پاکستان یېتکرمه‌لری: افغانستان و پاکستان اۉرته‌سیده تجارت تۉخته‌تیلیشی بیلن خیبر پختونخوا صنعتی زیان کۉره‌دی

اطلاعات روز
Photo: DAWN

پاکستان بیلن تجارتنی تۉخته‌تیش حقیده‌گی طالبان قراری اعلان قیلینگچ، پاکستانده‌گی تجارت فعاللری بو قرارنینگ عاقبتلری باره‌سیده جدی تشویش بیلدیردی.

دان نشری‌نینگ خبریگه کۉره‌، پاکستان–افغانستان قۉشمه‌ تجارت-صناعت اتاغی رئیسی اۉرین‌باسری ضیاالحق سرحدی‌نینگ ایتیشیچه، پاکستان افغانستان و مرکزي آسیا دولتلریده‌گی کتّه‌ بازارنی بای بېره‌دی. حال‌بوکه، پاکستان یقینده عیناً شو دولتلر بیلن میلیونلب دالرلیک تجارت بیتیملری امضاله‌گن اېدی.

اونینگ ایتیشیچه، افغانستان دېیرلی برچه‌ مرکزي آسیا مملکتلری، شونینگدېک ایران و تورکيه بیلن پاکستان‌گه نسبتاً انچه‌ قوله‌ی شرطلر اساسیده سودا شرطنامه‌لری توزیش امکانیگه اېگه‌. نتیجه‌ده پاکستان آخر-عاقبت افغانستان بازارینی یۉقاته‌دی.

اونینگ قۉشیمچه‌ قیلیشیچه، پاکستان افغانستان‌گه هر آی ۲۰۰-۱۰۰میلیون دالرلیک ینگی مېوه‌لر، سمنت، دارو-درمان، جراحلیک اوسکونه‌لری، اېکینچیلیک اسبابلری، گزلمه‌، کاووش، پلا‌ستیک قووورلر، آرایش‌ لوازملری‌ و باشقه‌ تورلی محصولاتلر صادر قیله‌دی.

او، «بیز افغانستان بیلن چېگره‌میز یاپیلگنی اوچون یوتقزووچی تامانده‌میز، چونکه‌ کابل نینگ بیزگه نسبتاً کۉپراق وریانتی بار» دېدی.

سرحد سودا-صناعت اتاغی‌نینگ سابق باشلیغی زاهدالله شینواری، افغانستان و مرکزي آسیا بازارلری‌نینگ یۉقالیشی بیر تامانگه، افغانستان بیلن سودانینگ تۉختشی فدرا‌ل سالیق اداره‌سی‌نینگ درآمدلریگه هم جدّي تأثیر کۉرسه‌ته‌دی. چونکه‌ اوشبو اداره‌ چېگره‌ اۉتیش جایلریده‌گی واردات-صادراتدن هر کونی میلیونلب روپيه سالیق ییغیب کېلردی دېدی.

اونینگ ایتیشیچه، اینیقسه‌ خیبر-پختونخوا صناعتی بوندن ضرر کۉره‌دی. چونکه‌ مذکور ایالت صناعتی افغانستان بازاریگه کوچلی ته‌یه‌نه‌دی و تورلی سببلرگه کۉره‌ پنجاب و سیندده‌گی ییریک صناعت بیلن رقابت قیله آلمه‌یدی.

اونینگ سۉزلریگه کۉره، «بیزنینگ ییریک صناعتیمیزنینگ کتّه‌ قِسمی، خصوصاً سمنت فابریکه‌لری، افغانستان‌دن صادر قیلینه‌دیگن کۉمیرگه ته‌یه‌نه‌دی. شو نینگ اوچون کۉمیر صادراتی نینگ تۉختشی مملکتیمیزده‌گی ییریک صناعت کارخانه‌لری نینگ ایشلب چیقریش قوّتیگه سلبي تأثیر کۉرسه‌ته‌دی»

اگر افغانستان بیلن تجارت بوتونله‌ی تۉخته‌تیلسه، خیبرپختونخوا‌ده‌گی کۉپلب صناعت کارخانه‌لری یاپیله‌دی، یوزلب ایشچیلر ایشسیز قاله‌دی و کارخانه‌ اېگه‌لری شکست‌گه روپه ره بۉله‌دیلر دېب آگاهلنتیرگن.

