طالبان حکومتی «شهیدان» ناملی پلاتفورمنی ایشگه توشیردی. بو پلاتفورم آرقهلی اولر اۉزلری نینگ اوروشلرده هلاک بۉلگن رهبرلری، قوماندانلری و جنگچیلری حقیده معلوماتلرنی رۉیخطگه آلیب، آرشیفلشنی مقصد قیلگن. بو رۉیخطگه اوّلگی افغانستان حکومتی همده اونینگ غربي اتفاقچیلری، جملهدن اقش و ناتوگه قرشی اوروشلرده هلاک بۉلگن اۉز جانیگه قصد قیلگن هجومچیلر هم کیریتیلگن. شو بیلن بیرگه، اوروشلر دوامیده مینگلب تینچ اهالی هم هلاک بۉلگن، حتا اولر نینگ کۉپچیلیگی نینگ ناملری هېچ قهیېرده قید اېتیلمهگن. شوندهی بۉلسه-ده، طالبان اوشبو رقملی پلاتفورمنی اۉز کوچلری نینگ «خاطرهلری و فداییلیکلرینی سقلب قالیش» یۉلیدهگی بیر تشبث صفتیده تقدیم اېتماقده.
اوشبو دیجیتالی پلاتفورمده اوروشلر، قوراللی هجوملر یاکه اۉز جانیگه قصد قیلیش عملیاتلریده هلاک بۉلگن طالبان اعضالری نینگ «قهرمانانه و مقّدسلشتیریلگن» قیافهسینی یرهتیشگه اورینیش کوزهتیلهدی. بیراق، بو شخصلر نینگ تینچ اهالی قربان بۉلگن هجوملردهگی رۉلی یاریتیلمهیدی و بو جهتلر چېتلب اۉتیلهدی. نتیجهده، مذکور پلاتفورمده نشر قیلینهیاتگن معلوماتلر طالبان نینگ اۉز ایستهگی و مفکوروي دایرهسی اساسیده تنلب آلینهدی همده ترتیبگه سالینهدی. بو اېسه اۉتگن ییگیرمه ییللیک اوروشلرگه نسبتاً اوشبو گروه نینگ بیریاقلهمه قرهشینی عکس اېتتیرهدی.
مذکور پلاتفورمده فایدهلنووچیلر طالبان نینگ هلاک بۉلگن اعضالری حقیدهگی معلوماتلرنی کیریتیشلری ممکن. اوشبو معلوماتلر رۉیخطدن اۉتکزیلگندن سۉنگ، «شهیدان» وبسایتی ادمینیسترهتارلری تامانیدن کۉریب چیقیلهدی و تصدیقلنگن تقدیرده اعلان قیلینهدی. بو جریان شونی کۉرسهتهدیکی، جماعتچیلیک اشتراکیدن تشقری، محتوا طالبان نینگ رسمي ماسلشتیریش اوچون نظارت میکانیزمی هم موجود. شونینگدېک، بو وبسایت اجتماعي ترماقلرگه اۉخشهش فونکسيهلرگه هم اېگه. فایدهلنووچیلر جایلشتیریلگن ماتریاللرگه ایضاح (کامنت) قالدیریشلری یاکه اولرنی یاقتیریش (لایک) آرقهلی بهالشلری ممکن. بو خصوصیتلر نتیجهسیده «شهیدان» پلاتفورمسی نهفقط معلوماتلر آرشیفی، بلکه اۉزارا ملاقات و طالبان روایتینی قَیته ایشلب چیقیش میدانیگه هم اَیلنماقده.
«شهیدان» وبسایتی طالبان تامانیدن قید اېتیلیشیچه، اوشبو پلاتفورم 1403-ییل باشلریده دولتگه قرهشلی باختر اخبارات اگېنتلیگی نینگ حاضرگی رهبری هدایت الله هدایت تامانیدن تشکیل اېتیلگن. پلاتفورم نینگ مقصدی حقیده شوندهی دېییلهدی: «مقصد افغانستاندهگی شهیدلر نینگ ترجمهی حالی و خاطرهلرینی رقملی شکلده سقلش همده اولرنینگ فداییلیکلرینی کېلهجک اولادلرگه یېتکزیش دیر.»
بو یاندشوو شونی کۉرسهتهدیکی، طالبان اوروش حقیدهگی اۉزلری ایستهگن حجتلشتیریش و اونی کېینگی اولادلرگه اوزهتیش اوچون رقملی واسطهلردن فایدهلنیشگه اینتیلماقده. شو آرقهلی اولر معلوم معناده اۉزلریگه ماس کېلهدیگن کاللېکتیو خاطرهنی شکللنتیریشگه حرکت قیلماقده.
طالبان اۉز هلاک بۉلگن اعضالری اوچون رقملی آرشیف یرهتگن بیر پیتده، اوشبو اوروشلرده هلاک بۉلگن مینگلب تینچ اهالی وکیللری هنوز نامسیز و رۉیخطگه آلینمهگن حالده قالماقده. بو پلاتفورم شوندهی بیر شرایطده ایشگه توشیریلگنکی، طالبان اوروشلری قربانی بۉلگن تینچ اهالی شخصینی قید اېتیش اوچون هېچ قندهی رسمي معلوماتلر بازهسی موجود اېمس. طالبان نینگ اۉز کوچلرینی رۉیخطگه آلیش و اولرنی اولوغلشگه قرهتیلگن اعتباری جریانیده، مینگلب تینچ قربانلر (اولر نینگ اکثریتی عیناً طالبان کوچلری تامانیدن هلاک قیلینگن) اعتباردن چېتده قالماقده و عملده اونوتیلیب بارماقده.
طالبان نینگ اشتراکگه چقیرووی
اوشبو وبسایتده هلاک بۉلگن طالبان اعضالری نینگ عایله اعضالری و یقین قرینداشلریدن اۉز یقینلری حقیدهگی معلوماتلرنی رۉیخطدن اۉتکزیش و باشقهلر بیلن بۉلیشیش سۉرهلهدی. سایت متنیده شوندهی دېییلهدی: «بیز ایشانهمیزکی، بو یېرده قید اېتیلگن نرسهلر کېلهجک اولادلر فخرلنهدیگن میراث بۉلهدی. شونینگدېک، هر بیر شهید پروفایلی اوچون ویکیپديا بۉلیمی هم جایلشتیریلگن، تاکه سیز اونی آسانلیک بیلن ویکیپدياده چاپ اېته آلهسیز.» بو مضمون شونی کۉرسهتهدیکی، طالبان فقط اوشبو پلاتفورمده معلوماتلرنی ییغیش بیلن چېکلنمهیپتی. اولر اۉز روایتینی باشقه رقملی میدانلرگه، جملهدن ویکیپدياگه هم کېنگهیتیریشگه اینتیلماقده.
هدایتالله هدایت، طالبان نینگ باختر اخبارات آژانسی بۉییچه مسوولی، اوشبو گروه اعضالری و طرفدارلریدن 20 ییل دوام اېتگن «جمهوریت» دوریده هلاک بۉلگن جنگچیلر حقیدهگی معلوماتلر بازهسینی تۉلدیریشنی سۉرهگن. او شوندهی دېگن: «بو پلاتفورمدن هر کیم فایدهلنیشی ممکن. کیم قهیېرده بۉلیشیدن قطع نظر، ایستهلگن مملکتده بۉلسه هم، اۉز ‘شهیدی حقیدهگی معلوماتنی رۉیخطدن اۉتکزیشی ممکن.» بو بیانات شونی کۉرسهتهدیکی، طالبان اۉز طرفدارلری نینگ افغانستان ایچیده و تشقریسیدهگی کېنگ اشتراکیدن فایدهلنیب، کتّه حجمدهگی معلوماتلر بازهسینی شکللنتیریشگه حرکت قیلماقده.
او، شونینگدېک، اۉزینینگ ایکس اجتماعی صحیفهسیده برچه طالبان اعضالریدن گروه اساسچیسی و بیرینچی رهبری ملا عمر وفاتی نینگ ییللیگی مناسبتی بیلن (طالبان اونی 1392-ییل 4-ثور دېب اعلان قیلگن) اونینگ حیاتی و فعالیتیگه عاید خاطرهلر، صورتلر، ویدېولر همده باشقه ماتریاللرنی «شهیدان» پلاتفورمسیده جایلشتیریشنی سۉرهگن. بو چقیریق طالبان نینگ رمزي شخصلرنی ینهده کۉپراق ترغیب قیلیش و اۉزلری ایستهگن تاریخي روایتینی مستحکملشگه قرهتیلگن سعی-حرکتلری نینگ بیر قِسمی صفتیده بهالنهدی.
طالبان نینگ «شهیدان» پلاتفورمسی «جمهوریت» دوریده هلاک بۉلگن قوماندانلر و جنگچیلری نینگ سورهت و ویدېالرینی کېنگ مقیاسده جایلشتیریشگه چقیرر اېکن، گروه یېتکچیسی ملا هیبهتوللاه آخوندزاده همده اونینگ یقین دایرهسی، جملهدن «امر بیل معروف و نههي انیل مونکر» وزیری خالید ههنهفی، انسانلر نینگ سورهت و ویدېالرینی اعلان قیلیشگه قرشی اېکنلیکلرینی بیلدیرگن.
شونگه قرهمهی، مذکور پلاتفورمده طالبان یېتکچیسی نینگ بو قرهشلری اعتبارگه آلینمهیپتی و اونگه ضد روشده ایش یوریتیلماقده. بو حالت طالبان توزیلمهسی ایچیده مېدیه و ترغیبات مسألهلریده معلوم درجهده یاندشوولر فرقی موجود بۉلیشی ممکنلیگینی کۉرسهتهدی.
طالبان نینگ «جهادي اثرلری»
طالبان نینگ افغانستانده قَیته حاکمیتنی قۉلگه کیریتگنیگه تۉرت یریم ییلدن آرتیق وقت اۉتگن بیر پیتده، بو گروه اۉزی نینگ هلاک بۉلگن اعضالری حقیدهگی معلوماتلرنی، حتا اوروش دوریده زۉرآورلیک و جنگنی ترغیب قیلگن قۉشیقلرنی هم ییغیش و رۉیخطگه آلیشگه حرکت قیلماقده. طالبان رسميلری بو کبی حرکتلرنی اۉزلری نینگ اوروشگه عاید میراثینی سهقلب قالیش نینگ بیر قِسمی صفتیده تلقین قیلماقده.
تخمیناً ایکّی یریم آی اوّل طالبان نینگ اخبارات و مدنیت وزیرلیگی «جهادي اثرلرنی سقلش» ناملی علیحده اداره تشکیل اېتیلگنینی اعلان قیلگن و اونگه انیق مادّي منبعلر، بودجه همده کادرلر اجرهتیلگنینی بیلدیرگن. طالبان تعریفیگه کۉره، «جهادي اثرلر» ترکیبیگه خودکوشلیک جلیقهلر، پارتلاوچی مادّهلر بیلن تۉلدیریلگن موترلر، پارتلهتیلگن موتر سایکللر، سریق رنگلی بۉچکه ماینلر، اوروش و «شهیدلیک»نی ترغیب قیلووچی قۉشیقلر همده افغانستان نینگ سابق حکومتیگه قرشی اوروش دوریده ایشلهتیلگن باشقه واسطهلر کیرهدی.
طالبان بو دور مابینیده دولتگه قرهشلی عامهوي اخبارات واسطهلرینی، جملهدن افغانستان ملي رادیوسی و تلویزیونینی، «باختر» اخبارات آژانسی، مسجد منبرلری همده اجتماعي ترماقلرده، اینیقسه ایکس پلاتفورمسیده کېنگ اشتراک اېتگن حالده، اۉز رهبرلری، قوماندانلری و جنگچیلرینی هم تیریک، هم هلاک بۉلگنلرینی «قهرمانلشتیریش»گه حرکت قیلیب کېلماقده. بو جریان نهفقط تۉختهمهگن، بلکه وقت اۉتیشی بیلن ینه-ده کوچهیگن و گروه نینگ اساسي ترغیبات یۉنهلیشلریدن بیریگه ایلنگن.
طالبلر حکومتی اۉزی نینگ ییگیرمه ییللیک سابق افغانستان حکومتی بیلن آلیب بارگن اوروشینی «جهاد»، «باسقینچیلیکنی توگهتیش اوچون کورهش» و اسلام شریعتینی جاري اېتیش دېب اساسلب، اونی آقلشگه و «آقرتیریشگه» حرکت قیلهدی. شو یۉل بیلن او بو اوروشنی «حقلی» صفتیده کۉرسهتیب، اونگه مفکوروي لېگیتیملیک بېریشگه اینتیلهدی. بیراق بو رسمي روایت آرتیده افغانستانده کۉپلب عایلهلر موجود بۉلیب، اولر طالبان نینگ خودکوش هجوملری، پارتلشلری و اوروشلری نتیجهسیده اۉز یقینلرینی یۉقاتگن. بو عایلهلر اوچون اوشبو واقعهلرنی اېسلش، شونینگدېک طالبان نینگ هلاک بۉلگن جنگچیلرینی و بو گروه نینگ «غلبه واسطهلری»نی مقتش و اولوغلشنی کۉریش آغریقلی بۉلیب، اولر نینگ روحي جراحتلرینی قَیته قۉزغهتهدی.
