بوگون (یکشنبه،۲۶ دلو) افغانستاندن سابق شوروی اوردوسی نینگ تۉلیق چیقیشی نینگ ۳۷-ییللیگیگه تۉغری کېلهدی. طالبان اۉتگن ییل هم اعلان قیلگن بیاناتنی قَیته نشر قیلیب، اوشبو کوننی تبریکلشدی.
سابق شوروی اوردوسی افغانستانده تخمیناً ۱۰ ییللیک اوروشدن سۉنگ، ۱۹۸۷ییل فبروری آییده ۲۶ دلو ۱۳۶۷ مملکتدن چیقدی. آخرگی روس عسکری جنرال بوریس گروموف حیرتان کۉپریگیدن اۉتگن.
شوروی مدافعه وزیرلیگی ۱۹۷۹ ییل دسامبرده افغانستانگه هجوم بویروغینی بېرگن اېدی. باشلنیشیدن بیر نېچه کون اۉتیب، ببرک کارمل، خلق دېموکراتیک حزبی رهبری، دولت رئیسی اېتیب تعیینلندی.
سابق شورویلر هجوم قیلیشی بیلن، بعضی مملکتلر، جملهدن پاکستان، سعودیه و امریکا قۉللب-قوّتلهگن مجاهد گروهلر تشکیل اېتیلدی و شورویلر همده اولرنی قۉللب-قوّتلهگن حکومتگه قرشی اوروش کېسکینلشدی.
۸ ییلدن آرتیق اوروشدن سۉنگ، افغانستان، پاکستان، شوروی و امریکا اۉرتهسیده امضالنگن علیحده کېلیشوولرگه بناءً، شورویلر ۱۹۸۸ ییل می آییده مملکتدن چیقیشگه قرار قیلدی.
ایتیلیشیچه، اوشبو اوروشده افغانستانده ۱۵ مینگدن آرتیق قیزیل اوردو عسکری هلاک بۉلگن و ینه کۉپلری جراحتلنگن.
شونینگدېک، تخمین قیلینهدی، بو اوروشده بیر میلیوندن آرتیق تینچ اهالی هلاک بۉلگن و میلیونلب آدملر کۉچیب کېتگن، قاچقین بۉلگن.
شورویلر چیقیشیدن اوچ ییل اۉتیب، نجیبالله احمدزی باشچیلیگیدهگی چپّ گرا کابلدهگی حکومت مجاهدلر تامانیدن اغدریلدی.
مجاهد کوچلری کابلده بیر-بیری بیلن تۉقنهشیب، ایچکی اوروشلر صادر بۉلدی و بو نتیجهده طالبان نینگ بیرینچی حکمرانلیگی باشلندی.
طالبان نینگ قَیته اعلان قیلگن بیاناتی
طالبان، آخرگی تۉرت ییل دوامیده افغانستانده حاکمیتنی قۉلگه آلگن حالده، شورویلر چیقیشی نینگ۳۷-ییللیگینی شانلی و شکرانهلیک کونی دېب اتهدی و اوشبو کوننی خلق قه تبریکلهیدی.
اولر بیاناتنی اۉتگن ییل هم اعلان قیلگن، بو ییل اېسه اونی آزگینه اۉزگرتیریب قَیته نشر قیلگن.
بیاناتده شوندهی دېییلهدی: «سۉنگگی یوز ییلدن آرتیق دورده اوچینچی بار افغانستان مستقللیککه اېریشدی، بو اېسه کۉرسهتهدیکی، مسلمان خلقیمیز اۉز دینینی سقلش و مستقللیکنی حمایه قیلیش یۉلیده قطعیت و صداقتگه اېگه» طالبان ۲۰۲۱ ییلده امریکا و ناتونینگ افغانستاندن چیقیشینی هم اشتراکي باسقیچ نینگ یکونی دېب حسابلهیدی.
اولر شوندهی دېیدی: «آخرگی یوز ییل دوامیده صادر بۉلگن تجاوزلردن و اولرگه قرشی جهاد غلبهلریدن، کېلهجکده تجاوزکار تامانلر سبق آلیب، خلقیمیز نینگ اېرکینلیگی و آزادلیگیگه قرشی ینه قدم قۉیمسلیگی کېرهک.»
۲۰۰۱ییلده امریکا و ناتو افغانستانگه هجوم قیلگن و طالبان نینگ بیرینچی حکمرانلیگی اغدریلگن.
آخر-عاقبت، ۲۰ ییلدن سۉنگ، ۲۰۲۱ییل اگستده امریکا و ناتو افغانستاندن چیقدی، غرب قۉللاویدهگی حکومت قولهدی و طالبان ینه حاکمیتنی قۉلگه آلدی.
