افغانستان‌ده‌گی اقتصادي بحران: ۹۰ فایز عایله‌ طعامنی کمه‌یتیریش، مال-ملکنی ساتیش و قرض آلیشگه مجبور

اطلاعات روز
Photo: WFP

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ ترقیات دستوری اۉزی‌نینگ ینگی گزارشیده، افغانستان‌ده‌گی هر۱۰ته عایله‌دن ۹ته سی تیریک قالیش اوچون سلبي کوره‌ش استراتیژيلریگه، جمله‌دن طعام مقدارینی کمه‌یتیریش، مال-ملکنی ساتیش و قرض آلیشگه مجبور بۉلماقده.

بوگون (چهارشنبه‌،۲۱ عقرب) اعلان قیلینگن اوشبو گزارشده قید اېتیلیشیچه، اهالی‌نینگ ۸۰ فایزدن آرتیغی قرضدار بۉلیب، قرض مقداری تورلی اجتماعي گروه‌لر آره‌سیده فرق قیله‌دی.

معلوماتلرگه کۉره‌:۸۸٪قَیتگن مهاجرلر،۸۵٪ ایچکی کۉچیریلگن شخصلر،۸۱٪مېزبان جماعه‌ اعضالری قرضدار اېکنینی بیلدیرگن.

عادتده بو قرضلر۲۵ مینگدن۶۰  مینگ افغانيگچه بۉله‌دی. گزارشده ایتیلیشیچه، اوزاق ییللر دوام اېتگن اوروشلر، اقتصادي تنزل و اقلیم بحرانلری محلي اهالی‌نینگ برداشلیلیگینی یۉق قیلگن و کۉپلب عایله‌لرنی حتا اېنگ اساسي احتیاجلرینی قاندیریشدن هم عاجز قالدیرگن.

معلوماتلرگه کۉره‌، افغانستان‌ده‌گی عایله‌لرنینگ اوچدن اوچ قِسمی یشش خوفسیزلیگی‌سیز قالگن و آزیق-طعام، باش‌پناه‌ همده‌ ساغلیقنی سه‌قلش یاردمینی طلب قیلماقده.

شکیلات‌نینگ سۉزلریگه کۉره‌، ۲۰۲۴- ییلده۹۵  فایز عایله‌ درآمد، تیریکچیلیک یاکه ایشلب چیقریش واسطه‌لرینی یۉقاتیش کبی اقتصادي ضربه‌لرنی باشیدن کېچیرگن، بو اېسه میلیونلب آدملرنی ینه‌ده چوقور قشّاقلیککه سودره‌گن.

تشکیلات‌ شونینگدېک، مملکت بۉیلب ضرور خدمتلر تنزل یاقه‌سیده، اطراف محیط باسیمی اېسه تاباره‌ کوچه‌یماقده دېب تاکیدله‌یدی.

شو بیلن بیرگه‌، قۉشنی مملکتلردن قَیتگن مهاجرلر محلي جماعه‌لرگه قۉشیمچه‌ باسیم کېلتیرماقده.

۲۰۲۳-ییل سپتامبردن بېری۴.۵میلیوندن آرتیق کیشی افغانستانگه قَیتگن، بو اېسه اهالی‌نینگ عمومي سانینی۱۰ فایزدن کۉپراق آشیرگن.

گزارشده قید اېتیلیشیچه، بو قَیتیشلر چوقور اقتصادي تنزل، اجتماعي و اقتصادي نهادلرنینگ سستلیگی، یاردملر نینگ کمه‌ییشی و تکرارلنه‌یاتگن اقلیم ضربه‌لری شرایطیده صادر بۉلماقده.

کۉپلب منطقه‌لرده مېزبان جماعه‌لر حددن تشقری باسیم آستیده، ینگی قَیتگنلر اېسه ایش، اوی-جای و اساسي خدمتلر اوچون رقابتلشماقده.

تشکیلات‌نینگ تأکیدلشیچه، محلي تیزیملرنینگ ضعیفلیگی و چېکلنگن باسیمنی کوچه‌یتیره‌دی و اگر مقصدلی یاردملر کۉرسه‌تیلمسه‌، ینه-‌ده کۉپراق کۉچیش و بې‌قرارلیک خوفی موجود.

شونینگدېک گزارش‌ کۉره‌، کۉپچیلیک قَیتگنلر قیشلاق منطقه‌لریگه جایلشگن، بو جایلرده الّه‌قچان حیات کېچیریش آغیر بۉلگن.

معلوماتلرگه کۉره‌: قَیتگنلر نینگ۷۵ فایزی، مېزبان جماعه‌لر نینگ۷۱ فایزی، ایچکی کۉچیریلگنلر نینگ۶۵ فایزی کۉپ اعضالی، بېش-سکّیز کیشیلیک عایله‌لرده، اساسن قیشلاق جایلرده یشه‌یدی.

تخمیناً سۉنگگی پیتده ایران‌دن قَیتگنلرنینگ یرمی مرکزي، بلند تاغلی، شِمالی-شرقي، شمالي و غربي منطقه‌لرگه جایلشگن بۉلسه، پاکستان‌دن قَیتگنلر اساسن شرقي، جَنوبی-شرقي و جَنوبي ولایتلرده یشه‌ماقده.

قَیتگن مهاجرلر آره‌سیده‌گی ایشسیزلیک

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌ گزارشیده قید اېتیلیشیچه، افغانستان‌نینگ غربي ولایتلریده قَیتگن مهاجرلر آره‌سیده ایش‌سیزلیک درجه‌سی۸۰ فایزدن۹۵ فایزگچه یېته‌دی.

تشکیلات معلوماتلریگه کۉره‌، قَیتگن عایله‌لرنینگ قریب اوچدن بیری و مېزبان جماعه‌ عایله‌لری‌نینگ تۉرتدن بیری کونده‌لیک احتیاجلرینی قاپلش اوچون قرضگه ته‌یه‌نماقده.

قَیتگن عایله‌لر آییگه اۉرته‌چه ۶۶۲۳ افغاني (تخمیناً۱۰۱اقش دالری) درآمد آلیشلرینی بیلدیرگنلر، مېزبان جماعه‌لر اېسه۸۴۷۵افغاني ۱۳۰ دالر اطرافیده اۉرته‌چه درآمدگه اېگه‌ یعنی اونچه‌لیک کتّه‌ فرق یۉق.

بیرلشگن ملتلر تشیکلاتی‌، مهاجرلرنینگ قَیتیشی ایش بازاری رقابتینی کوچه‌یتیرگن، نتیجه‌ده برچه‌ عایله‌لر اوچون اقتصادي بې‌قرارلیک آرتگن دېگن.

کۉپلب قَیتگنلرنینگ ایتیشیچه، اولر ایران‌ده بۉلگن پیتده قوریلیش، تیکووچیلیک، مېخانیکلیک و دهقانچیلیک کبی ملَکه‌لی یاکه یریم ملَکه‌لی ساحه‌لرده ایشله‌گن، اما حاضر اۉز بیزنسلرینی باشلش اوچون مبلغگه اېگه‌ اېمسلر.

قَیتگن مهاجرلر اوچون اوی-جای انقراضی

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ ترقیات دستوریگه کۉره‌، قَیتگنلر نینگ۵۲ فایزیدن آرتیغی، ایچکی کۉچیریلگنلر نینگ 35 فایزی و مېزبان جماعه‌لر نینگ۳۵ فایزی یېترلی یشش جاییگه یاکه حتی اساسي اوخلش جهازلریگه اېگه‌ اېمس.

