منبعلر پنجشیر ولایتیده طالبلر سابق حربيلر عایلهلرینینگ یاردم تشکیلاتلری کۉمهگیدن فایدهلنیشیگه تۉسقینلیک قیلهیاتگنینی اَیتماقدهلر. معلوماتلرگه کۉره، طالبلر یاردم بېرووچی تشکیلاتلرگه باسیم اۉتکزیب، اوشبو گروهگه قرشی اوروشده هلاک بۉلگن شخصلر عایلهلریگه یاردم یېتکزیلیشی نینگ آلدینی آلیشگه اورینماقده. شونینگدېک، طالبلر پنجشیرده یوزلب پُستهلر، حربي قرارگاهلر و نظارت پونکتلری تشکیل اېتیب، حدودده تۉلیق حربي محیط یرهتگن. اولرنینگ قوراللی کوچلری اهالی نینگ دېیرلی برچه حیاتي جبههلرینی نظارت قیلماقده همده محلي جریانلر، جملهدن یاردم تشکیلاتلری نینگ فعالیتینی هم قطعي نظارت آستیگه آلگن.
فرید (مستعار)، اونینگ اکهسی طالبلر بیلن پنجشیر ولایتیدهگی جنگلرده هلاک بۉلگن، دېیدی. طالبلر قیزیل خاچ تشکیلاتیگه اونینگ اکهسی عایلهسیگه یاردم یېتکزیشگه رخصت بېرمهگن. اونینگ اطلاعات روزگزېتهسیگه ایتیشیچه، اونینگ اکهسی اوچ ییل آلدین طالبلر بیلن بۉلگن جنگلرده هلاک بۉلگن و اوندن تۉرت نفر فرزند یېتیم قالگن.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، «خلق ارا قیزیل خاچ تشکیلاتی نمایندهلیگی پنجشیر ولایتیده اوروش قربانلریگه یاردم کۉرسهتردی و هر بیر اوروشدن قالگن عایله اوچون 50 مینگ افغاني مقداریده مبلغ اجرهتیلیشی رېجهلشتیریلگن اېدی، اما طالبلر بو یاردم نینگ اکهم عایلهسیگه یېتیب باریشیگه رخصت بېرمهدی.» اونینگ تأکیدلشیچه، اوروش قربانلری بۉلگن برچه عایلهلر قیزیل خاچ تامانیدن رۉیخطگه آلینگن (سۉراودن اۉتکزیلگن) اېدی، بیراق یاردم ترقهتیش وقتی کېلگنده، طالبلر وکیللری بونگه تۉسقینلیک قیلگن و اوشبو مبلغلر نینگ سابق حربيلر همده اۉزلری نینگ قوراللی مخالفلریگه منسوب عایلهلرگه یېتیب باریشیگه یۉل قۉیمهگن. بو پنجشیر ولایتی یشاوچیسی نینگ ایتیشیچه، مولوي عبدالعلی حق شناس طالبلر تامانیدن تعیینلنگن دره اولسواللیگی اولسوالی قیزیل خاچ یاردملری نینگ اوروش قربانلری عایلهلریگه ترقهتیلیشیگه تۉسقینلیک قیلگن.
او ینه شوندهی دېیدی: «مېن قیشلاق وکیللری بیلن بیرگه اولسواللیک حاکمی حضوریگه باردیم، اما او بیزگه دېدی: هېچ بیر تشکیلات یاکه مؤسسه بیز نینگ موافقلیگیمیز و رخصتیمیزسیز دره اولسواللیگیگه یاردم بېره آلمهیدی. بیز بو مبلغلر نینگ بیزگه قرشی بۉلگنلر و بیزگه قرشی اوروشده هلاک بۉلگنلر نینگ عایلهلریگه یېتیب باریشیگه یۉل قۉیمهیمیز. بو کۉرسهتمه پنجشیر ولایتی حاکملیگیدن بېریلگن.» فرید شونینگدېک، او اوروش قربانلری عایلهلری وکیللری بیلن بیرگه خلق ارا قیزیل خاچ تشکیلاتی نماینده لیگی نینگ گُلبهاردهگی اداره سیگه باریشنی رېجهلشتیرگن، بیراق طالبلر بوندن خبر تاپیب، اولرنینگ باریشیگه تۉسقینلیک قیلگن.
یاردم ایشلری اوستیدن ارهلشوو
پنجشیر ولایتیدهگی قیزیل خاچ تشکیلاتی نمایندهلیگی منبعلریدن بیرینینگ اطلاعات روزگه ایتیشیچه، طالبلر اوشبو ولایتده یاردم تشکیلاتلری فعالیتیگه ارهلشماقده و بو گروه بیلن اوروشده هلاک بۉلگن سابق حربيلر عایلهلریگه هېچ قندهی یاردم یېتیب باریشیگه یۉل قۉیمهیپتی. منبع موجود وضعیت حقیده باتفصیل گپیرر اېکن، رسمي کېلیشوولر هم بوزیلهیاتگنینی تأکیدلهیدی. او شوندهی دېیدی: «افغانستاندهگی قیزیل خاچ ادارهسی و ینه بیر قطار نفوذلی تشکیلاتلر طالبلر تشقی ایشلر وزیرلیگی بیلن شوندهی کېلیشوو امضالهگن، اولرنینگ ایشلریگه ارهلشیلمسلیگی کېرهک. اما پنجشیر ولایتیده بو کېلیشووگه عمل قیلینمهیپتی و طالبلر یاردم ایشلری بۉییچه برچه جریانلرگه ارهلشماقده. اولر نینگ رخصتیسیز بیز پنجشیرده هېچ قندهی فعالیت آلیب باره آلمهیمیز و شو سببلی محتاج عایلهلرگه یاردم یېتکزالمهدیک.» بو بیاناتلر شونی کۉرسهتهدیکی، رسمي کېلیشوولر موجود بۉلیشیگه قرهمهی، محلي درجهده یاردم جریانلری اوستیدن تۉلیق نظارت طالبلر قۉلیده بۉلیب، یاردم تشکیلاتلری عملده اولر نینگ رخصتیسیز ایشلهی آلمهیپتی.
سابق حربيلر عایلهلرینی رۉیخطدن چیقریش
جواد (مستعار)، پنجشیر عنابه اولسواللیگی محلي آقسقاللردن بیری نینگ اطلاعات روزگه ایتیشیچه، طالبلر اوروشده هلاک بۉلگن سابق حربيلر عایلهلری نینگ ناملرینی یاردم آلووچیلر رۉیخطیدن چیقریب تشلهماقده و بو جریان مقصدلی طرزده عملگه آشیریلماقده.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، اینیقسه سابق اوردو نینگ کومندو بۉلینمهلریگه منسوب عایلهلر نینگ ناملری کۉپراق رۉیخطدن آلیب تشلنماقده. سببی، طالبلر جمهوریت دوریده اېنگ کتّه ضربهلرنی عیناً شو بۉلینمهلردن آلگن و حاضر بو قربانلر نینگ عایلهلریگه یاردم یېتیب باریشیگه یۉل قۉیمهیپتی. او ینه دېیدی: «افغان قیزیل یریم آی تشکیلاتی محلي خادملری قیشلاغیمیزگه کېلیب، محتاج عایلهلرنی رۉیخطگه آلیشدی. اما یاردم ترقهتیش وقتی کېلگنده، طالبلر سابق حربيلر عایلهلری نینگ ناملرینی رۉیخطدن چیقریب تشلهدی.» جواد نینگ ایتیشیچه، او باشقه محلي یېتکچیلر بیلن بیرگه سابق حکومتدهگی کومندو عسکری نینگ عایلهسینی رۉیخطگه قَیته کیریتیشگه حرکت قیلگن، اما بونگه اېریشه آلمهگن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، هلال احمر (قیزیل یریم آی) خادملریدن بیری اونگه شوندهی دېگن: «اورینمنگ، فایدهسی یۉق. استخبارات نینگ ایتیشیچه، هلاک بۉلگن حربي نینگ ینه بیر اوکهسی پنجشیردن قاچیب، اېرانده یشهیپتی و حاضر بیزگه قرشی گروهلر صفیده. بیز دشمنلریمیز خیریه یاردملریدن فایدهلنیشیگه یۉل قۉیمهیمیز.»
مالی یاردملر نینگ تۉختهتیلیشی و تیریک قالگنلرگه باسیم
محمد صابر (مستعار)، پنجشیر ولایتی یهشاوچیسی سابق حربي نینگ آتهسی، باسیملر و چېکلاولر حقیده شونگه اۉخشش واقعه نی بیان قیلهدی. اونینگ اۉغلی اوردوده خدمت قیلگن و میدان وردک ولایتیده طالبلر بیلن جنگده هلاک بۉلگن. اما سابق حکومت تامانیدن اونینگ اۉلیمیدن کېین عایلهسیگه اجرهتیلگن مبلغ طالبلر تامانیدن تۉختهتیلگن.
او اطلاعات روزگه ایتیشیچه، حتا طالبلر یاردم تشکیلاتلریگه هم اونینگ عایلهسیگه یاردم کۉرسهتیشگه رخصت بېرمهیپتی. جمهوریت دوریده اونینگ اۉغلی هلاک بۉلگنی سببلی عایلهسیگه هر آی 22 مینگ افغاني بېریب کېلینگن. بیراق طالبلر اوّل بو مقدارنی آییگه 15 مینگ افغانيگچه کمهیتیرگن، کېین اېسه تخمیناً ایکّی ییلدن بېری بو تۉلاونی بوتونلهی تۉختهتگن. او شوندهی دېیدی: «مېن پنجشیردهگی شهیدلر و معلوللر بۉلیمیگه مراجعت قیلگنیمده، طالبلر مېنگه شوندهی دېدی: جنایتچی دېب حسابلنگن شهیدلر ینگی حکومت ترتیب-قاعدهلریگه کۉره معاش آلیش حقوقیگه اېگه اېمس. شونینگدېک، سابق تیزیم شهیدلری نینگ فرزندلری 18 یاشگه تۉلگچ، اولر هم بو نفقهدن محروم قیلینهدی.»
«جنایتچی شهیدلر» بو طالبلر تامانیدن افغانستان نینگ سابق حکومتیدهگی هلاک بۉلگن حربيلرگه نسبتاً قۉللنیلهدیگن اتَمهدیر.
محمد صابرنینگ ایتیشیچه، طالبلر حتا یاردم تشکیلاتلریگه هم اونگه کۉمک بېریشگه رخصت بېرمهیدی و اونینگ نامینی یاردم آلووچیلر رۉیخطیدن چیقریب تشلهیدی: «مېن اۉزیم آقسقالمن، ایشلشگه قُربیم یېتمهیدی. خاتینیم نینگ هم آشقازان کسللیگی بار و دایم پرورشگه محتاج. دوالنیش و دارو-درمان اوچون پولیم یۉقلیگی سببلی خاتینیم قیینهلماقده، مېن هم جوده عذاب چېکهمن. حیاتیمیز جوده آغیر، کونیمیزنی قرینداش-اوروغلر یاردمیده زۉرغه اۉتکزهیهپمیز.» اونینگ ایتیشیچه، اونینگ فقط بیرته اۉغلی بار اېدی و او هم افغانستاننی حمایه قیلیش یۉلیده هلاک بۉلگن. حاضر اېسه اۉزی کسل و ایشلشگه قادر اېمس، کتّه قیینچیلیکلر بیلن حیات کچیرماقده.
بو وضعیت دوام اېتر اېکن، پنجشیر ولایتیده طالبلر نهفقط انسانپرورلیک یاردملری نینگ ترقهتیلیشیگه تۉسقینلیک قیلماقده، بلکه اَیریم حدودلرده رواجلنتیریش لایحهلری نینگ عملگه آشیریلیشیگه هم خلل بېرماقده. مثلاً، پریان اولسواللیگیده «دره سرخشال» قیشلاغی شوندهی حدودلردن بیری بۉلیب، او یېرده هم یاردم تشکیلاتلری فعالیتیگه، هم رواجلنیش لایحهلریگه تۉسقینلیک قیلینماقده.
پنجشیر ولایتیدهگی محلي منبعلر اطلاعات روزگه ایتیشیچه، طالبلر اوشبو قیشلاق اهالیسی نینگ بیر قِسمینی اۉزلریگه قرشی بۉلگن قوراللی گروهلر طرفداری دېب حسابلهیدی و شو سببلی اولرگه باسیم اۉتکزیش مقصدیده یاردملرنی تۉختهتیب قۉیماقده.
پنجشیر ولایتی نینگ بیر یشاوچیسی «پریان اولسواللیگیدهگی دره سرخشال حدودیده بیر نېچته اویلر طالبلر تامانیدن یاقیب یوباریلگن. اولر بو حدود اهالیسی قرشیلیک کۉرسهتهدی دېب اۉیلشهدی، اصلیده اېسه بیز عادي تینچ فقرالرمیز و هېچ قندهی گروه بیلن علاقهمیز یۉق، طالبلر بیزگه ایشانمهیدی.» شونینگدېک، پنجشیر ولایتیدهگی محلي منبعلرنینگ ایتیشیچه، یاردم تشکیلاتلری تامانیدن یاردم ترقهتیلهیاتگن پیتده طالبلر کوچلری، اینیقسه استخبارات بۉلینمهلری، دایمي روشده حاضر بۉلهدی و سابق حربيلر یاکه اولر نینگ سیاسي-ماجرالی مخالفلری بیلن علاقهسی بار دېب گمان قیلینگن هر قندهی کیشینی آلیب کېتهدی.
