بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ افغانستاندهگی همکارلیک دفتری (یوناما) «اېر-خاتینلرنی اجرهتیش نظامی» ناملی ینگی قانونیگه مناسبت بیلدیریب، بو فرمان اېرکک و عیال اۉرتهسیدهگی اجرهلیش مسألهسیده کمسیتیشنی کوچهیتیرهیاتگنینی ایتدی.
یوناما بوگون (پنجشنبه، ۳۱-ثور) ترقهتگن بیاناتیده اوشبو نظام «چوقور تېنگسیز تیزیم دایرهسیده» فعالیت یوریتهیاتگنینی معلوم قیلدی.
تشکیلاتنینگ تأکیدلشیچه، حجتده «اېرککلر بیر تمانلمه اجرهشیش حقوقیگه اېگه، عیاللر اېسه اېرلریدن اجرهلیش اوچون مرکّب و چېکلاوچی محکمه جریانلرینی باسیب اۉتیشگه مجبور بۉلهدی.»
یوناماگه کۉره، طالباننینگ ینگی قانونی عیاللر و قیزلرگه قرشی «قانوني و عملي کمسیتیشلرنی» ینهده تیزیملی شکلگه کېلتیرماقده.
طالبلرنینگ عدلیه وزیرلیگی بوندن بیر هفته آلدین «اېر-خاتینلرنی اجرهتیش نظامی»نی نشر قیلگن اېدی. اوشبو حجت هبتالله آخوندزاده نینگ 18-سانلی فرمانی بیلن تصدیقلنگن.
حجتدهگی اېنگ مهم مسألهلردن بیری بالهلر نکاحی نینگ تن آلینیشی و اجرهلیش جریانیده اېرککلرگه اوستون حقوق بېریلیشی دیر.
یونامانینگ فکریچه، طالبان بو نظام آرقهلی بالهلر نکاحینی عملده تن آلگن.
تشکیلاتگه کۉره، «بلاغت یاشیگه یېتگن و نکاحدن اۉتگن قیزلر نینگ اجرهلیشی حقیده علیحده بۉلیم اجرهتیلیشی بالهلر نکاحیگه رخصت بېریلهیاتگنینی کۉرسهتهدی.»
یوناما حجتدهگی ینه بیر معما قیزنینگ نکاحگه راضیلیگی مسألهسی اېکنینی ایتدی: «فرمان بلاغتگه یېتگن قیزنینگ سکوتینی نکاحگه راضیلیک صفتیده تلقین قیلیشگه امکان بېرهدی. بو اېسه اېرکین و تۉلیق راضیلیک پرینسیپینی ضعیفلشتیرهدی.»
یونامانینگ تأکیدلشیچه، طالبان افغانستاننینگ خلق ارا انسان حقوقلری مجبوريتلریگه، جملهدن عیاللرگه نسبتاً زۉرآورلیکنی یۉق قیلیش و بالهلر حقوقلرینی حمایه قیلیش بۉییچه مجبوريتلریگه عمل قیلیشی کېرهک.
تشکیلات طالباندن اۉز قانونلری، سیاستی و عملیاتلرینی افغانستان نینگ خلقارا انسان حقوقلری مجبوريتلریگه، جملهدن «نکاحده راضیلیک پرینسیپینی سهقلش، بالهلر نکاحینی یۉق قیلیش، عدالتگه کیریشنی تأمینلش و برچه انسانلرنینگ حقوقی همده قدر-قیمتینی حمایه قیلیش» طلبلریگه ماسلشتیریشنی سۉردی.
یونامانینگ اۉرین باسری جورجیت گانیون شوندهی دېدی: «۱۸-سانلی فرمان افغانستانلیک عیاللر و قیزلر حقوقلرینینگ یېمیریلیشیگه آلیب کېلهیاتگن کېنگ و چوقور تشویشلی جریان نینگ بیر قِسمی دیر.»
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، قیزلر تعلیمیگه و عیاللرنینگ جماعت حیاتیدهگی اشتراکیگه قۉییلگن چېکلاولر بیلن بیرگه بو فرمان کمسیتیشنی نهادیلشتیریب، افغانستان عیاللری و قیزلرینی اېرکینلیک، امکانیتلر و عدالتدن محروم قیلووچی تیزیمنی شکللنتیرماقده.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ کابلدهگی وکالتخانهسی طالبان عیاللر مسألهسیده هر بیر ینگی قانون بیلن ینهده کۉپراق چېکلاولر جاري قیلهیاتگنینی بیلدیردی. نتیجهده عیاللر نکاحدن آلدین، نکاح دوامیده و حتا اوندن کېین هم تیزیملی چېکلاو و کمسیتیشلرگه دوچ کېلماقده.
مذکور قانون نینگ تصدیقلنیشی فقرالر، اینیقسه عیاللر آرهسیده کېسکین عکسالعمللرگه سبب بۉلدی.
اما طالبلر سۉزلاوچیسی ذبیحالله مجاهد کېچه بو حجت تنقیدچیلریگه جوابن ملي تلویزیونی بېرگن صحبتیده اوشبو قانون «اسلام شریعتیگه ماس» اېکنینی ایتدی.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، طالبان «اسلام قانونلرینی قبول قیلمهیدیگن کیشیلر نینگ تنقیدلریگه» اهمیت بېرمهیدی.