پاکستان چېگره تجارت و صناعت اتاغی باشلیغی نینگ فکریچه، دوام اېته‌یاتگن چېگره‌ بې‌قرارلیگی و چېگره‌ یاپیلیشی پاکستان اوچون «یوتقز–یوتقز» حالتینی یوزه‌گه کېلتیره‌دی. چونکه‌ پاکستان افغانستان و مرکزي آسیا بازارلریده‌گی اۉز تأثیری و اوستونلیگینی یۉقاته‌دی.

«بیز خوفسیزلیک سیاستیمیزنی قَیته کۉریب چیقیشیمیز کېره‌ک، چونکه‌ مالي ضررلریمیز افغانستان اوستیدن آلیب باریله‌یاتگن خوفسیزلیککه دایر دیپلوماتیک بحثلرده آلینیشی ممکن بۉلگن سیاسي یوتوقلردن انچه‌ کۉپ» دېب قۉشیمچه قیلدی.

تورخم باجخانه‌ رسميلشتیریش اویوشمه‌سی رئیسی مجیب‌الله شینواری‌نینگ سۉزلریگه کۉره‌، چېگره‌ یاپیلیشی و اوندن کېین تجارت‌نینگ تۉخته‌تیلیشی محلي سوداگرلر همده‌ ترانسپورت شرکتلریگه کتّه‌ مالي ضرر یېتکزگن.

اونینگ ایتیشیچه، محلي ترانسپورت شرکتلری افغانستان بیلن تجارتگه کوچلی باغلیق. تجارت تۉختشی اېسه حاضرگی مالی بحرانی شرایطیده قبیله‌ حدودلریده‌گی مینگلب اهالی نینگ ایشسیز قالیشیگه آلیب کېله‌دی.

شینواری نینگ ایتیشیچه، پاکستان تامانده افغانستان‌گه مۉلجللنگن یوک آرتیلگن تخمیناً۵۰۰ ته ترانسپورت واسطه‌سی توریب قالگن، چونکه‌ اولرده چېگره‌ نینگ آچیلیشینی کوتیشدن باشقه‌ چاره‌ یۉق.

او شونده‌ی دېیدی، صادراتچیلر هم، صناعتچیلر هم افغانستان‌گه ساتیلگن محصولاتلرنی قَیتریب آلیشگه راضی اېمس. ترانسپورت شرکتلری اېسه کابل‌گچه بۉلگن یۉل حقلرینی آلگن و شرطنامه‌ بۉییچه‌ یوکلرنی افغانستانده‌گی بېلگیلنگن کمپنیلرگه تاپشیریشی کېره‌ک.

او اۉزی‌نینگ سۉزلری دوامیده،«بو وضعیت سوداگرلر و محلي ترانسپورت شرکتلری اوچون جوده‌ موهوم و اچینرلی، اولر جوده‌ آغیر باسیم آستیده قالیشگن» دېب کۉپه‌یتیردی.

طالبان بیلن چېگره‌ تۉقنه‌شوویدن کېین پاکستان افغانستان بیلن اۉز اۉتیش نقطه‌لرینی یاپدی.

چېگره‌لر یاپیق بۉلیشده دوام اېتر اېکن، طالبان باش وزیری نینگ اقتصادي اۉرین‌باسری شو هفته‌ آخریده مالیه‌ وزیرلیگی‌گه، شونینگدېک تجارلر و صناعتچیلرگه واردات و صادرات اوچون پاکستان‌دن باشقه‌ مقابل یۉللرنی تنلشنی توصیه‌ قیلدی.

عبدالغنی برادر، اوچ آی ایچیده پاکستان‌دن دارو-درمان صادر قیلیش تۉلیق منع قیلینه‌دی دېدی.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه