سۉنگّی یریم عصر دوامیده افغانستان دنیانینگ اېنگ ناتینچ مملکتلری رۉیخطیده بۉلیب کېلگن. هر قلهی، 2001-ییل آخریده طالبان حاکمیتینینگ قولهشی آرتیدن مملکت قیسقه مدتلی بیر آسایشتهلیک دورینی باشدن کېچیردی. اما 2006-ییلده طالبان قَیته بیرلهشیب آلیب، ینه-ده کوچهیگن حالده جمهوریت حکومتیگه قرشی اوروش باشلهدی. طالبان اۉز جانیگه قصد هجوملرینی یۉلگه قۉییب، ملکی و دولتی هدفلرنی پارتلهتیب، افغانستان ملي اوردوسیگه قرشی چریکی هجوملرنی کوچهیتیریب، اۉشه قیسقه تینچلیک دوریگه برهم بېردی. 2014- ییلدن 2021-ییلگچه جمهوریت حاکمیتینینگ قولهشی عرفهسیگچه افغانستاننینگ امنیتی وضعیتی تاباره آغیرلشیب باردی.
بوگون طالبان افغانستانده عمومی امنیت تأمینلنگن دېب هر دایم ادعا قیلیب کېلهدی. حالبوکه، اوّل عیناً اۉزلری مملکتدهگی کتّه قِسم ناتینچلیک و اۉلیملی هجوملر اوچون مسوول اېدیلر. اېندی اېسه اۉز هجوملرینی تۉختهتگن حالده، اۉزلرینی خوفسیزلیکنی تأمینلشگه مسوول کوچ صفتیده کۉرسهتماقده. طالبان مملکتنی اېگهلهگچ، اسلامي دولت (داعش) هجوملری هم کمهیدی. طالبان اولر اوستیدن غلبه قازانگنینی دعوا قیلماقدهلر. لېکن طالباننینگ اۉلیملی هجوملرنی تۉختهتگنی و داعشنینگ هجوملری کمهیگنی افغانستانده خوفسیزلیک تأمینلنگنی یاکه زۉروانلیک توگهگنینی انگلهتمهیدی.
قوییده قیسقه وقت ایچیده یوزهگه کېلگن ناتینچلیکنینگ منظرهسی کېلتیریلهدی. طالبان حکومتینینگ رسمیلری اۉز حکمرانلیگی دوریده یوز بېرگن قاتللیکلرنی عادتده «شخصي عداوت»گه بغلشهدی یاکه اولر نینگ سببینی «سِرلی» دېب ایضاحلهیدیلر. اطلاعات روز گزیتهسی تۉپلهگن معلوماتلرگه کۉره، سرطان آیینینگ بیرینچی کونیدن آخریگچه (22- جون 22-جولای) افغانستان نینگ 20 ولایتیده کمیده 57 کیشی اۉلدیریلگن. اولردن کمیده 25 نفری گروهلی قاتللیکلر و عایلهوي جنجللرده هلاک بۉلگن. شمال شرقده بدخشان ولایتی و طالبلر رهبری مقری حسابلنگن مملکت جنوبیدهگی قندهار ولایتی سۉنگّی بیر آی ایچیده اۉلدیریشنینگ میزانی جوده هم یوقاری.