مرکزي تاغلی حدودلرده بو معما اینیقسه‌ آغیر، بو یېرده قَیتگن عایله‌لر نینگ۷۶ فایزی یېترلی باش‌پناه‌گه اېگه‌ اېمس، مېزبان جماعه‌لرده بو کۉرستکیچ ۵۲ فایز، ایچکی کۉچیریلگنلر آره‌سیده اېسه ۷۱ فایزنی تشکیل اېته‌دی.

شرقي منطقه‌ هم اینیقسه‌ جدّي اوی-جای تنقیصلیگی بیلن یوزلشماقده، برچه‌ گروهلرده ۶۰ فایزدن آرتیق عایله‌ یېترلی یشش جایی یاکه ضرور اوخلش شرایطلریگه اېگه‌ اېمس.

بحران یوکی‌نینگ آغیرلیگی عیاللر و قیزلر ذمّه‌سیده

بیرلشگن ملتلر تشیکلاتی‌نینگ ترقیات دستوری گزارشیده تأکیدلنیشیچه، بحران‌نینگ اېنگ آغیر یوکینی قَیتگن عیاللر و قیزلر کۉتریب یوریشماقده.

اولرنینگ اویدن تشقریگه چیقیش اېرکینلیگیگه قۉییلگن چېکلاولر، تعلیم، ساغلیقنی سقلش و تیریکچیلیک امکانیتلریگه کیریشلرینی کېسکین درجه‌ده چېکله‌ماقده.

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی معلوماتیگه کۉره‌، عیاللر باشچیلیگیده‌گی عایله‌لر، اینیقسه‌ یقینده قَیتگنلر آره‌سیده کۉپچیلیکنی تشکیل اېته‌دی، اوی-جای تاپیش، جنسگه ماس شرایطلر یره‌تیش و خوفسیز حرکتلنیش باره‌سیده نامتناسب تۉسیقلرگه دوچ کېلماقده. بو اېسه اولرنینگ حمایه‌ خوفلرینی و اقتصادي ضعیفلیکلرینی ینه‌ده آشیرماقده.

تشکیلات‌نینگ سۉزلریگه کۉره‌، اَیریم ولایتلرده هر تۉرت‌ته قَیتگن عایله‌دن بیری عیال تامانیدن باشقریله‌دی.

چېکلاولرنی بېکار قیلیش و عیاللرنینگ محلي اقتصادیاتده اشتراک اېتیشینی تأمینلاوچی مقصدلی سرمایه کیریتیشنی عملگه آشیریش عایله‌لرنی سقلب قالیش، قَیتیش حدودلرینی برقرارلشتیریش و اوزاق مدتلی تیکلنیش اوچون ضرورلیگینی تاکیدله‌گن.

اقتصادي بحرانگه قرشی سلبي کوره‌ش استراتیژيلری

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ ترقیات دستوری گزارشیگه کۉره‌، افغانستان‌ده‌گی کۉپلب عایله‌لر اۉز مال-ملکلرینی توگه‌تیب بۉلگن و امان قالیش اوچون سلبي استراتیژيلرگه ته‌یه‌نماقده.

معلوماتلرگه کۉره‌، ۹۰ فایز عایله‌ قرض آلیش، طعاملنیش سانینی کمه‌یتیریش یاکه مال-ملکنی ساتیش کبی آغیر چاره‌لر کۉرگنینی بیلدیرگن. شرقي منطقه‌ده مېزبان جماعه‌لرنینگ ۳۱ فایزی، قَیتگن مهاجرلرنینگ ۳۶ فایزی، ایچکی کۉچیریلگن عایله‌لرنینگ 43 فایزی

آزیق-طعام تاپیش اوچون اۉز بویوملرینی ساته‌یاتگنینی ایتگن. بو اېسه عنعنوي روشده آخرگی چاره‌ صفتیده قره‌له‌دی.

شمالي منطقه‌لرده اېسه قَیتگن عایله‌لرنینگ یرمی و مېزبان جماعه‌لرنینگ تاباره‌ کۉپراق قِسمی مال-ملکلرینی ساتیشگه مجبور بۉلگن.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه