گزارشگر: عادله سنگلاخی
بو کونلرده طالبلر تامانیدن افغانستانده قیزلرنینگ عنعنوي تعلیم آلیشی تعقیقلنگنی آرتیدن اېنگ کۉپ اعتبار قرهتیلهیاتگن مسألهلردن بیری آنلاین تعلیم دیر؛ بو اصول یوزلب افغانستانلیک قیزلر اوچون نهفقط بیر تنلاو، بلکه تعلیمنی دوام اېتتیریش و بیلیم بیلن باغلیقلیکنی سهقلب قالیش نینگ یگانه یۉلیگه ایلنگن. 2021-ییلده اۉرته و یوقاری مکتبلر قیزلر اوچون یاپیلگچ، تعلیم مؤسسهلری، استاذلر، مکتبلر و آنلاین کورسلر تامانیدن مقابل تعلیم امکانیتلرینی یرهتیشگه قرهتیلگن سعی-حرکتلر باشلندی.
یونسکو حساباتلریگه کۉره، افغانستانده 2،2 میلیوندن آرتیق قیز اۉرته و عالي تعلیمدن محروم اېتیلگن بۉلیب، بو مملکت دنیاده قیزلر نینگ آلتینچی صنفدن یوقاری تعلیم آلیشی تعقیقلنگن یگانه دولت حسابلنهدی. شونگه قرهمهی، اینترنتگه کیریشدهگی کېنگ کۉلملی چېکلاولر، تخنیکي امکانیتلر نینگ یېتیشمسلیگی، عایلهلرنینگ اقتصادي معمالری همده مدني و اجتماعي تۉسیقلر یانیده مهم بیر سوال توغیلهدی: آنلاین تعلیم افغانستاندهگی قیزلر نینگ تعلیم احتیاجلریگه جواب بېره آلهدیمی؟ بو اصول صفت و ثمرهدارلیک جهتیدن عنعنوي تعلیم بیلن تېنگلشه آلهدیمی یاکه او فقط چېکلاو و انقراض شرایطیدهگی وقتینچهلیک یېچیممی؟
اوشبو حساباتده افغانستان قیزلری حالتیگه اعتبار قرهتگن حالده، آنلاین تعلیم صفتی و اونینگ مقابل تعلیم شکلی صفتیدهگی ثمرهدارلیگی تحلیل قیلینهدی. حقیقتگه یقین و موازنتلی تصویرگه اېریشیش اوچون آنلاین مکتبلر و کورسلر اساسچیلری همده استاذلری نینگ فکرلری، شونینگدېک آنلاین تعلیم آرقهلی اۉقیشنی دوام اېتتیرهیاتگن قیزلر نینگ تجربهلریدن فایدهلنیلگن. شو آرقهلی آنلاین تعلیم نینگ امکانیت و صلاحیتی بیلن بیر قطارده اونینگ معمالری و چېکلاولری هم اۉرگنیلیب، افغانستاندهگی بوگونگی آنلاین تعلیم حالتی حقیده حجتلشتیریلگن تصویر تقدیم اېتیلهدی.
افغانستانده آنلاین تعلیم نینگ شکللنیش تاریخی
افغانستان تعلیم تیزیمی نینگ رواجلنیش جریانیگه نظر تشلنسه، بو مملکتدهگی تعلیم دایما سیاسي بحرانلر، اوروشلر، حکومت المشینووی و اینفرهتوزیلمه ضعیفلیگی تأثیری آستیده بۉلیب کېلگنینی کۉریش ممکن. عنعنوي تعلیم تیزیمیدهگی کېنگ کۉلملی معمالر بیلن بیر قطارده، آنلاین تعلیم هم جمهوریت دوریده افغانستان تعلیم تیزیمی نینگ بیر قِسمی صفتیده پیدا بۉلدی. دستلب بو اصول چېکلنگن شکلده موجود اېدی، بیراق تکنالوژيلر نینگ رواجلنیشی، کرونا ویروس پندېميهسی دوری و اینیقسه 2021-ییلدن کېین او استه-سېکین تعلیمنی دوام اېتتیریش نینگ، اینیقسه قیزلر اوچون، اېنگ مهم یۉللریدن بیریگه ایلندی.
افغانستانده آنلاین تعلیم نینگ شکللنیش جریانینی اوچ اساسي باسقیچگه اجرهتیش ممکن: بیرینچی باسقیچ: رقملی و الکترون تعلیم نینگ چېکلنگن تجربهسی. ایکّینچی باسقیچ: کرونا ویروس پندېميهسی دوریده آنلاین تعلیم نینگ کېنگهییشی، اوچینچی باسقیچ: طالبان تامانیدن تعلیم چېکلاولری جاري اېتیلگچ، آنلاین تعلیم نینگ قیزلر اوچون تعلیمنی دوام اېتتیریشدهگی سناقلی امکانیتلردن بیریگه ایلنیشی.
بیرینچی باسقیچ؛ رقملی تعلیم نینگ چېکلنگن تجربهسی
کورنا ویروس پندېميهسیدن آلدین افغانستانده آنلاین تعلیم اساسن چېکلنگن درجهده و رقملی تعلیم لایحهلری شکلیده موجود اېدی. بو دورده اَیریم تعلیم مؤسسهلری و یونیورسیتیلر الکترون تعلیم تیزیملرینی مملکت تعلیم توزیلمهسیگه کیریتیشگه حرکت قیلدیلر. بیراق تخنیکي آستقورمه نینگ یېتیشمسلیگی، اینترنت نینگ ضعیفلیگی و اهالی نینگ رقملی واسطهلردن فایدهلنیش امکانیتی چېکلنگنی سببلی بو تجربهلر کېنگ عامهلشه آلمهدی.
بو یۉنهلیشدهگی دستلبکی رسمي تجربهلردن بیری AfghanX» تیزیمی نینگ یرهتیلیشی بۉلدی. اوشبو تیزیم آنلاین کورسلر و الکترون تعلیم پلاتفورمی صفتیده تنیشتیریلگن اېدی. اما اینترنتگه کیریش امکانیتی نینگ چېکلنگنی، برقرار الکتر انرژیسی یۉقلیگی همده کۉپلب استاذ و اۉقووچیلرنینگ آنلاین تعلیم اصولی بیلن یېترلیچه تنیش اېمسلیگی سببلی، بو تیزیم کېنگ و سېزیلرلی نتیجهلر بېره آلمهدی.
ایکّینچی باسقیچ؛ کرونا ویروس دوریده آنلاین تعلیم نینگ کېنگهییشی
2019-ییلده کرونا ویروس پندېميهسی باشلنیب، مکتب و بیلیم یورتلر یاپیلگچ، آنلاین تعلیم فوق العاده یېچیم صفتیده اعتبار مرکزیگه چیقدی. افغانستان نینگ تعلیم وزیرلیگی و عالي تحصیلات وزیرلیگی آنلاین تیزیملر، تلویزیون دستورلر همده تعلیم پلاتفورملری آرقهلی اۉقیتیش جریانینی دوام اېتتیریشگه حرکت قیلدیلر.
بو دورده ویرتول صنفلر، اجتماعي ترماقلر Zoom، Google Meet و WhatsApp کبی دستورلردن فایدهلنیش استاذلر و اۉقووچیلر آرهسیده کېنگهیدی. کۉپلب بیلیم یورتلری، شونینگدېک، HELMS تعلیم تیزیمیدن فایدهلنیشگه مجبور بۉلدی؛ بو تیزیم عالي تعلیم وزیرلیگی تامانیدن آنلاین تعلیم نینگ رسمي پلاتفورمی صفتیده تقدیم اېتیلگن اېدی.
بیراق ضرور آستقورمهلر نینگ موجود اېمسلیگی بو دستورلرنی عملگه آشیریشده کتّه معمالرنی یوزهگه کېلتیردی. الکتر انرژیسی نینگ تېز-تېز اوزیلیشی، اینترنت نرخی نینگ یوقاریلیگی و تېلېکامونیکهتسيه خدمتلری صفتی نینگ پستلیگی سببلی، آنلاین تعلیم مملکت نینگ کۉپلب حدودلریده عملده فایدهلنیب بۉلمهیدیگن حالتگه کېلگن اېدی. اۉشه پیتده حتا کابل شهریده هم کۉپلب عایلهلر الکتر و اینترنت تنقیصلیگی معماسیگه دوچ کېلگن بۉلسه، چېکّه ولایتلرده بو وضعیت ینهده آغیرراق اېکنی تأکیدلنگن اېدی.
بو معمالردن تشقری، تعلیم دستورلری نینگ جدولی حقیده یېترلی معلومات نینگ یۉقلیگی و اۉقووچیلر نینگ آنلاین تیزیملردن فایدهلنیش اصوللری بیلن تنیش اېمسلیگی هم مهم تۉسیقلردن بیری بۉلدی. نتیجهده، بو دوردهگی آنلاین تعلیم کۉپراق فوق العاده تجربه صفتیده بهالندی و او عنعنوي یوزمه-یوز تعلیم نینگ اۉرنینی تۉلیق باسه آلمهدی.
اوچینچی باسقیچ؛ آنلهین تعلیم قیزلر تعلیمی نینگ دوام اېتیش یۉلی صفتیده
2021-ییلدن باشلب قیزلرنینگ عنعنوي تعلیم آلیشی چېکلنگچ، آنلاین تعلیم ینگی باسقیچگه کیردی. بو دورده آنلاین تعلیم قیزلر اوچون اۉقیشنی دوام اېتتیریشنینگ سناقلی یۉللریدن بیریگه ایلندی.
مذکور باسقیچده افغانستان ایچیده و تشقریسیده اۉنلب آنلاین کورسلر، مجازی مکتبلر و تعلیم دستورلری فعالیت باشلهدی. استاذلر، تعلیم فعاللری و فقرالیک تشکیلاتلری آنلاین صنفلر، تعلیمي و ویدیولر و مستقل اۉرگنیش دستورلری آرقهلی قیزلرنینگ اۉقیشینی دوام اېتتیریش اوچون امکانیت یرهتیشگه حرکت قیلدیلر. بیراق آنلاین تعلیمدن فایدهلنیش امکانیتی افغانستان بۉیلب بیر خیل اېمس. کتّه شهرلرده اَیریم عایلهلر اینترنت و رقملی واسطهلرنی تأمینلش آرقهلی قیزلری نینگ تعلیمنی دوام اېتتیریشیگه شرایط یرهتیشگه موفق بۉلدیلر. اما کۉپلب چېکّه حدودلرده برقرار اینترنت نینگ یۉقلیگی، سمارت فون یاکه کامپیوتر موجود اېمسلیگی همده اقتصادي معمالر آنلاین تعلیمدن فایدهلنیشنی قیینلشتیردی.
اینترنت مکتب اۉرنینی اېگهلهگنیده
افغانستانده آنلاین تعلیم تجربهسی استاذلر و اۉقووچیلر نگاهیده بیر وقت نینگ اۉزیده هم امکانیتلر، هم چېکلاولر منظرهسینی نمایان اېتهدی. اولرنینگ کۉپچیلیگی اوچون آنلاین تعلیم مکمل تنلاو اېمس، بلکه یوزمه-یوز درسلرگه کیریش تعقیقلنگن شرایطده تعلیمنی دوام اېتتیریش نینگ بیر یۉلی بۉلیب قالگن.
هندستاندهگی افغانستان طلبهلر اویوشمهسی استاذلریدن بیری بۉلگن زهرا 2022-ییلدن بویان انگلیس تیلی کبی مضمونی آنلاین طرزده اۉقیتیب کېلماقده. اونینگ ایتیشیچه، اونینگ صنفلریده غزنی، دایکندی، بلخ، هرات، هلمند، فاریاب و سمنگان ولایتلریدن بۉلگن اۉقووچیلر قتنهشهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، ایران و پاکستاندهگی اَیریم افغان مهاجرلری هم بو دستورلرده اشتراک اېتماقده.
او اۉقووچیلر نینگ جیوگرافیک جهتدن کېنگ حدودلردن قتنهشیشینی آنلاین تعلیم نینگ اېنگ مهم خصوصیتلریدن بیری دېب بیلهدی. بیراق اونینگ ایتیشیچه، بو جریان جدّي معمالر بیلن همراه بۉلماقده. اینترنت نینگ ضعیفلیگی، اینترنت بستهلری نرخی نینگ قیمتلیگی و برق انرژیسی نینگ اوزیلیشی، اونینگ سۉزلریگه کۉره تعلیم جریانینی مرکّبلشتیرهیاتگن اساسي معمالردن دیر. زهرا ینه شونی قۉشیمچه قیلهدیکی، اَیریم حاللرده عایلهلر اقتصادي قیینچیلیکلر یاکه آنلاین تعلیم اصوللری بیلن تنیش اېمسلیگی سببلی قیزلرنینگ اۉقیشینی دوام اېتتیریشینی قۉللب-قوّتلهمهیدی.
اونینگ فکریچه، آنلاین تعلیم افغانستان نینگ تورلی حدودلریدهگی اۉقووچیلرنینگ بیر جایده قتنهشیشیگه امکان یرهتگن بۉلسه-ده، صفت جهتیدن اونی عنعنوي یوزمه-یوز تعلیم بیلن تققاسلب بۉلمهیدی. اۉقووچیلرنینگ تجربهسی اېسه آنلاین تعلیمدهگی معمالر اولرنینگ اۉقیش جریانیگه قندهی بېواسطه تأثیر قیلهیاتگنینی کۉرسهتهدی.
هندستاندهگی هزاره طلبهلر اویوشمهسی نینگ آنلاین انگلیس تیلی کرسیده تحصیل آلهیاتگن اۉقووچیلردن بیری خورشید نینگ ایتیشیچه، یوزمه-یوز کورس یاپیلگچ، اونینگ تعلیم یۉلی کوتیلمهگنده اۉزگرگن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، عنعنوي درسلر باشلنگنیدن اتیگی بیر هفته اۉتیب، طالبلر قیزلرگه اېندی اۉقیشنی دوام اېتتیریشگه رخصت بېریلمسلیگی حقیده آگاهلنتیرگن. بو حالت اونی چوقور توشکونلیککه سالگن اېدی. اونینگ ایتیشیچه، دۉستلریدن بیری اونگه هندستاندهگی هزاره طلبهلر اویوشمهسی نینگ آنلاین کورسلرینی توصیه قیلگن و او کیریش امتحانیدن اۉتگچ، انگلیس تیلی صنفلریگه قۉشیلگن. خورشید نینگ سۉزلریگه کۉره، اقتصادي معمالر، اینترنت خرجتلری و شخصي کامپیوتری نینگ یۉقلیگیگه قرهمهی، او عایلهسی یاردمی بیلن تعلیمینی دوام اېتتیریشگه موفق بۉلگن. او اساسن عایله اعضالری نینگ مبایل تېلفونلریدن فایدهلنهدی.
خورشید انگلیس تیلیدن تشقری ورد، اکسل، حسن خط، پسیکولوژي و اۉزیگه بۉلگن ایشانچنی مستحکملش بۉییچه درسلرده هم قتنشماقده. اونینگ ایتیشیچه، مقصدی فقط تیل اۉرگنیش اېمس، بلکه آنلاین تعلیم آرقهلی بورسیه دستورلری کبی امکانیتلرگه هم تیارلنیشدیر.
خورشید آنلاین تعلیمنی «قارانغی یۉلدهگی چیراق» دېب تعریفلهیدی؛ اونینگ فکریچه، برچه قیینچیلیکلرگه قرهمهی، بو یۉل حلی هم اۉرگنیشنی دوام اېتتیریش و کېلهجک قوریش امیدینی تیریک سقلب توریبدی.
افغانستانده آنلاین تعلیم: کیریش امکانیتی و تعلیم صفتی بیلن باغلیق معمالر
آنلاین تعلیم نینگ کېنگهییشی بیر تاماندن اَیریم اۉقووچیلرگه اۉقیش امکانیتینی یرهتگن بۉلسه، ایکّینچی تاماندن آستقورمهلر ضعیفلیگی، کیریش امکانیتیدهگی تېنگسیزلیک و اقتصادي قیینچیلیکلرنی هم یقّال نمایان اېتدی. بو معمالر آنلاین تعلیم نینگ صفتی و قمراویگه بېواسطه تأثیر کۉرسهتماقده.
ITU Data Hub معلوماتلریگه کۉره، 2018–2025-ییللر آرهلیغیده افغانستانده اینترنت خرجتلری حلی هم جوده یوقاری درجهده قالماقده. خصوصاً، اینترنت بستهلریگه مملکت یلپی ملي درآمدی نینگ (GNI) ۱.۲۳ فایزی صرفلنیشی اونی اهالی نینگ کتّه قِسمی اوچون قیمت خدمتگه ایلنتیرگن. 2024-ییلده اینترنتدن فایدهلنیش درجهسی 16.1 فایزگه آشگن بۉلسه-ده، بو اۉسیش جوده سېکین کېچگن. اهالی نینگ اۉرتهچه اینترنت استعمالی 9.7 گیگهبایتگه یېتگن بۉلسه هم، تخمیناً 8.7 دالر اطرافیدهگی دایمي خرجت و قۉشنی دولتلر آستقورمه لریگه باغلیقلیک اینترنتدن فایدهلنیشنی اقتصادي جهتدن قیینلشتیریب، کېنگ قتلملر اوچون جدّي تۉسیق بۉلیب قالماقده.
بوندن تشقری، تخنیکي معمالر بیلن بیر قطارده، استاذلر بو تیزیم نینگ تعلیمي و باشقرووگه عاید چېکلاولریگه هم اعتبار قرهتهدیلر. محمد (مستعار)، هندستاندهگی هزاره طلبهلر اویوشمهسی نینگ آنلاین تعلیم بۉلیمیده فعالیت یوریتووچی استاذلردن بیری، اینترنت صفتی نینگ پستلیگی، اینترنت بستهلرنینگ قیمتلیگی و درسلر دوامیده یوزهگه کېلهدیگن تخنیکي معمالر تعلیم جریانینی قیینلشتیرهیاتگنینی ایتهدی. اونینگ فکریچه، اۉقووچیلرده دقّت نینگ پهسهییشی و امتحانلرده کۉچیریش احتمالی نینگ آرتیشی هم آنلاین تعلیم نینگ جدّي معمالریدن حسابلنهدی.
محمد نینگ ایتیشیچه، استاذ و اۉقووچی اۉرتهسیده تۉغریدن-تۉغری ملاقات نینگ یۉقلیگی اۉقووچیلر نینگ احتیاجلری، رئاکسیونلری و اۉزلشتیریش درجهسینی تۉلیق انگلشنی چېکلهیدی. اونینگ فکریچه، عنعنوي صنفلرده ثمرهلی بۉلگن کۉپلب اصوللر آنلاین تعلیمده اۉزگرتیریلمسدن قۉللنسه، کوتیلگن نتیجهنی بېرمهیدی و بو تعلیم توری ینهده باشقهچه یاندشوولرنی طلب قیلهدی.
محمد ینه تأکیدلهیدیکی، آنلاین تعلیم مؤسسهلری نینگ مالیوي و باشقروو معمالری هم موجود. بودجه چېکلنگنلیگی سببلی تجربهلی استاذلرنی ایشگه جلب قیلیش امکانیتی یۉق، اَیریم استاذلر اېسه اقتصادي معمالر و شخصي بندلیک سببلی دایمي روشده همکارلیک قیله آلمهیدی. بعضی تعلیم مؤسسهلری نینگ رسمي رۉیخطدن اۉتمهگنلیگی، فعالیت نینگ یشیرین یوریتیلیشی و رسمي مالیوي قۉللب-قوّتلش نینگ یۉقلیگی هم آنلاین تعلیم جریانینی ینهده قیینلشتیرهیاتگن اساسي عامللردن دیر.
بوندن تشقری، استاذلر قرهشلری بیلن بیر قطارده، اۉقووچیلر نینگ تجربهسی هم افغانستانده آنلاین تعلیمدن فایدهلنیش تېنگ اېمسلیگینی کۉرسهتهدی. اۉقووچیلر نینگ بیر قِسمی بو امکانیتدن فایدهلنیب تعلیمنی دوام اېتتیریش و ینگی کۉنیکمهلرنی اۉرگنیشگه موفق بۉلگن بۉلسه، باشقهلر اینترنت یۉقلیگی، رقملی واسطهلر یېتیشمسلیگی و اقتصادي باسیملر سببلی یاکه تعلیمدن اوزیلیب قالگن، یاکه جدّي قیینچیلیکلرگه دوچ کېلگن.
دایکندی ولایتیده یشاوچی، تعلیمدن محروم بۉلگن قیزلردن بیری شیرین «اطلاعات روزگه» بېرگن صحبتیده 2021-ییلده مکتبنی توگهتگنینی و 2023-ییلده ایکّی ییللیک تعلیمدن اوزیلیشدن سۉنگ عیاللر اوچون مۉلجللنگن آنلاین بیلیم یورتیگه بکلور باسقیچیده اۉقیش اوچون رۉیخطدن اۉتگنینی ایتهدی. بیراق اوچ آی اۉتگچ، اینترنتگه کیره آلمهسلیک و اینترنت خرجتلری نینگ یوقاریلیگی سبب شیرین اۉقیشینی دوام اېتتیره آلمهیدی.
شیرین شونی هم قۉشیمچه قیلهدی: اۉشه اوچ آی دوامیده او هر کونی تخمیناً بیر ساعت یۉل یوریب، سیگنال یخشیراق بۉلیشی اوچون تېپهلیککه چیقیب درسلرگه قتنهشیشگه مجبور بۉلگن. او ینه ایتهدیکی، کۉپ حاللرده درسلر افغانستان وقتی بیلن تونگی پیتده اۉتکزیلگنی اوچون او حتا درسلرگه کیره آلمهگن.
افغانستانده قیزلر تعلیمی: امید و تېنگسیزلیک آرهسیده
اجرا درجهسیده، آنلاین تعلیم ساحهسیده فعالیت یوریتهیاتگن استاذلر نینگ تجربهسی بو تیزیم نینگ ترهنسمیللي تعلیم میدانینی یرهتگنینی کۉرسهتهدی. «دریچه» آنلاین مکتبی اساسچیسی حضرت وهریزنینگ ایتیشیچه، اولر نینگ اۉقووچیلری افغانستان نینگ تورلی ولایتلریدن همده باشقه دولتلردهگی افغانستان مهاجرلری بیلن بیرگهلیکده یگانه تعلیم محیطیده تحصیل آلیشماقده. اونینگ فکریچه، بو جیوگرافیک کېنگلیک آنلاین تعلیم نینگ مهم یوتوقلریدن بیریدیر، چونکه او عنعنوي تعلیمدهگی مکان چېکلاولرینی برطرف اېتگن.
بیراق او بو کېنگ قمراو تېنگ امکانیت دېگنی اېمسلیگینی تأکیدلهیدی. کۉپلب حاللرده اۉقووچیلر درسلرده قتنهشیشده جدّي تۉسیقلرگه دوچ کېلهدیلر؛ جملهدن، بېقرار اینترنت، برق انرژیسی یېتیشمسلیگی و رقملی قوریلمهلردن فایدهلنیشدهگی چېکلاولر. بو معمالر اَیریم حدودلرده تعلیم جریانی نینگ اوزلوکسیز و منتظم بۉلیشیگه سلبي تأثیر کۉرسهتهدی.
دنیا بانکی معلوماتلریگه کۉره، 2024-ییلده افغانستان اهالیسی نینگ تخمیناً 16 فایزی اینترنتگه کیریش امکانیگه اېگه. بو کیریش درجهسی جوده نامتناسب بۉلیب، اساسن کابل، هرات و بلخ کبی ییریک شهرلر و مرکزلرده جمعلنگن. عکسینچه، قیشلاق و چېکّه حدودلر آستقورمه نینگ ضعیفلیگی سببلی اینترنت ترماغیگه اولنیشده هنوز جدّي چېکلاولرگه دوچ کېلماقده.
شخصي تجربه درجهسیده اېسه آنلاین تعلیم کۉپلب اۉقووچیلر اوچون آنگلی تنلاودن کۉره، چېکلاولر شرایطیده تعلیمنی دوام اېتتیریش یۉلی صفتیده نمایان بۉلماقده. خورشید نینگ ایتیشیچه، یوزمه-یوز کورس یاپیلگچ، او اۉقیشنی مجبورن آنلاین شکلده دوام اېتتیریشگه مجبور بۉلگن. دستلب او حتا برقرار اینترنتگه هم اېگه بۉلمهگن، کېینچهلیک اېسه دۉستلری توصیهسی آرقهلی کورسلرگه قۉشیلگن.
اونینگ فکریچه، شخصي کامپیوتر یۉقلیگی و عایلهدهگی تیلفوننی نوبت بیلن ایشلهتیش شرایطیده تعلیمنی دوام اېتتیریش کۉپراق شخصي محنت و اۉزینی باشقریشگه باغلیق بۉلگن جریان دیر. اونینگ حکایهسیده آنلاین تعلیم مکمل تیزیمدن کۉره کۉپراق امید و اوزلوکسیزلیکنی سقلب قالیش واسطهسی صفتیده کۉرینهدی.
باشقه تشبثلر
سۉنگگی ییللرده آنلاین تعلیم افغانستانده قیزلر تعلیمینی دوام اېتتیریش نینگ اېنگ مهم یۉللریدن بیریگه ایلنگن بۉلسه-ده، اَیریم فعاللر و تعلیم مؤسسهلری مسووللری بو اصول کېنگ کۉلملی کیریش چېکلاولری سببلی افغانستانده طالبلر حاکمیتی آستیده قیزلر نینگ تعلیم احتیاجلرینی یالغیز اۉزی قاندیره آلمهسلیگینی تأکیدلهیدیلر. اولر نینگ فکریچه، تعلیمنی دوام اېتتیریش اوچون ینهده مقابل و ماسلشووچن اصوللردن هم فایدهلنیش ضرور؛ یعنی افغانستان نینگ موجود اقتصادي شرایطی و چېکلاولریگه ماس کېلهدیگن یاندشوولر کېرهک بۉلهدی.
شکر دخت جعفری، «افغانستان اوچون تعلیم کۉپریگی» یا (EBA – Education Bridge for Afghanistan )پلاتفورمی اساسچیسی، آنلاین تعلیمنی قیزلر تعلیمینی دوام اېتتیریش اوچون تۉلیق و برقرار یېچیم دېب حسابلهمهیدی. اونینگ فکریچه، کۉپلب عایلهلر اینترنت خرجتلرینی دایمي روشده تۉلش و رقملی قوریلمهلرنی تأمینلش امکانیگه اېگه اېمس، شو سببلی کۉپلب قیزلر آنلاین تعلیمدن هم محروم بۉلیب قالماقده.
شکر دخت جعفری «افغانستان اوچون تعلیم کۉپریگی» پلاتفورمیده اۉقیتیش نینگ باشقهچه اصولی قۉللنیلگنینی ایتهدی؛ بو اصولده اۉقووچیلر دایمي روشده آنلاین صنفلرده قتنهشیشگه محتاج بۉلمسدن هم تعلیمنی دوام اېتتیره آلهدیلر.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، برچه تعلیم ماتریاللری ویدېو شکلیده اۉقووچیلرگه تقدیم اېتیلهدی و اولر مستقل روشده اۉقیش امکانیگه اېگه بۉلهدیلر. هر بیر مضمون یکونیده اولرنینگ درجهسینی انیقلش اوچون امتحان اۉتکزیلهدی. بو جریانده اۉقووچیلر سوالنامهلرنی سایت آرقهلی آلهدی، جوابلرنی علیحده تۉلدیرهدی و جواب ورقهلری صورتینی تیزیمگه قَیته یوکلهیدی.
شکردخت جعفری بو اصول عایلهلر نینگ اقتصادي یوکینی کمهیتیریشی ممکن دېب حسابلهیدی. اونینگ فکریچه، اگر هر بیر قیشلاقده فقط بیر کیشی هفتهسیگه بیر مرته اینترنتگه اولنیش امکانیگه اېگه جایگه باریب، کېرهکلی اۉقوو ماتریاللرینی یوکلب آلسه، عایلهلر هر کونی اینترنت خرجتینی قیلیشگه مجبور بۉلمهیدی. اونگه کۉره، اینترنتگه کیریش چېکلنگن حدودلر اوچون بو یاندشوو انچه عملي و قولهی حسابلنهدی.
بوندن تشقری، شکردخت جعفری قیزلر تعلیمینی دوام اېتتیریش اوچون ینه بیر مقابل یۉلنی هم تکلیف قیلهدی؛ بو اویلر ایچیده کیچیک، یوزمه-یوز صنفلرنی تشکیل اېتیش دیر.
اونینگ ایتیشیچه، اگر عایلهلر هر بیر قیشلاقده چېکلنگن مقداردهگی اۉقوو گروهلرینی تشکیل اېتیش مسوولیتینی اۉز ذمّهسیگه آلسه و محلهدهگی سوادلی انسانلردن اۉقیتووچی صفتیده فایدهلنیلسه، کېنگ اعتبار جلب قیلمسدن هم قیزلر اوچون تعلیم محیطینی یرهتیش ممکن بۉلهدی. اونینگ فکریچه، اگر هر بیر اوی کیچیک بیر صنف اوچون تعلیم میدانی تقدیم اېتسه، باشلنغیچ باسقیچدن یوقاری صنفلرگچه بۉلگن درسلرنی محله و قیشلاق درجهسیده یۉلگه قۉییش امکانیتی پیدا بۉلهدی.
او شو بیلن بیرگه بو اصول نارهسمي بۉلیشی و قیزلر اۉقیشنی توگهتگچ رسمي حجت یاکه سېرتیفیکت آلمهسلیگی ممکنلیگینی هم تأکیدلهیدی. بیراق اونینگ نظریده بو یاندشوو تعلیمدن بوتونلهی محروم بۉلیب قالیش نینگ آلدینی آلیش اوچون اېنگ مقبول یۉللردن بیری حسابلنهدی.
حضرت وهرېز، «دریچه» آنلاین مکتبی مسوولی، حاضرگی شرایطده یېر آستی (یشیرین) مکتبلرنی تشکیل اېتیش آنلاین تعلیمگه نسبتاً ثمرهلیراق وریانت بۉلیشی ممکن، دېب حسابلهیدی. اونینگ ایتیشیچه، اۉقووچیلرنینگ رئال، یوزمه-یوز تعلیم محیطیده بۉلیشی، حتا بو محیط چېکلنگن و یشیرین بۉلسه هم، اولرده اۉقیشگه بۉلگن انگیزه و دقّتنی آشیرهدی.
وهرېز اۉزی نینگ اوشبو توردهگی مکتبلرنی باشقریش تجربهسیگه تهیهنیب، اولر نینگ کۉپلب اۉقووچیلری افغانستان ایچیده عیناً شو صنفلر آرقهلی تعلیمنی دوام اېتتیرهیاتگنینی ایتهدی و نتیجهلر آنلاین تعلیمگه قرهگنده کۉپراق قانیقرلی اېکنینی تأکیدلهیدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، «دریچه» یېر آستی مکتبیدن بیتیرگن اَیریم اۉقووچیلر حتا بورسیهلر آرقهلی افغانستاندن تشقریدهگی بیلیم یورتلرده اۉقیش شرایطیی قۉلگه کیریتیشگه موفق بۉلگن.