بدخشانده تۉرت کیشی اۉلدیریلیشی
یکشنبه اېرتلب (سرطان آیی نینگ 29-کونی) بدخشان ولایتینینگ راغستان اولسواللیگدهگی «زولزمای» منطقهسیده تۉرت نفر یاش ییگیتنینگ جسدی تاپیلدی. محلي منبعلرنینگ خبر بېریشیچه، دلیللر اولرنینگ کېچهسی قۉللری باغلنگن حالده آتیب تشلنگنینی کۉرستماقده. باشقه بیر منبع، قربانلر خواهان اولسواللیگی یشاوچیلری بۉلگن و آلتین کانیده ایشلاوچیسی اېکنینی تیلگه آلدی. بدخشاندهگی طالبان پولیسی مطبوعات سۉزچیسی اطلاعات روز گزیتهسی خبرچیسینینگ بو اۉلدیریشلر حقیدهگی سوالیگه جوابن: «مېن غرضلی یېتکرمهلرگه جواب بېرمهیمن»، دېب ایتدی. اما طالبان ایچکی ایشلر وزیرلیگی اوچ کوندن کېین اعلامیه ترقهتیب، تۉرت کیشی اۉلدیریلیشی بیلن باغلیق حالده بېش نفر شخص قۉلگه آلینگنینی معلوم قیلدی. وزیرلیک قاتللیکنینگ سببی و قربانلرنینگ شخصی حقیده هېچ قندهی معلومات بېرمهدی. فقط قۉلگه آلینگنلردن تۉرت دانه قورال، ایکّی دانه قۉل نارنجکی، بیر قنچه اۉقلر، حربي دستکول، پنجه-بوکس و پیچاق تاپیلگنینی قۉشیمچه قیلدی. اوشبو شخصلرنینگ کیملیگی همان نامعلوملیگیچه قالماقده دیر.
بغلانده ایکّی عایله اۉرتهسیدهگی تۉقنشوو نتیجهسیده بېش کی هلاک بۉلدی
یکشنبه کونی اېرتلب (29 سرطان) بغلان ولایتی مرکزی بغلان اولسواللیگینینگ شهر کهنه منطقهسیده ایکّی عایله اۉرتهسیده یوز بیرگن قوراللی تۉقنشوو نتیجهسیده بېش کیشی هلاک بۉلیب و باشقه 11 انسان اېسه تن جراحتی آلدی. پژواک خبرگزارلیگی بو ایکّی عایلهنینگ یېر اوستیده جنجاللری بۉلگنینی بیلدیردی.
بېش کیشی نینگ اۉلدیریلیشیگه سبب بۉلگن بو حادثهگه قرهمهی، بغلانده طالبان امنیه قوماندانلیگی مذکور قوراللی توقنشوونی وقتیده آلدینی آلگنلیکلرینی ادعا قیلیب، سکّیز کیشی اوشلگنینی بیلدیردی. اوشبو قوماندانلیک تۉقنشووده تامانلر اۉرتهسیدهگی تلفات سانینی بېللی قیلمهدی.
غزنیده بیر عایلهنینگ بېش عضوی اۉلدیریلیشی
شنبهدن یکشنبهگه اۉتر کېچهسی (22سرطان آیی) غزنی ولایتی قرهباغ اولسواللیگی «تولاخیل» قیشلاغیده بیر عایلهنینگ بېش عضوی سیر روشده قتل اېتیلگن. غزنیده طالبان امنیه قوماندانلیگی سۉزچیسی خالد سرحدی «نا معلوم قوراللی شخصلر» کېچه بیر اویگه کیریب آلیب بیر اېرکک، بیر عیال و اوچ بالهدن عبارت بو عایلهنینگ اعضالرینی اۉققه توتگن دېب ایتدی.
غزنیده طالبان والیسی دفتری مذگور گروه نینگ والیسی عبدالصمد «جاوید» بیر عایلهنینگ بېش عضوی سیر روشده اۉلدیریلیشینی تحقیق قیلیش اوچون قرهباغ اولسواللیگیگه بارگن دیب تیلگه آلدی. طالبان تېکشیروو نتیجهسی هنوزگچه یاروتیلمهگن.
بدخشان بهارک تومنیده بیر عایلهنینگ اوچ عضوی اۉلدیریلیشی
شنبه کېچهسی (21- سرطان آیی) بدخشاننینگ بهارک اولسواللیگی خیرآباد قیشلاغیده قوراللی شخصلر بیر اویگه کیریب عایلهنینگ اېرکگی، بیر یاش قیز و یاش نبیرهسی بۉلمیش عایلهنینگ اوچ اعضاسینی آتیب اۉلدیرگن.
محلی منبعلر بو گروهی قتل انگیزهسینی قوراللی اۉغیرلیک دېب ایتهدیلر. منبع، مذکور عایلهنینگ اویده بیر مقدار نقد پولی بۉلگن و اۉغریلر اېسه پولنی اۉغیرلش مقصدیده اویگه هجوم قیلگنلر و اۉغیرلیک جریانیده اوچ کیشینی هم آتیب اۉلدیرگنلر دېب قۉشیمچه قیلدی.
عکس: تلویزیون آمو
بدخشانده طالبلر امنیه قوماندانلیگی 29 سرطان کونی بیر عایلهنینگ اوچ اعضاسینی اۉلدیرگنلیکده گمان قیلیب تۉرت کیشی اوشلب آلینگینی اعلان قیلدی. اوشبو قوماندانلیک قتللرنینگ انگیزهسیگه اشاره قیلمهگن.
سمنگانده اوچ کیشی اۉلدیریلیشی
سهشنبه کېچه (17- سرطان آیی) سمنگان ولایتی دره صوب بالا اولسواللیگی «زردکمر زیرهکی کوه» قیشلاغیده بیر عایلهنینگ اوچ اعضاسی قتل اېتیلگن.
منبعلرنینگ ایتیشیچه، قربانلر ایکّی کیشی اېرکک و 12 یاشر بیر باله بۉلگن. منبعنینگ معلوماتی اساسیده، بو عایله اعضالری اۉلدیریلیشی نینگ سببی «شخصی خصومت» بۉلگن اېکن.
سمنگانده طالبلر والیسی دفتری بو اوچ کیشی اۉلدیریلگنینی تصدیقلب، حادثهگه عیبلهنیب اوچ کیشی حبسگه آلینگن دېدی. طالبلر بو جنایت انگیزهسینی «شخصی خصومت” دېب بیلدیرگن اېدی.
پکتیکاده بیر عایلهنینگ ایکّی اعضاسینی اۉلدیریش
سرطان آیی نینگ 17-کونیده پکتیکا ولایتینینگ یحیي خیل اولسواللیگیده بیر کیشی کېچهسی پیچاق بیلن بیر عایلهگه هجوم قیلیب، ایکّی نفرنی اۉلدیرگن و ینه تۉرت کیشینی یرهلهگن.
طالبان نینگ پکتیکا ولایتیدهگی حاکملیک ادارهسی خبریده ایتیلیشیچه، هجوم قیلگن شخصنینگ اسمی محمد انور بۉلیب، او کېچهسی غلام محمدنینگ اوییگه باستیریب کیریب جنایت صادر اېتگن.
مذکور هجومده ایکّی کیشی، جملهدن غلام محمد هلاک بۉلگن، ینه تۉرت کیشی اېسه یرهلنگن. حاکملیک بیاناتیده قاتللیک نینگ سببی حقیده هېچ نرسه دېییلمهگن.
کاپیساده ایکّی عایله اۉرتهسیدهگی جنجل عاقبتیده اوچ کیشی هلاک بۉلدی
سرطان آیی نینگ 11-کونیده کاپیسا ولایت مرکزیدهگی « منگلهای نوآباد» قیشلاغیده ایکّی عایله اۉرتهسیده چیققن جنجلده ایکّی اېرکک و 40 یاشلی بیر عیال اۉلدیریلگن.
طالباننینگ کاپیسادهگی خوفسیزلیک قوماندانلیگی بو تۉقنهشوو سببینی «آغزهکی و ناموسي تارتیشوو» دېب ایضاحلهگن، اما قۉشیمچه تفصیلات بېرمهگن. قوماندانلیکنینگ بیاناتیگه کۉره، واقعه پیتیده قاتللیککه گمان قیلینگنلر واقعه جاییدن قاچیب کېتگن، بیراق جنجلده اشتراک اېتگن شخصلردن بیری نینگ آتهسی قۉلگه آلینگن.
باشقه قاتللیکلر رۉیخطی قوییده سۉنگی بیر آی ایچیده، اساسن یکّه طرزده اۉلدیریلگن شخصلرنینگ اسملری کېلتیریلگن. اسمی قید اېتیلمهگن جبردیدهلر بار، چونکه اطلاعات روز گزیتهسی نینگ خبرچیلری اولرنینگ شخصیتینی انیقلشگه موفق بۉلیشمهگن یاکه طالبان مطبوعات سۉزچیلری اۉز بیاناتلریده هلاک بۉلگنلرنینگ اسملرینی تیلگه آلیشمهگن.
| رقم | مقتول کیملیگی | جنسیت | قتللیک جایی | قتللیک وقتی | قاتللیک سببی |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | الماسیه | عیال | قندهار | ۲ سرطان | عایلهوی زۉروانلیک |
| ۲ | اعلان بۉلمهگن | اېرکک | پنجشیر | ۳ سرطان | خصومت |
| ۳ | همت بدری | اېرکک، طالبلر عضوی | پروان | ۴ سرطان | «سوءتفاهم» |
| ۴ | ایاز | اېرکک | ننگرهار | ۶ سرطان | تۉقنشوو |
| ۵ | علیمردان | اېرکک | هرات | ۷ سرطان | قوراللی اۉغیرلیک |
| ۶ | جانداد | اېرکک | نورستان | ۹ سرطان | یېر اوستیده تۉقنشوو |
| ۷ | زرغونه | عیال | هلمند | ۹ سرطان | عایلهوی زۉروانلیک |
| ۸ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | قندهار | ۱۰ سرطان | قوراللی اۉغیرلیک |
| ۹ | حکیمالله | اېرکک | پنجشیر | ۱۴ سرطان | «مقاومت جبههسی” بیلن همکارلیک |
| ۱۰ | احمدعلی | اېرکک | پنجشیر | ۱۴ سرطان | «مقاومت جبههسی” بیلن همکارلیک |
| ۱۱ | سردار | اېرکک | قندهار | ۱۵ سرطان | سِرلی |
| ۱۲ | سمیعالله | اېرکک | هلمند | ۱۶ سرطان | سِرلی |
| ۱۳ | عبیدالله پنجشیری | اېرکک | کابل | ۱۷ سرطان | سِرلی |
| ۱۴ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | زابل | ۱۸ سرطان | اۉغیرلیککه عیبلنگن |
| ۱۵ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | زابل | ۱۸ سرطان | اۉغیرلیککه عیبلنگن |
| ۱۶ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | قندهار | ۱۸ سرطان | اۉغیرلیککه عیبلنگن |
| ۱۷ | عبدالرحمان | اېرکک | ارزگان | ۱۸ سرطان | سِرلی |
| ۱۸ | احمد رویین | اېرکک | جوزجان | ۱۷ سرطان | سِرلی |
| ۱۹ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | هملند | ۱۹ سرطان | سِرلی |
| ۲۰ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | قندهار | ۱۹ سرطان | طالبلر بیلن تۉقنشوو |
| ۲۱ | نصرت مومند | اېرکک | کنر | ۲۰ سرطان | سِرلی |
| ۲۲ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | فراه | ۲۰ سرطان | قوراللی اۉغیرلیک |
| ۲۳ | اعلام بۉلمهگن | عیال | ارزگان | ۲۰ سرطان | نامشروع علاقه |
| ۲۴ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | ارزگان | ۲۰ سرطان | نامشروع علاقه |
| ۲۵ | اعلام بۉلمهگن | عیال | کنر | ۲۱ سرطان | عایلهوی زۉروانلیک |
| ۲۶ | اعلام بۉلمهگن | اۉغیل باله | کنر | ۲۱ سرطان | عایلهوی زۉروانلیک |
| ۲۷ | طارق | اېرکک | ننگرهار | ۲۱ سرطان | جنجال |
| ۲۸ | ایمل | اېرکک | قندهار | ۲۶ سرطان | سِرلی |
| ۲۹ | اعلام بۉلمهگن | اېرکک | ننگرهار | ۲۶ سرطان | سِرلی |
| ۳۰ | محبالله میرزاد | اېرکک | فاریاب | ۲۷ سرطان | سِرلی |
| ۳۱ | عبدالوارث | اېرکک | بدخشان | ۲۹ سرطان | سِرلی |
| ۳۲ | احمدالله | اېرکک | قندهار | ۲۹ سرطان | قوراللی تۉقنشوو |
اوشبو رۉیخطگه کۉره، قاتللیکلرنینگ بیر قِسمی «سِرلی» سببلر طفیلی صادر بۉلگن، قالگنلری اېسه قوراللی اۉغریلیک، جنجل و عایلهوي زۉروانلیک نتیجهسیده یوز بېرگنی قید اېتیلگن.
سِرلی قاتللیکلر، خبرلرگه کۉره، سبب و عیبدارلری نامعلوم بۉلگن حادثهلردیر و کۉپینچه جبرلنووچیلرنینگ جسدلری بېدرَک یۉقالگندن کېین تاپیلگن.
ولایتلر کېسیمیده قاتللیکلر
سرطان آییده مملکتنینگ 20 ولایتیدن 57 ته قاتللیک حالتی حقیده خبر بېریلگن. بو فقط اطلاعات روز گزیتهسی قۉلگه کیریتیب، یاریتگن رقم بۉلیب، اصل رقم بوندن کۉپراق بۉلیشی ممکن. سببی شوندهکی، اطلاعات روزنینگ بعضی ولایتلرده خبرچیلری یۉق و اَیریم حادثهلرنی تصدیقلهی آلمهگن.
مثلاً، بغلاننینگ بنو اولسواللیگیده سوو اوستیدن بۉلگن اۉلیملی تۉقنهشوو و کابلنینگ پغمان اولسواللیگیده درخت اوستیدن یوز بېرگن باشقه بیر جنجل حالتینی خبرچی تصدیقلهی آلمهدی. دعوا قیلینیشیچه، اوشبو تۉقنهشوولرده 6 کیشی اۉلدیریلگن، اما اطلاعات روز منبعلری همده باشقه ایشانچلی یېتکرمهلر بونی یاریتمهگن و طالبان هم هېچ نرسه دېمهگن.
اوشبو تصدیقلنگن رقملر اساسیده توزیلگن گرافیک شونی کۉرسهتهدیکی، سرطان آییده قاتللیک اېنگ کۉپ بدخشانده صادر بۉلگن. فاریاب، فراه، جوزجان، کابل، نورستان، هرات و پروان ولایتلری اېسه اېنگ کم کۉرستکیچگه اېگه.
بدخشان سرطان آییده ایکّی مراتهبه عامهوي قاتللیک حادثهسیگه گواه بۉلدی، اولرنینگ هر بیری 7 نفر کیشینینگ اۉلیمیگه سبب بۉلدی. شوندن کېین قندهار 7 ته قاتللیک بیلن اېنگ کۉپ کۉرستکیچنی قید اېتدی. شو کۉرستکیچگه کۉره، طالبان رهبری ملا هبتالله آخوندزاده سایهسیده قندهارده خوفسیزلیک درجهسی باشقه ولایتلرگه نسبتاً پستراق کۉرینهدی.
عایلهوی زۉروانلیک و عیالکشلیک
براساس آمار روزنامه اطلاعات روز، در جریان ماه سرطان، دستکم هفت زن در ولایتهای مختلف به قتل رسیدهاند. سه نفر از این زنان در درگیریها و قتلهای گروهی، و چهار نفر دیگر توسط اعضای خانوادههایشان کشته شدهاند.
