زرغونه، حیات چرخی و تیکووچیلیک ماشینی

اطلاعات روز
Photo: AI Generated

 اسلام‌الدین جرأت

تیکوو ماشینی یاغاچ تخته‌ اوستیده تیتره‌یدی. آوازی کیچیک خانه‌ده عکس-صدا بېره‌دی و یریم آچیق اېشیکدن یۉلککه چیقیب کېته‌دی. زرغونه متاعنی ایکّی برماغی بیلن اوشلب توریبدی؛ بیرآز چپگه، بیرآز اۉنگگه. نگاهی ایگنه‌ده، اما قولاغی باشقه‌ تامانده، یقینلشیب کېلیشی ممکن بۉلگن قدملرنی کوتگندېک. قۉلی بیر لحظه‌ تۉخته‌یدی، سۉنگ ینه‌ حرکتگه کېله‌دی.

بو خانه‌ پشاورنینگ ناصرباغ کۉچه‌لریدن بیریده جایلشگن؛ تۉرت ییلدن بېری هم اوی، هم اوستاخانه‌ بۉلیب کېلماقده. کیچکینه‌ آینه‌ دېوارگه سویه‌نگن، مهتابی چیراق یاقیلگنده بیر نېچه‌ بار لیپیلله‌یدی، اونینگ یانیده ایپ، قیچی و ایگنه‌لرگه تۉله‌ پلاستیک قوتی توریبدی. تاکچه‌ده اېسه قیزیل تیرناق بۉیاغی شیشه‌سی قالگن، قاپقاغی یریم آچیق، چېتلری قوریب قالگن، گۉیا کیمدیر ایش اۉرته‌سیده اونی تشلب کېتگن و آرتیگه قَیتیب کېلمه‌گندېک.

زرغونه لغماندن، اما ییللر دوامیده‌ کابل‌ده یشه‌گن. کابل شهری نینگ ارزان قیمت حدودلریدن بیریده او رسمي کورس اېگه‌ اۉقوو مرکزینی باشقرگن. اونینگ ییگیرمه‌ بیر نفر دایمي شاگردی بار اېدی. اۉن ایکّی ییل دوامیده‌ هر تانگ اېشیکنی آچیب، حاضری دفترینی چوکی اوستیگه قۉیر، اسملرنی سنه‌ بیلن یازیب بارردی. آی آخریده صحیفه‌لر تۉلیب کېتردی. عیاللر کېلیب هنر اۉرگنر، کېین اېسه اۉزلریگه ایش تاپر اېدیلر، اویده، کیچیک سالونلرده، بعضاً کتّه‌راق جایلرده. زغونه اولرنینگ برچه‌سی نینگ اسمینی بیلردی و هر بیری قَیسی محله‌دن کېلگنینی اېسلب قالگن اېدی. او شونده‌ی دېیدی: «اۉشه‌ پیتده کیم اېکنیمنی بیلردیم.»

2022-ییل اپرېل آییده او اۉقوو مرکزینی یاپدی. اۉزیگه بو وقتینچه‌لیک، بیر نېچه‌ کون، بلکه‌ بیر نېچه‌ هفته‌، دېب ایتدی. اما وضعیت آیدینلشمه‌دی. آلتی آی اۉتگچ، بیر باغچه یوک و آرقه‌سیگه ارقان بیلن باغلنگن اۉشه‌ تیکوو ماشینی بیلن تورخم چېگره‌سیدن اۉتیب کېتدی.

پشاور تنلاو اېمس اېدی. بو شونچه‌که‌ تۉخته‌ب توریش ممکن بۉلگن جای اېدی. دستلبکی آیلر کوتیش بیلن اۉتدی: ویزه کوتیش، کۉچیریش دستورینی کوتیش، هېچ قچان کېلمه‌گن اېمیلنی کوتیش. پول کمه‌یدی. بیر کونی او ایشلشگه قرار قیلدی. دستلبکی مزاجلر افغان قۉشنیلر آره‌سیدن چیقدی: بیری تۉی لباسی اوچون، باشقه‌سی قیزی بیلن ساچ آلدیریش اوچون. گپ آغیزدن-آغیزگه ترقه‌لدی. زرغونه ینه‌ بند بۉلدی، اۉقوو مرکزی اېمس، لېکن ایش. حلی هم اۉز شکلینی یۉقاتمه‌گن نرسه‌.

همه‌سی بیر اېشیک قاقیلیشیدن اۉزگردی. بیر کونی توشدن کېین یوقاری قبتدن بیر عیال پستگه توشدی. چادرینی قاشلریگچه توشیرگن اېدی. گپیره‌یاتگنده کۉزلری زرغونه‌گه تۉغری قره‌مس، کۉپراق اونینگ آرتیده‌گی دېوارگه تیکیلردی. او «بعضیلر» ناراضی اېکنینی ایتدی. قتناو کۉپه‌ییب کېتگنینی هم قۉشدی. بیر آز جیم قالدی، گۉیا ماس سۉزنی ایزله‌یاتگندېک، کېین سېکین دېدی: «بو ایش… ماس اېمس.»

قۉلی اېشیک چېتیده قالیب کېتدی. هېچ نرسه‌ دېمه‌دی. فقط باش ایرغه‌دی و رحمت ایتدی. اېشیک یاپیلگچ، بیر نېچه‌ لحظه‌ اۉشه‌ یېرده توریب قالدی. عیال نینگ قدم تاووشلری یۉلکده اوزاقلشدی. زرغونه اېشیکنی سېکین یاپدی، آرتیگه قَیتدی، متاعنی ایگنه‌ آستیدن چیقریب چوکیگه قۉیدی. آینه‌گه قره‌دی.  چیراق نوری یوزیگه توشیب تورردی، آق ایپ اېسه هنوز برماغیگه ایلینیب قالگن اېدی. ایپنی اوزیب، یېرگه تشله‌دی و ینه‌ تیکوو ماشینی آرتیگه اۉتیردی.

