کتایون سلطانی
دنیا تېز سرعتلرده رقملشتیریش یۉلیدن کېتهیاتگن بیر دورده، افغانستان هنوز کتّه معمالر بیلن یوزلشیب کېلماقده. ماس آستقورمهلر نینگ یېتیشمسلیگی و آنلاین سوداگه نسبتاً چېکلنگن مدنیت مملکتده رقملی بازارگه اۉتیش جریانینی سېکینلشتیردی. اما شوندهی شرایطده کابل نینگ دشت برچی منطقهسیدن چیققن بیر گروه یاشلر «ازپگ» ناملی پلاتفورمنی ایشگه توشیریب، افغانستانده الکترون سودا اوچون ینگی بیر باسقیچنی باشلب بېریشگه قرار قیلدی.
ازپگ (Azpag) واقعهسی شونچهکه بیر بیزنس حکایهسی اېمس، بلکه اراده، امید و ایجادکارلیک حقیدهگی روایت دیر. بو لایحه آرتیده نه ییریک سرمایهدارلر بار اېدی، نه مخصوص امکانیتلر موجود اېدی؛ اما اۉز امکانیتیگه ایشانچ و اۉزگریش ضرورتیگه بۉلگن اعتقاد بیلن اولر اوروشدن چرچهگن، خسته جمعیت ایچیده مطلقا ینگی بیر یۉل آچیشگه موفق بۉلیشدی.
غایه احتیاجدن توغیلدی
همهسی مهم بیر بۉشلیقنی کوزهتیشدن باشلندی. دشت برچی کابل نینگ اېنگ زیچ اهالی یشهیدیگن منطقهلریدن بیری بۉلیب، اهالیسی یاش محنت کوچیگه اېگه بۉلسه-ده، کۉپلب حالتلرده رقملی خدمتلردن محروم اېدی. ازپگ اساسچی جماعهسی عیناً شو حدودده یشاوچی یاشلر بۉلیب، اولر اوی بېکهلری، کیچیک سوداگرلر و طلبهلر کوندهلیک احتیاج بویوملرینی خرید قیلیش اوچون قندهی قیلیب کۉپ وقت و کوچ صرفلشلرینی اۉز کۉزلری بیلن کۉریشگن.
ازپگ غایهسی اۉشه کونلرده شکللندیکی، بیر گروه یاشلر بیر جایگه تۉپلنیب، اېران نینگ «دیور» و تورکيه نینگ «Hepsiburada»سی کبی موفقیتلی گلابل و منطقوي تجربهلرنی اۉرگنیب، اۉزلری نینگ محلي و ماسلشتیریلگن پلاتفورمینی یرهتیشگه قرار قیلدیلر. اولر ایشانیشردیکی، هېچ قندهی اۉزگریش جمعیت ایچیدن باشلنمسدن عملگه آشمهیدی و هر قندهی اصلاحات بیر جایدن باشلنیشی کېرهک.
غایهدن عملگه، امید و قیینچیلیکلر آرهسیدهگی سفر
بو غایهنی عملگه آشیریش اۉزیگه خاص معمالر بیلن کېچدی. رواجلنیش و باشقروو جماعهسی دستلبکی اوچرهشوولرینی اۉز اویلریده اۉتکزر اېدی، عادي محیط، اما اۉزگریشگه بۉلگن چوقور ایشانچ بیلن. چېکلنگن امکانیتلرگه قرهمهی، اولر همکارلیک روحی و مقصدگه صادقلیکنی یوقاری درجهده سقلب قالدیلر. ماس تخنیکي واسطهلر نینگ یېتیشمسلیگی و الکتر تأمیناتی نینگ بېقرارلیگی ایشنی ینهده مرکّبلشتیردی. اولر خطا قیلدیلر، ینه اورینیب کۉردیلر و تۉختهمسدن اۉرگنیب، آلدینگه اینتیلدیلر.
جماعه اعضالریدن بیری شوندهی دېیدی: «آلدیمیزده آسان یۉل یۉقلیگینی بیلردیک. آنلاین تۉلاونی تأمینلهیدیگن بانک هم یۉق اېدی، الکترون سودا رواجلنگن مملکت هم اېمسدیک. اما عیناً شو قیینچیلیکلر بیزنی ینه-ده کوچلی قیلهدی، دېب ایشانردیک.»