اطلاعات روز گزیتهسی معلوماتلریگه کۉره، سرطان آییده کمیده یېتّی عیال افغانستاننینگ تورلی ولایتلریده اۉلدیریلگن. بو عیاللردن اوچتهسی تۉقنهشوو و گروهي قاتللیکلرده، قالگن تۉرت نفری اېسه اۉز عایلهلری اعضالری تامانیدن اۉلدیریلگن.
20-سرطان کونی ارزگان ولایتی، چهارچینو اولسواللیگیده بیر اېرکک قیزی و بیر ییگیتنی «نامشروع علاقه» عیبی بیلن اۉلدیرگن. تفصیلاتلر آشکار قیلینمهگن.
21- سرطان کونی کنر ولایتی، نورگل اولسواللیگیده بیر اېرکک تورموش اۉرتاغی و اۉغلینی آتیب اۉلدیرگن، ینه بیر قیزی و اۉغلینی جراحتلهگن. منبعلر بو واقعه عایلهوي زۉروانلیک و اقتصادي معمالر بیلن ایضاحلشگن. اَیریم منبعلر آتووچی نینگ روحي کسللیگی بارلیگینی هم ایتیشگن.
9-سرطان کونی هلمند ولایتی، نادعلی اولسواللیگیده بیر اېرکک 25 یاشلی خاتینی زرغونهنی اۉلدیرگن. سببی حقیده معلومات بېریلمهگن، اما بوندهی قاتللیکلر عادتده عایلهوي زۉروانلیک بیلن باغلنهدی.
2-سرطان کونی قندههار ولایتی، میوند اولسواللیگینینگ «کلانکچی» قیشلاغیده محمدرضا اسملی اېرکک 40 یاشلی خاتینی الماسیه آتیب تشلهگن. اوّلیگه او یرهلنگن، کېین اېسه شفاخانهده وفات اېتگن
سابق حربیلر اۉلدیریلیشی
در حالی که طالبان میگویند که این گروه به فرمان عفو عمومی رهبر خود پابند است، کشتار مرموز مقامها و نظامیان پیشین همچنان ادامه دارد. روزنامه اطلاعات روز تنها در ماه سرطان قتل چهار نظامی پیشین را گزارش داده است.
طالبان اۉزلرینی رهبرینینگ عمومي عفو فرمانیگه صادق دېب اعلان قیلگن بۉلسهلر-ده، سابق عملدارلر و حربيلرنینگ سِرلی اۉلدیریلیشلری همان دوام اېتماقده. اطلاعات روز گزیتهسی فقطگینه سرطان آییده تۉرت نفر سابق حربينینگ اۉلدیریلگنینی خبر قیلگن.
27-سرطان کونی، فاریاب ولایتینینگ سابق ولایت کېنگشی اعضاسی و سابق جمعیت اسلامي حزبی قوماندانلریدن بیری بۉلگن محبالله میرزاد (بندری) قوراللی هجوم عاقبتیده آلگن جراحتلریدن نېچه کون سۉنگ وفات اېتدی.
میرزاد وفاتیدن بیر نېچه کون آلدین، میمنه شهری مرکزیدهگی زرگرخانه منطقهسیده نامعلوم موترسیکللی قوراللنگن شخصلر تامانیدن اۉققه توتیلیب، آغیر یرهلنگن اېدی.
مذکور سابق دولت عملداری، 2022-ییل 22-جولایده، طالبان نینگ علاقه کمیسیونی تکلیفی بیلن افغانستانگه قَیتگن اېدی.
20-سرطان کونی، سابق مخصوص پولیس کوچلری اعضاسی نصرت مومند کنر ولایتی، نورگل اولسواللیگینینگ بازاری یقینیده قۉل بۉمبهسی هجومی عاقبتیده هلاک بۉلدی.
محلي منبعلرنینگ ایتیشیچه، نصرت مومند جمهوریت توزومینینگ قولهشی آرتیدن نورگل تومنیدهگی یانیلغی قوییش پمپاستیشنده ایشلهیاتگن اېدی. اونینگ اۉلدیریلیش سببی و کیم تامانیدن عملگه آشیریلگنی نامعلوم. منبع، نصرت هېچ کیم بیلن شخصي عداوتگه اېگه اېمس اېدی دېب قۉشیمچه قیلگن.
19-سرطان کونی، سابق حربيلردن بیری احمد روییننینگ جسدی جوزجان ولایتی مرکزیده تاپیلدی. بیر منبع نینگ معلوم قیلیشیچه، او سابق اوردو افسری بۉلیب، جمهوریت قولهشی آرتیدن تکسی هَیدهب تیریکچیلیک قیلردی. منبع، رویین معروف قیلیچ نینگ اۉغلی بۉلیب، او عبدالرشید دۉستم، افغانستان ملي حرکتی یېتکچیسیگه یقین شخصلردن سنهلیشی تاکیدلنهدی.
منبعلرگه کۉره، احمد رویین اوّل آتیب تشلنگن، کېین اېسه یوزیگه اۉت قۉییلگن. اونینگ اۉلدیریلیش سببی همان نامعلوم. منبع نینگ ایتیشیچه، اونینگ موتری و یانیدهگی پوللری اۉغیرلنمهگن، شو سببلی بو قوراللی تالانچیلیک اېمس.
احمد رویین و نصرت مومند سرطان آییده جوزجان و کنر ولایتلریده اۉلدیریلگن ایکّی سابق حربيدیر.
17-سرطان کونی، سابق حکومتنینگ یوقاری لوازملی پولیس افسرلریدن بیری عبیدالله پنجشیری، کابل شهرینینگ کارتهنو منطقهسیده آتیب اۉلدیریلدی. اونینگ اۉلدیریلیش سببی و کیم تامانیدن عملگه آشیریلگنی حاضرچه نامعلوم.
بیر منبع نینگ ایتیشیچه، عبیدالله هېچ کیم بیلن دشمنلیگی بۉلمهگن. منبعلر اونینگ پنجشیر ولایتی مرکزیدهگی جنگلک قیشلاغیدن اېکنینی تأکیدلهیدی. او سابق حکومت دوریده دگرواللیک درجهسیگه یېتگن، اما جمهوریت قولهشی آرتیدن ایشسیز قالیب، کابلده عادي حیات کېچیرردی.
احمد رویین و نصرت مومند، دو نظامی پیشین که در جریان ماه سرطان در ولایتهای جوزجان و کنر کشته شدند .
طالبلرنینگ قتللیکلرده اولوشی
سرطان آییده طالبلر بېواسطه آلتی کیشینینگ اۉلدیریلیشیده اشتراک اېتگن. شو بیلن بیرگه، بو گروه سِرلی قاتللیکلر، اینیسقه سابق منصبدارلر و حربيلرنینگ اۉلدیریلیشیده هم عیبلنماقده. بیراق، طالبلر بوندهی عیبلاولرنی دایما رد اېتیب کېلهدیلر.
14-سرطان کونی، پنجشیرده طالبلر «افغانستان ملي قرشیلیک جبههسی نینگ» ایکّی اعضاسی حکیمالله و احمد علینی دره اولسواللیگینینگ عبدالله خیل درهسی تاغلریده حبسگه آلیب، بیر نېچه کوندن کېین ینه تاغگه آلیب چیقیب، آتیب تشلهدیلر.
«ملي قرشیلیک جبههسی نینگ» اعلامیهسیده ایتیلیشیچه، بو ایکّی اعضاسی اۉلدیریلگنی تصدیقلنگن و «طالبلر اسیرلرنی همده بېگناه آدملرنی منتظم روشده اۉلدیریش آرقهلی اۉز تاریخي جنایتلر رۉیخطیگه ینگیدن قۉشماقده. بو جنایتلر اېرتنگی اېرکینلیک کونیده خلق آلدیده اولرنینگ قانخۉرلیگینی اثباتلاوچی حجت بۉلیب خدمت قیلهدی»، دېیه بیلدیریلگن.
18-سرطان کونی، زابل و قندهارده محلي منبعلری طالبلرنینگ اوچ کیشینی «اۉغریلیکده» عیبلب، آتیب تشلهگنینی خبر قیلیشدی. زابلده طالبلر امینه قوماندانلیگینینگ معلوم قیلیشیچه، اۉغریلر بیر موترگه هجوم قیلیب، هیداوچینی یرهلنتیرگن سۉنگ موترنی آلیب قاچماقچی بۉلیشگن. اۉق اوزیش عاقبتیده ایکّی اۉغری اۉلدیریلگن، ینه بیری قۉلگه آلینگن.
اۉشه کونی قندهار امنيه قوماندانلیگی هم بیر آدمنی پول المشتیرووچیدن اۉغریلیک قیلماقچی بۉلگنیده آتیب اۉلدیریلگنینی اعلان قیلدی.
دېمک، 18-سرطان کونی طالبلر زابلده ایکّی، قندهارده اېسه بیر کیشینی اۉغریلیکده عیبلب اۉلدیریشگن و ینه بیرینی حبسگه آلیشگن.
19-سرطان کونی قندهار شهریدهگی منبعلرنینگ خبر بېریشیچه، ولایت مرکزیده طالبلرنینگ «امر به معروف» خادملری و اهالینینگ سقال آلیش بۉییچه تارتیشووی نتیجهسیده بیر کیشی اۉلدیریلگن، ینه بیری یرهلنگن.
خلاصه
اطلاعات روزگزیتهسی آرقلی ییغیلگن رقملر، سرطان آیینینگ باشیدن آخریگچه (22-جوندن 22-جولایگچه) افغانستاننینگ 22 ولایتیده کمیده 57 کیشی اۉلدیریلگنینی کۉرستهدی. بو رقم جوزا آییده قید اېتیلگن 25 ته قاتللیک و ثور آییدهگی 22 ته حالت بیلن سالیشتیرگنده آرتیشنی کۉرستهدی. اما حمل آییدهگی کۉرستکیچ بیلن تققاسلهگنده کمراق دیر. 1404 ییل حمل آییده اطلاعات روز گزیتهسی کمیده 59 ته قاتللیکنی قید اېتگن اېدی. سۉنگّی تۉرت آی دوامیده قید اېتیلگن قاتللیکلرنینگ اۉرتهچه حساب-کتابیدن 47،75 رقمی چیقهدی. یعنی، اۉرتهچه حسابده آخرگی تۉرت آیده هر آی کمیده 40 کیشی افغانستانده اۉلدیریلگن. تحلیل قیلینگن واقعهلردن کۉرینیب توریبدیکی، سرطان آییدهگی حادثهلرده بۉلگنی کبی، اَیریم قاتللیکلر سببلری قوراللی تۉقنشوولر، قوراللی اۉغریلیکلر و عایلهوي زۉروانلیکلردیر. شونینگدېک، باشقه بیر قطار قاتللیکلر سِرلی اۉلدیریشلر و جسدلرنینگ تاپیلیشی بیلن باغلیقدیر. شو بیلن بیرگه، طالبان هم بعضی شخصلرنی اۉغریلیک یاکه باشقه جنایتلرده عیبلب اۉلدیرگن. تأکیدلش لازمکی، سۉنگّی تۉرت آیده قاتللیک قربانلری آرهسیده طالبان اعضالری هم بۉلگن. شونگه قرهمهی، طالباننینگ امنیت بارهسیدهگی دعواسی فقطگینه اۉزلرینینگ هجوملرینی تۉختهتیش و داعش هجوملرینی کمهیتیریش بیلن چېگرهلنگن کۉرینهدی. بیراق حکومت مقامیده بو گروه زۉروانلیکلرنی جلولش و نزاعلرگه یېچیم تاپیشده نهفقط موفقیت قازانه آلمهگن، بلکه اونینگ فعالیتی جدّي سوال و شبههلرگه سبب بۉلیشگن.
