بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بۉلیمینینگ ایتیشیچه، طالبان تامانیدن یقینده اعلان قیلینگن «اېر-خاتیننی اجرهتیش نظامی» بالهلر نکاحینی بالواسطه روشده رخصت اېتیلگن دېب کۉرستماقده و بو حالت اوشبو حادثه نینگ عادتي حالگه ایلنیش خوفینی کوچهیتیرهدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بۉلیمینینگ افغانستاندهگی وکیلی سوزان فرگوسن بوگون (سهشنبه، ۵-جوزا) بیانات ترقهتیب، اوشبو نظامده نکاح اوچون اېنگ کم یاش بېلگیلنمهگنینی ایتدی. اما بونینگ اۉرنیگه، بالهلر نکاحینی قندهی بېکار قیلیش ممکنلیگی یاکه مجبوري تورموشگه چیقریلگن باله بلاغت یاشیگه یېتگچ نکاحنی بېکار قیلیشنی قندهی طلب قیلیشی ممکنلیگی توشونتیریلگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بۉلیمی وکیلیگه کۉره، طالبان نینگ اوشبو نظامدهگی ایضاحلری بالهلر نکاحی بالواسطه طرزده «رخصت اېتیلگن» دېب قرهلهیاتگنینی کۉرسهتهدی و بو اېسه بالهلر نکاحی نینگ جمعیتده عادتي حال صفتیده قبول قیلینیشیگه آلیب کېلیشی ممکن.
سوزان فرگوسن نینگ ایتیشیچه، اوشبو نظام طالبان قانونلریده عیاللر و اېرککلر تېنگ اېمسلیگینی ینه بیر بار نمایان قیلماقده. بو مسأله اوّل هم «محکمهلرنینگ جنایي نظامی»ده تصدیقلنگن اېدی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، «اېر-خاتیننی اجرهتیش نظامی» عیاللرنینگ اېریدن اجرهلیشینی ینه-ده مرکّبلشتیرهدی. عیاللر اېرککلرگه نسبتاً کۉپراق حقوقي تۉسیقلرگه دوچ کېلماقده. جملهدن، اجرهلیش طلبینی قۉللب-قوّتلش اوچون بیر نېچه گواهلرنینگ کۉرسهتمهسی طلب قیلینهدی و اَیریم حاللرده اېرنینگ عادي رد جوابی یاکه ناراضیلیگی عیال نینگ اجرهلیش دعواسینی بېکار قیلیشی ممکن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بۉلیمی اوشبو نظام نینگ عاقبتلریدن چوقور خواطر بیلدیرگن و بو حجت افغانستان عیاللری همده قیزلری نینگ حقوقلری و خوفسیزلیگینی ینه-ده ضعیفلشتیریشینی تأکیدلهگن.
بیاناتده شوندهی دېییلگن: «افغانستان عیاللری و قیزلری زۉرآورلیک و کمسیتیشلرسیز یشش حقوقیگه اېگه. اولر قدر-قیمت، خوفسیزلیک، اېرکین حرکتلنیش و جماعت حیاتیده اشتراک اېتیشگه لایقدیرلر. حقوقي تیزیملر قانون آلدیده تېنگلیکنی تأمینلشی، عیاللرنی برچه توردهگی زۉرآورلیکلردن حمایه قیلیشی همده عدالتگه مضمونلی و کمسیتیشسیز کیریشنی کفالتلشی کېرهک».
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بۉلیمی طالباندن برچه قانون و سیاستلر افغانستان اعضا بۉلگن خلقارا انسان حقوقلری کانوانسیونلری و شرطنامهلریگه موافق عیاللر همده قیزلرنینگ حقوقلرینی حمایه قیلیشینی تأمینلشنی طلب قیلگن.
طالبان عدلیه وزیرلیگی تخمیناً 12 کون آلدین «اېر-خاتیننی اجرهتیش نظامی»نی اعلان قیلگن و اوشبو نظام طالبان رهبری هبتالله آخوندزاده تامانیدن تصدیقلنگنینی بیلدیرگن اېدی.
مذکور نظامده بالهلر نکاحی نینگ بالواسطه تن آلینیشی و اجرهلیش مسألهسیده عیاللر همده اېرککلر اۉرتهسیده کمسیتووچی یاندشوو موجودلیگی سببلی، عیاللر حقوقلری فعاللری و انسان حقوقلری تشکیلاتلری تامانیدن کېنگ تنقیدلر بیلدیریلدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ افغانستاندهگی یاردم ادارهسی هم اوشبو نظامگه مناسبت بیلدیریب، طالباندن افغانستان نینگ خلقارا قانونلر آلدیدهگی مجبوريتلریگه رعایه قیلیشنی سۉرهگن.
اما طالبان اوشبو نظام «اسلامي کۉرسهتمهلر» اساسیده تیارلنگنینی ایتیب، تنقیدلرگه اهمیت بېرمهیاتگنینی بیلدیرگن.