ازپگ قندهی ایشلهیدی؟
ازپگ، بو آنلاین سودا پلاتفورمی بۉلیب، فایدهلنووچیلرگه ینگی و ایشلهتیلگن محصولاتلرینی بېپول طرزده جایلشتیریش امکانینی بېرهدی. خریدارلر ساتووچیلر بیلن بېواسطه ملاقات قیلیب، سودا و کېلیشوونی عملگه آشیرهدیلر. اوشبو سایت نهفقط کیچیک و اوی شرایطیده فعالیت یوریتووچی ساتووچیلرگه کۉرینیش امکانینی بېرهدی، بلکه خریدارلرگه هم تورلی محصولاتلرنی باریب کۉرمسدن توریب کۉریش و تققاسلش امکانینی یرهتهدی.
آنلاین تۉلاو تیزیمی موجود بۉلمهگنی سببلی، ازپگ تیزیمی خریدار و ساتووچی اۉرتهسیدهگی تۉغریدن-تۉغری تېلفون علاقهسیگه اساسلنگن. فایدهلنووچیلر سایت آرقهلی هر بیر محصولاتگه عاید آدرس، علاقه رقمی و باتفصیل توصیفلرنی کۉریشلری ممکن. بوندن تشقری، ایشانچنی مستحکملش مقصدیده ازپگ هر بیر اعلان یاکه ریکلام بۉییچه فکر بیلدیریش و معمالرنی خبر قیلیش بۉلیمینی جاري اېتگن بۉلیب، بو خرید-ساتوو جریانینی ینه-ده شفّاف و ایشانچلی قیلهدی.
یېنگیش آسان بۉلمهگن معمالر
ازپگ یۉلی هېچ قچان معمالرسیز بۉلمهگن. بیرینچی و اېنگ کتّه معما، ماس اینترنت زیرساختی نینگ یۉقلیگی اېدی. کابل نینگ کۉپلب حدودلریده اینتېرنت تېزلیگی حتا عادي بیر یوکلش اوچون هم یېترلی اېمس. شو سببلی ازپگ جماعهسی سایت کودی و تخنیکي توزیلمهسینی کېسکین درجهده آپتیمهللشتیریشگه مجبور بۉلدی، تاکه او اېنگ کم اینترنت تېزلیگیده هم ایشلهی آلسین.
ایکّینچی معما، جماعتچیلیک ایشانچی اېدی. محصولاتنی کۉریش و قۉل بیلن اوشلب کۉریشگه اساسلنگن سودا مدنیتیده آنلاین خریدنی قبول قیلیش مرکّب مسأله بۉلیب قالدی. ساتووچیلر اېسه اۉز معلوماتلری سوءاستعمال قیلینیشیدن یاکه محصولاتلری خریدارسیز قالیشیدن خواطرده اېدیلر.
اوچینچی معما، افغانستانده رقملی سودا اوچون انیق قانونلر و حقوقي اساسلر نینگ موجود اېمسلیگی اېدی. ازپگ کبی پلاتفورملر اعلانلرنی رۉیخطدن اۉتکزیش و شکایتلرنی کۉریب چیقیش اوچون اۉز ایچکی قاعدهلرینی مستقل روشده ایشلب چیقیشگه مجبور بۉلیشدی.
یېچیملر؛ تعلیمدن ایشانچ قوریشگچه
آلدینده تورگن معمالرنی یېنگیش اوچون ازپگ جماعهسی ایجادي و ماسلشووچن استراتیژيلرنی قۉلهدی. اولر قیسقه و سادّه اۉقوو ویدېولر تیارلب، وېب-سایتدن فایدهلنیش بۉییچه قۉللنمهلرنی فیس بوک و واتساپ کبی اجتماعي ترماقلرده اعلان قیلدیلر. بو آرقهلی فایدهلنووچیلرگه اۉز محصولاتلرینی قندهی قیلیب آسان و تېز رۉیخطدن اۉتکزیش همده تقدیم اېتیش ممکنلیگینی کۉرسهتدیلر. پلاتفورمدن موفقیتلی فایدهلنیش مثاللرینی نمایش اېتیش و عملي مشغولاتلر کۉپلب فایدهلنووچیلر نینگ قیزیقیشینی آشیردی و اولر نینگ ایشانچینی مستحکملهدی.
