گلبدن وطن‌سیز و بېگانه

اطلاعات روز

اسلام‌الدین جرأت

اېرته‌لبلری، حلی یۉل نینگ چنگی آره‌سیدن پېشاورده‌گی اربابرود یۉلی نینگ خیره‌ نوری خانه‌گه کیریب کېلمسیدن آلدین، گلبدن اۉت یاقه‌دی. آلاو کیچیک و ماوي، اونینگ تاووشی زۉرغه‌ اېشیتیله‌دی. خمیرنی او کېچه‌ تیارلب قۉیگن؛ اون، سوو، بیرآز توز. برماقلری حلی هم یۉلینی بیله‌دی، قره‌شگه حاجت یۉق. کفی بیلن اولرنی تاوه‌ نینگ اۉلچمیگه کېلتیریب یایه‌دی و تاوه‌گه تشله‌یدی. نان نینگ هیدی خانه‌گه تره‌له‌دی. او کاپیسا شهریده هم خودّی شو ایشنی قیلردی؛ حویلیسیده توت درختی بار اویده، اېرته‌لبلری اېری حربي بۉلیمگه کېتیشیدن آلدین او یېرده کۉک چای ایچردی. او یېرده نان نینگ هیدی هواگه سینگیب کېتردی. بو یېرده اېسه قاله‌دی. نان تیار بۉلگنده، قیزلری بیرن-کېیتن اویغانه‌دی. بو حلی هم اۉزی نینگ اېسکی شکلینی سقلب قالگن یگانه‌ ایش دیر. گلبدن اېلّیک یاشده. او که‌پیسه نینگ جمال آغه‌ محله‌سیدن؛ قیشده تاملرگه قار قۉنیب، گُلبهار شرکتی تاماندن اذان صداسی کۉچه‌لرده ینگره‌ب یوره‌دیگن جای. اونینگ حیاتی بیر نېچه‌ ییل آلدین کۉزگه تشلنمه‌یدیگن، چونکه‌ طبيعيدېک تویوله‌دیگن بیر ترتیبگه اېگه‌ اېدی. اونینگ حیاتی بیر نېچه‌ ییل آلدین شونده‌ی بیر ترتیبگه اېگه‌ اېدیکی، او کۉزگه تشلنمسدی، چونکه‌ او طبيعي اېدی. اونینگ اېری، عبدالرحیم، ملي اوردو ضابطی اېدی. تلویزیونده کۉرینه‌دیگنلردن اېمس؛ وقتی نینگ کۉپ قِسمینی حربي قِسمده و تگاب تومنی نینگ تاغلریده اۉتکزه‌دیگنلردن اېدی. هر سفر کېتگنده، قَیتیش وقتی انیق بۉلمسدی، لېکن قَیتیش بار اېدی.

2021-ییل اگستده عبدالرحیم بغلان ولایتیده هلاک بۉلدی. خبرنی اونینگ همکسبلریدن بیری گلبدنگه یوباردی؛ ایضاحسیز، قیسقه‌ بیر خبر و‌تسپ آرقه‌لی. جسدینی اوچ کوندن کېین آلیب کېلیشدی. اۉشه‌ کونی گلبدن قیزلریگه هېچ نرسه‌ دېمه‌دی. او حویلیده اۉتیریب، توت درختیگه قره‌ب قالدی. شمال اېسمسدی. برگلر قیمیرله‌مسدی. فقط یاروغلیک جایینی اۉزگرتیرردی.

اوندن آلدین اونینگ حیاتی باشقه‌چه اېدی. او اۉن اوچ ییل دوامیده‌ عیاللر تعلیم مرکزی نینگ مسوولی بۉلیب ایشله‌گن؛ بو مرکز خارجي بیر دستور کۉمه‌گیده فعالیت یوریتر اېدی. هر کونی اېرته‌لب ایشخانه‌گه بارر، حاضری رۉیخطینی تېکشیرر و آی آخریده حسابات یازردی. عیاللر کېلیشردی، اسملرینی یازیشردی، چوکی آرتیگه اۉتیریب اۉرگنیشردی: تیکووچیلیک، عادي حساب-کتاب، گیگیینه‌. اونینگ قۉل آستیده ییگیرمه‌ سکّیز نفر خادم ایشلردی. او اولر نینگ هر بیری قَیسی قیشلاقدن کېلیشینی بیلردی. 2021-ییل سپتمبر اۉرته‌لریده، طالبلر کاپیسا ولایتیگه کیرگنیده، مرکز اېشیگینی قفللشدی. کلیتنی آلیب کېتیشدی. هېچ کیم بو یاپیلیش وقتینچه‌می یاکه دایميمی ایتمه‌دی.

 اۉشه‌ ییل نینگ قیشیده گلبدن و قیزلری کاپیسا ولایتیدن کېتیشدی. اوّل کا‌بل‌گه؛ بیر نېچه‌ هفته‌ قرینداشلریدن بیری نینگ اوییده، اوچ عایله‌ بیر خانه‌گه سیغگن جایده یششدی. کېین نرسه‌لرنی ساتیشنی باشلشدی: قالین، موزله‌تگیچ، گلبدن ییگیرمه‌ ییل آلدین ساتیب آلگن تیکوو ماشینی. هر ساتیلگن نرسه‌ بیرآز جای آچردی، لېکن ینه‌ باشقه‌ بیر بۉشلیق هم قالدیرردی. اۉشه‌ پول بیلن تورخم گه یېتیب کېلیشدی. پېشاور منزل اېمس اېدی. بو فقط تۉخته‌ب توریش ممکن بۉلگن بیرینچی جای اېدی. حاضر یشه یاتگن اویلری پېشاور شهریده‌گی اربابرودگه یقین کۉچه‌لردن بیریده. بیر خانه‌، تار بیر آشخانه، کۉچه‌گه آچیله‌دیگن بیرته‌ دېرَزه‌. شیفتیده اېسکی قووورلر نینگ نملیگیدن پیدا بۉلگن داغلر بار،راولر اېندی باریب بۉلمه‌یدیگن جایلر نینگ خریطه‌سیگه اۉخشه‌یدی. اوی اجاره‌سی اۉن سکّیز مینگ کلدار‌‌.

رویا، کتّه‌ قیزی، ییگیرمه‌ یېتّی یاشده. او ده‌بالی قیزلر مکتبیده اۉقیتووچی اېدی؛ متیماتیکه‌ درس بېرردی، بېشینچی و آلتینچی صنفلرگه. حاضر اېسه حیات آبا‌دده‌گی بیر خصوصي مکتبده ایشله‌یدی صنفده اېمس، بلکه‌ آشخانه‌ده. اۉقووچیلر نینگ توشلیگینی تیارله‌یدی. آییگه اۉن ایکّی مینگ روپیه‌‌ آله‌دی.

شبنم، کیچیکراق قیزی، ییگیرمه‌ آلتی یاشده. او کابل‌ده طبیات فاکولته‌سی نینگ ایکّینچی باسقیچ طلبه‌سی اېدی. حاضر یا‌دگار چوکی یقینیده‌گی خصوصي کلینیکده کاتب بۉلیب ایشله‌یدی.

بیرینچی مرته‌ ایشگه بارگن کونی، شفاکار اوندن سۉردی:

نیمه‌لرنی بیله‌سن؟

او دېدی:

ایکّی ییل طبیات اۉقیگنمن.

شفاکار دېدی:

اونده فورم‌لرنی تۉغری تۉلدیره آله‌سن.

شبنم بونی اۉشه‌ کېچه‌ آنه‌سیگه ایتیب بېردی.

گلبدن اېشیتدی. هېچ نرسه‌ دېمه‌دی.

هر آی نینگ آخریده، رویا پوللرنی چوکی اوستیگه قۉیه‌دی. گلبدن قره‌یدی، اولرنی اجره‌ته‌دی: اجاره‌، آزیق-طعام، نامی یۉق قالگن قِسمی. قالمه‌یدیگن نرسه‌ اېسه عادتده دارو اوچون کېته‌دی.

گلبدن نینگ شکر کسللیگی بار. رسمي داروخانه‌لرده شخصنی تصدیقلاوچی حجت طلب قیلینه‌دی. قصه‌ خوا‌نی بازا‌رده‌گی بیر تنیشی دارونی حجتسیز بېره‌دی، اما قیمتراق نرخده. رویا دارو پولینی علیحده‌ قۉیه‌دی و اونی «اوی خرجتی» دېب اته‌یدی. گلبدن بونی توشونه‌دی. هېچ نرسه‌ دېمه‌یدی. اېسکی تېلفونیده «اېسکی صور‌تلر» دېگن چنته‌ بار. بعضاً کېچه‌لری، قیزلری اوخلب قالگنیدن کېین، اونی آچه‌دی. صور‌تلر نینگ بیریده عبدالرحیم حربي کییمده توریبدی. آرقه‌سیده آق دېوار. قۉلی کیچکینه‌ رویا‌ نینگ یېلکه‌سیده. گلبدن نینگ برماغی اونینگ یوزیده بیر نېچه‌ ثانیه‌ توریب قاله‌دی، اوندن آرتیق اېمس. کېین صفحه نی اۉچیره‌دی. بو صور‌تنی هېچ کیمگه کۉرسه‌تمه‌یدی. بو شهرده حتا اېسکی بیر صور‌ت هم سواللر توغدیریشی ممکن.

اۉتگن آی نینگ آخرلریده کاپیسا ولایتیدن بیر خبر کېلدی. تیلفون تاقچه‌ده اېدی و قیسقه‌ تیتر‌ش بیلن قیمیر اېتدی. گلبدن قۉلینی سوودن چیقردی، کۉیله‌گیگه ارتدی و صفحه نی آچدی. رقمنی تنیدی. بو عبدالرحیم نینگ اوکه‌سی اېدی.

او یازگن اېدی: «اوییمیز بار-کو؛ کېلینگلر.»

گلبدن سطر نینگ آخریگچه اۉقیدی. برماغی صفحه ده بیر لحظه‌ توریب قالدی. برماقلریدن سوو حلی تامچیلب، تېلفون آینه‌سیده اینگیچگه‌ ایز قالدیرردی. او باشینی کۉتردی و قرشیسیده‌گی دېوارگه قره‌دی. تېلفوننی اۉچیرمه‌دی، فقط پستگه توشیریب، تاقچه یانیگه قۉیدی. اوی بار، لېکن بو یېترلیمی؟ او قدَر خوف-چی؟

بیر هفته‌ اۉتیب، بیر کېچه‌ چیراق یاقیلمه‌گن، یامغیر نینگ میین تاووشی تامگه اوریله‌یاتگن پیتده تېلفون ینه‌ تیتره‌دی. خبر پېشارده‌گی تنیش بیر عیال آرقه‌لی کېلگن اېدی. گلبدن صفحه نی اۉزیگه یقینراق توتدی. بیر اېرکک شبنم حقیده سۉره‌بدی. ینه‌ شونده‌ی یازیلگن اېدی: «یشش معماسی حل قیلینه‌دی.»

او تېلفوننی قۉلیده اوشلب توردی. خانه‌ نینگ اېشیگیگه قره‌دی شبنم هر کونی اۉشه‌ یېردن کیره‌دی، چنگ باسگن پای‌افزاری و یېلکه‌سیدن سرغه‌لیب توشه‌دیگن رۉمالی بیلن. خبرنی ینه‌ بیر بار اۉقیدی. سۉنگ اونی اۉچیریب تشله‌دی. شبنمگه هېچ نرسه‌ دېمه‌دی.

شبنم ایچکریگه کیرگنیده، او بیلن بیرگه‌ یامغیر هیدی هم کیردی. گلبدن فقط شونده‌ی دېدی: «نان یې، ساویب قاله‌دی.»

اۉشه‌ کېچه‌ او کېچ اوخلب قالدی. تامگه اوریلگن یامغیر تاووشی اېشیتیلیب تورردی، دېوارلر نینگ نم هیدی اېسه قه‌یېردنزدیر کۉتریلیب کېلردی.

اېرته‌لب، نان تیار بۉلگنده، رویا بیرینچی کېله‌دی. ساچلرینی قۉلی بیلن ییغه‌دی، بیر پیاله‌ چای آله‌دی و اۉتیره‌دی. هېچ نرسه‌ دېمه‌یدی. شبنم کېین کېله‌دی؛ رۉمالینی توزه‌ته‌دی، ناندن آله‌دی. شاشماقده.

اویده ینه‌ سکونت قاله‌دی. گلبدن ایدیشلرنی یووه‌دی. سوو ساووق. سوو ایسیتگیچ بوزیلگن، اوی اېگه‌سی اېسه «کېینگی هفته‌» توزه‌ته‌من دېگن. اوچ هفته‌دن بېری شونی ایته‌دی. تشقریده، کۉچه‌ده شاوقین کۉپ. دزمال (اوتو)لنگن کییمده‌گی باله‌لر مکتب تامانگه کېتماقده. گلبدن قۉلینی ارته‌دی و دېرَزه‌ یانیگه باره‌دی. آینه‌ نان بوغی و تشقریده‌گی ساووقدن خیره‌لشگن. قۉلینی آینه‌گه قۉیه‌دی. او نیمه‌ بۉلیشینی بیلمه‌یدی. بو ناانیقلیک آره‌لیغی قچان یاروغلیککه اولنه‌دی بیلمه‌یدی.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه