ادارهلری، محلي و خلقارا نادولت تشکیلاتلر همده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ادارهلریده ایشلشینی تعقیقلب، اولرنینگ جمعیتدهگی اشتراکیگه کېنگ چېکلاولر جاري اېتگن.