پلاتفورم نینگ قۉللب-قوّتلش جماعهسی هم آنلاین میدانده فعال اشتراک اېتیب، فایدهلنووچیلر نینگ سواللریگه تېزکار جواب بېریش آرقهلی اولر بیلن یقین علاقه اۉرنهتدی. اوشبو اۉز ارا ملاقات جماعهگه مرکّب میکانیزملرگه احتیاج سېزمسدن، پلاتفورمنی باسقیچمه-باسقیچ تکامللشتیریش و سودا جریانی اوچون خوفسیز همده ایشانچلی محیط یرهتیش امکانینی بېردی. نتیجهده ایلگری شهر مقیاسیده کۉرینیش امکانیگه اېگه بۉلمهگن کیچیک و اوی شرایطیدهگی بیزنس اېگهلری اۉز محصولاتلرینی تنیشتیریب، ینگی مزاجلرنی جلب قیلیش امکانیتیگه اېگه بۉلدیلر.
ازپگ پلاتفورمدن کۉره کېنگراق، اجتماعي حرکت
بوندهی پلاتفورملرده اۉزگریش هر دایم هم یوقاریدن باشلنمهیدی؛ بعضاً چېکّه و کم تأمینلنگن محلهلردن چیققن یاشلر اۉزگریش آوازینی بلند کۉترهدیلر. بوندهی لایحهلر جمعیت ایچیدن باشلنگن و آدملرنینگ اۉز محنتی همده سعی-حرکتی بیلن برپا اېتیلگن مدني، اجتماعي و اقتصادي اۉزگریشلر نینگ رمزیدیر.
بو کبی پلاتفورملر شونچهکه خرید-ساتوو سایتلری اېمس، بلکه اۉز موجودلیگی بیلن مهم بیر خبرنی یېتکزهدی. بو افغانستان یاشلری اوچون خبر؛ برچه تېنگسیزلیکلر و چېکلاولرگه قرهمهی، موفقیت یرهتیش ممکن. شو بیلن بیرگه، جمعیتگه هم مراجعت بۉلیب و تکنالوگیک یېچیملرنی قۉللب-قوّتلش ضرورلیگینی اېسلهتهدی، تاکه محلي اقتصاد کوچهییب، ینگی امکانیتلر پیدا بۉلسین.
امید قیلیش ممکن بۉلگن کېلهجک
ازپگ فعالیت باشلهگن قیسقه وقت ایچیده اۉز تیزیمیده مینگلب اعلانلرنی رۉیخطدن اۉتکزیب، فعال فایدهلنووچیلر همجميعتینی شکللنتیره آلدی. فایدهلنووچیلر مملکت نینگ تورلی حدودلریدن، حتا کابل تشقریسیدن هم استه-سېکین بو پلاتفورم بیلن تنیشیب، اوندن فایدهلنیشگه قیزیقیش بیلدیرماقدهلر.
ازپگ جماعهسی اۉز خدمتلرینی باشقه شهرلرگه هم کېنگهیتیریشنی آرزو قیلماقده. اولر انترنت زیرساختی نینگ رواجلنیشی و احتمال رقملی تۉلاو تیزیملری نینگ جاري اېتیلیشی بیلن افغانستانده ینهده زمانهوي آنلاین سودا مۉدلینی تقدیم اېتیشگه امید قیلماقده.
خلاصه اۉرنیده ایتگنده، ازپگ، هنوز ایشانیش ممکن بۉلگن کېلهجک نینگ رمزی دیر. بو کېلهجک مملکت نینگ اېنگ چېکّه و امکانیتلری چېکلنگن حدودلریدن چیققن، اما ارادهسی برچه تۉسیقلردن بلندراق بۉلگن یاشلر یېلکهسیده بنیاد اېتیلماقده.
