بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ مخدر مادّهلر و جنایتلرگه قرشی کورهش ادارهسی افغانستانده تریاک ایشلب چیقریش کمهیگن بیر پیتده، صنعي مخدر مادّهلر ایشلب چیقریش و قاچاق قیلیش کۉپهیماقده.
اوشبو دفترنینگ بوگون (پنجشنبه، ۱۵ عقرب) اعلان قیلگن گزارشیگه کۉره، ۲۰۲۵- ییلده افغانستانده کۉکنار اېکینی اۉتگن ییلگه نسبتاً ۲۰ فایزگه کمهیگن. گزارشده ایتیلیشیچه، ۲۰۲۵-ییلده کۉکنار اېکیلگن جمعی یېر میدانی۱۰ مینگ۲۰۰ هکتار دېب بیلدیریلگن بۉلیب، بو ۲۰۲۴-ییلدهگی۱۲ مینگ۶۰۰ هکتارگه نسبتاً۲۰ فایزلیک پسهییشنی کۉرسهتهدی. ۲۰۲۲-ییلده طالبان تامانیدن کۉکنار اېکینی منع اېتیلگنیدن اوّل اېسه بو رقم بوتون مملکت بۉییچه 232 مینگ هکتارگه یېتگن اېدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی معلوماتیگه کۉره، ۲۰۲۵-ییلده افغانستانده۲۹۶ تُن تریاک ییغیب آلینگن، بو اۉتگن ییلگه نسبتاً۳۲ فایزگه کم دیر. شونینگدېک، دهقانلرنینگ تریاک سوداسیدن آلگن درآمدی۴۶ فایزگه توشگن. ۲۰۲۴-ییلده اولر۲۶۰ میلیون دالر فایده کۉرگن بۉلسه، ۲۰۲۵-ییلده بو رقم۱۳۴ میلیون دالرگه کمهیگن.
شونینگدیک گزارشده قید اېتیلیشیچه، مخدر مادّهلرنی تعقیقلاوچی فرمان اعلان قیلینگندن سۉنگ، کۉپلب دهقانلر لوبیا و باشقه اېکینچیلیک محصولاتلرینی اېکیشگه اۉتگن. شو بیلن بیرگه، اقلیم بحرانی و قورغاقچیلیک طفیلی مملکتدهگی زراعتی یېرلرینینگ 40 فایزدن آرتیغی حاضر بۉش یاتیبدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی، قۉشنی دولتلردن تۉرت میلیونگه یقین مهاجرنینگ قَیتیشی و انسانپرورلبک یاردملرنینگ قیسقریشی یانیده، کۉکنار اېکینی ینه اۉسیشی ممکن.
تشکیلاتنینگ منطقوي نمایندهسی اولیور استولپ«افغانستاننینگ ناقانوني اېکینلر اوستیدن غلبه قازانیش یۉلی اوزاق مدتلی و موافقلشتیریلگن سرمایهلشنی، جملهدن خلقارا همکارلیکنی طلب قیلهدی» دېدی.
او دهقانلرگه مقابل درآمد منبعلری یرهتیش، ناقانوني اېکینلرنی یۉق قیلیش و گیاهوند مادّهلر قاچاق اېتیلیشیگه قرشی کورهشیش ضرورلیگینی تأکیدلهگن.
تریاک نرخینینگ پهسهییشی
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی گزارشیده ایتیلیشیچه، ۲۰۱۵ییلده قوریتیلگن تریاک نرخی۲۷ فایزگه توشگن و بیر کیلوگرامی ۵۷۰امریکا دالریگه تېنگ بۉلگن. ۲۰۲۴-ییلده اېسه بو نرخ۷۸۰ دالرگه یېتگن اېدی.
تشکیلاتنینگ فکریچه، بو پهسهییش و ایشلب چیقریشدهگی کمهییش بازار یۉنهلیشیدهگی اۉزگریشلردن دلالت بېرهدی، بو باشقه مملکتلرده هم تریکا ایشلب چیقریشنینگ کوچهیگنینی انگلهتیشی ممکن.
شونینگدېک، اېکین میدانلری، نرخلر و تریاک مصادره قیلینیشیگه عاید معلوماتلر افغانستان و اونینگ اطرافیدهگی مملکتلرده مخدر مادّهلر بازاری و قاچاق اېتیلیشیگه توب اۉزگریشلر یوز بېرهیاتگنینی کۉرسهتهدی دېدی بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی.
عین حالده، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی باش کاتبینینگ افغانستان بۉییچه مخصوص وکیلی اۉرینباسری و یوناما سرپرستی جورجت گانیون،«افغانستاندهگی گیاهوندلیک معماسی بو مملکت چېگرهلری بیلن چېکلنمهیدی. تکلیف، طلب و قاچاق اۉزگریشلری افغانستان و خلق ارا اشتراکچیلرنی هم اۉز ایچیگه آلهدی» دېدی.
صنعي مخدرمادّهلر ایشلب چیقریش و قاچاقی آرتماقده
گزارشده ایتیلیشیچه، افغانستانده گیاهوند مادّهلر تعقیقلنگندن سۉنگ، اینیقسه متامفتامین کبی صنعي مخدرمادّهلر ایشلب چیقریش و قاچاقی سېزیلرلی روشده آشگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی معلوماتیگه کۉره، ۲۰۲۳-ییلنینگ اوچینچی چارهگیگه نسبتاً ۲۰۲۴-ییل آخریگه کېلیب، صناعت اصولیده ایشلب چیقریلگن مخدر مادّهلر مصادره قیلینیشی ۵۰ فایزگه آشگن.
تشکیلاتنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، تریاک ایشلب چیقریشنینگ کمهییشی بیلن بیرگه، صنعي مخدر مادّهلر نسبتاً آسان ایشلب چیقریلیشی، اقلیم اۉزگریشلریدن تأثیرلنمسلیگی و انیقلشنینگ قیینلیگی سببلی، اویوشگن جنایتچیلیک گروهلری اوچون ینگی سودا ساحهسیگه ایلنگن.
تشکیلاتنینگ تأکیدلشیچه، گیاهوندلیککه قرشی کورهش استراتیژيسی فقط تریاکگچه چېکلنیب قالمسلیگی، بلکه صنعي مادّهلرنی هم کوزهتیش، مصادره و تحلیل جریانلریگه کیریتیش ضرور.