بیر نېچه‌ کوند‌ن کېین اۉشه‌ تاووش ینه‌ یۉلکده اېشیتیلدی. بو سفر اېشیک قاقیلگنده، زرغونه نفسینی ایچیگه یوتیب، قیمیرله‌مه‌ی قالدی. قۉلی ماشین ده اېدی، اما آیاغینی پایدل اوستیدن آلدی. تاووش تۉخته‌دی. بیر نېچه‌ ثانیه‌دن سۉنگ قدملر اوزاقلشدی. بو شهرده اَیریم ایشلر جیمجیتلیکده بجریلیشی کېره‌ک.

بیر کونی اېرته‌لب ویزه‌سی مدتی توگه‌گنی سببلی اونینگ سیمکارتی ایشله‌مه‌ی قالدی. اۉشه‌ کون نینگ اۉزیده قۉشنی عیال نینگ بانک کارتی هم بلاکلندی زرغونه‌ نینگ پول اۉتکزمه‌لری اۉشه‌ آرقه‌لی کېلردی. مزاجلر اېندی خبر یازمه‌ی قۉیدی. بویورتمه‌لر کېچیکه باشله‌دی. پوللر ناره‌سمي یۉللر بیلن کېلردی، سېکین، کمیسیون بیلن، بعضاً خطا بیلن.

زرغونه بیر نېچه‌ بار قۉنغیراق قیلدی. جواب بېریشمه‌دی. او شونده‌ی دېیدی: «کابل‌ده معما بۉلسه، قه‌یېرگه باریشنی بیلردیم.»

بو یېرده معمالر نینگ منزلی یۉق. اېشیک یۉقکی، باریب تقیلله‌تیلسین؛ نام یۉقکی، چقیریب مراجعت قیلینسین. فقط بیرین-کېیتن ایشدن چیقه‌دیگن نرسه‌لر بار: سیم-کارت‌، حساب، علاقه‌، کیریش امکانیتی. اولر نینگ هر بیری حیات نینگ بیر قِسمینی اۉچیریب قۉیه‌دی ایضاحسیز.

بونده‌ی وضعیتده زرغونه‌ نینگ ایشی هم هېچ قه‌یېرده قید اېتیلمه‌یدی. نه‌ رخصتی بار، نه‌ حجتی، نه‌ اونی تن آله‌دیگن بیرار تشکیلات. پشاور و اسلام آبادده یوزلب افغان عیاللر اجاره‌گه آلینگن خانه‌لرده خودّی شو ایشنی قیلیشه‌دی؛ نامسیز، رۉیخطسیز، سویه‌نیش ممکن بۉلگن هر قنده‌ی قاعده‌لر تشقریسیده. ایش بار، اما رسمي اېمس؛ هنر بار، اما اونگه حجت بېریلمه‌یدی.

بیر کونی قۉشنیسی نینگ اۉن بېش یاشلی قیزی اسلام آباددن کېلدی. تیکووچیلیکنی اۉرگنماقچی اېکنینی ایتدی. زرغونه اونگه قره‌دی، سۉنگ باش ایرغه‌دی. قیز اۉشه‌ کون نینگ اۉزیده اونینگ یانیگه اۉتیردی. متاعنی قنده‌ی توتیشنی، آیاغینی پایدلگه قنده‌ی قۉییشنی، چیزیقنی قنده‌ی تېکیس آلیب باریشنی اۉرگندی. بیر نېچه‌ کوند‌ن کېین اونینگ آپه‌سی کېلدی. کېین یوقاریراق کۉچه‌دن ینه‌ بیر عیال. زرغونه اولر نینگ هېچ بیری نینگ اسمینی هېچ قه‌یېرگه یازمه‌یدی.

کابلده اونینگ حاضری دفتری بار اېدی، اسملر سنه‌ بیلن، آی آخریده تۉلیب کېته‌دیگن صحیفه‌لر. بو یېرده اېسه یازیشگه ارزیگولیک نرسه‌ یۉق. بعضاً اولردن بیری کولیب یوبارسه، زرغونه باشینی کۉتره‌دی. بیر لحظه‌گه خانه‌ کتّه‌راقدېک تویوله‌دی. آوازی په‌سه‌یگچ، همه‌ نرسه‌ ینه‌ اۉز حالیگه قَیته‌دی.

کېچقورونلری، آخرگی آدم کېتگچ، تیکوو ماشینی بخمل متاع بیلن یاپه‌دی، کیمدیر اېشیک قاقسه، عادي بویومدېک کۉرینسین دېب. بو ایشنی هر کېچه‌ تکرارله‌یدی. قۉلی بونگه اۉرگنیب قالگن: اېشیکنی یاپیشدېک، آوازنی په‌سه‌یتیریشدېک، بیر پیتلر آچیق بۉلگن ایشنی یه‌شیریشدېک.

کیچکینه‌ آینه‌ هنوز دېوارده. تیرناق بۉیاغی شیشه‌سی ینه‌ده قوریب قالگن، اېندی یلتیره‌مه‌یدی. تشقریده، کۉچه‌دن بیر باله‌ نینگ آوازی اېشیتیله‌دی. زرغونه باشینی کۉتره‌دی. سۉنگ آیاغینی پایدلگه قۉیه‌دی. ایگنه‌ نینگ حرکتی ینه‌ باشلنه‌دی، بو خانه‌ده ایش دوام اېته‌دی، بیراق او هېچ قه‌یېرده قید اېتیلمه‌یدی.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه