سارا عنان
تهراننینگ بهاران اولسواللیگیده گوجوم کۉچهلرده هر تانگ بیر باله مکتب دېواری یانیده تۉختهب تورهدی. اونینگ حسرتگه تۉله نگاهلری ینگی کییمدهگی، رنگ-برنگ دستکوللی اۉقووچیلرگه قدهلهدی. اولر مکتب حویلیسیگه کیریب کېتیشماقده. بالهنینگ اسمی سعید، او هراتدن کېلگن مهاجر باله. تخمیناً ایکّی ییل اوّل عایلهسی بیلن ایرانگه کېلگن، اما هنوز بیر کون هم صنف چوکیسیده اۉتیریش امکانیگه اېگه بۉلمهگن. اونینگ تېنگداشلری بوگون ریاضیدن درس اۉقیشماقده، ینگی مشقلر حقیده گپیریشماقده، سعید اېسه چیقیندی تېریب یورهدی، خَیالیده درس قیلهدی، و بلکه هېچ قچان یېتیب بارمهیدیگن کېلهجک حقیده اۉیلهیدی. او اۉقیشنی ایستهمهگنی اوچون اېمس، بلکه یشش رخصتی حجتی یۉقلیگی سببلی مکتبدن چېتده قالگن. سعیدنینگ کیچیک آرزوسی جوده عادي. مکتبگه باریش. بو طبيعي و انساني حقوق. اما ایراندهگی افغان مهاجر بالهلر اوچون بو آرزو حلی هم اېریشیب بۉلمس حقیقت دیر.
سعید تۉقّیز یاشده. او 1402-ییلنینگ کوز فصلیده عایلهسی بیلن ایرانگه کۉچیب کېلگن. اونینگ آتهسی اېسه اوندن ایکّی ییل اوّلراق بو یېرگه کېلگن اېدی. حاضرده سعید آتهسی، آنهسی و کیچیک سینگلیسی بیلن تهراننینگ بهاران اولسواللیگیدهگی بیر محلهده یشهیدی. ایرانگه کېلگنیدن بېری سعیدنینگ اېنگ کتّه آرزوسی اۉقیش، بیلیم آلیش و کېلهجکده «کیمدیر بۉلیش» اېدی. دستلب، وطنی و اینیقسه بوویسی ساغینچی اونگه آغیر باتگن پیتلرده، اونی تسکین بېرهدیگن یگانه نرسه شو آرزو مکتبگه باریش و درس اۉقیش ایستهگی اېدی. 1402-ییل نینگ کوزی نینگ ایکّینچی آییده سعید آتهسی بیلن بیرگه محلهلریگه اېنگ یقین مکتبگه باریب، رۉیخطدن اۉتماقچی بۉلدی. اما بو اورینیش نتیجهسیز توگهدی. سببی، اۉقوو ییلی باشلنگنیگه اوچ آی اۉتگن اېدی. اۉشه پیتده مکتب مدیری اولرگه، «ییل نینگ ایکّینچی یرمیده ینه مراجعت قیلینگ.» دېب ایتهدی. مکتبدن چیققچ، سعید آتهسیدن سۉرهدی: «نیمه بۉلدی، آتهجان؟ مېنی رۉیخطگه آلیشمهیپتیمی؟»
سعیدنینگ آتهسی ایراندهگی کۉپ ییللیک مهاجرلیک تجربهسیگه اېگه آدم اۉغلیگه امید بېریشگه حرکت قیلدی. او سعیدگه شوندهی دېدی: «جانیم، بو ییل کېچ کېلدیک. رۉیخطدن اۉتیش وقتی اۉتیب کېتگن.» سعید بو جوابگه هېچ نرسه دېمهدی، و ایکّاولری جیم حالده اویگه قَیتیشدی. اویگه یېتیب کېلگچ، سعید بیر سۉز دېمسدن بورچککه باریب، جیم اۉتیردی. او هراتده قالدیریب کېتگن بالهلیککه خاص اۉیین و قووانچلی دنیاسینی اېسلهدی. کېین اۉیلهی باشلهدی مکتبگه یازیلیشگچه ینه قنچه وقت بار اېکن؟ اونینگ قیزیقووچن، تینچلیک بیلمس بالهلیک تفکری اونی قۉیرده قۉیمهدی.
او ینه آتهسیدن سۉردی: «اگر ییل نینگ ایکّینچی یرمیده هم مېنی رۉیخطگه آلیشمسه، نیمه بۉلهدی؟» آتهسی اېسه اونگه شوندهی جواب بېردی. «خواطر آلمه، البته سېنی رۉیخطدن اۉتکزهمیز.» سعیدنینگ اۉقیشگه بۉلگن کوچلی اشتیاقینی سېزگن آته اونگه وعده بېردی. ییلنینگ ایکّینچی یرمیده، نیمه بۉلسه بۉلسین، اونی مکتبگه یازدیرهدی. شو وقتگچه اېسه اۉقیش اوچون ایکّینچی صنفنینگ درسلیکلرینی تاپیب بېرهدی. سعید بو گپنی اېشیتیب، راضی بۉلدی. اونگه امید قَیتدی، آرزولریگه یېتیشیش ایشانچی کوچهیدی. اېندی کېچقورونلر، آتهسی ایشدن قَیتگنده، سعید کتابلرینی آلدیگه قۉییب، ورقلردی. صورت و یازولرگه قرهب، اۉزیچه اولرنینگ معناسینی ایتیب بېرردی. سعید اۉزینینگ بالهلرچه دنیاسیده قووانچ بیلن یشردی و مکتبگه رۉیخطدن اۉتیش کونینی سناق بیلن کوتردی.
ییل نینگ اۉقوو دوری نینگ ایکّینچی یرمی باشلنگچ، سعید ینه کتّه امید و اشتیاق بیلن آتهسی بیلن بیرگه اویلریگه یقین بۉلگن بیر نېچه مکتبلرگه باردی. اما کوتیلگنیدن عکسینچه، هېچ بیر مکتب اونی اۉقیشگه قبول قیلمهدی. مکتب مدیرلرینینگ هر بیری افسوس بیلن و قیسقه جواب بیلن ایتردی. «حجتسیز مهاجرلر اوچون رۉیخطدن اۉتیش ممکن اېمس.» سعیدنینگ آتهسی، قۉلیده فقطگینه رۉیخطگه آلیش ورقهسی بۉلیشیگه قرهمهی، اۉغلینینگ تعلیمدن قالیب کېتمسلیگی اوچون بیر نېچه بار اوریندی. اما ایران تعلیم سیاستی و قاعدهلری اونینگ هم، اۉنلب باشقه مهاجر عایلهلرنینگ هم یۉلینی تۉسدی. اېندی سعیدنینگ یوزیده امیدسیزلیک و حیرانلیک عکس اېتگن اېدی؛ او توشونالمسدی نېگه بیر باله فقط رسمي حجتی یۉقلیگی سببلی اۉقیش حقوقیدن محروم بۉلیشی کېرهک؟ اېندی سعید مکتبگه باریش امکانیدن محروم. او فقط بعضاً ینگی کییم کيگن، کولیب مکتبگه یوگورهیاتگن بالهلرگه تېرمولهدی. سعید اېسه فقط بېغبار، بالهلرچه بیر آه تارتهدی و تېنگداشلریدېک مکتبگه باریب، درس اۉقي آلمهگنی اوچون اضطراب چېکهدی. کونلر اۉتماقده، مکتبده ینه درس قۉنغیراغی چهلینیپتی، لېکن سعیدنینگ کېلهجگی تاباره خیرهلشیب، ناانیقلیک پردهسیگه اۉرهلماقده.
…
سعیدنینگ آتهسی بیر قوریلیش اوستاخانهسیده قۉریقچی اېدی. بو ییل یازده او بنانینگ ایکّینچی قبتیدن ییقیلیب توشدی و بېلیدن آغیر جراحت آلدی. داکترلر اونگه اوچ-تۉرت آی تۉلیق دَم آلیشنی توصیه قیلیشگن. اېندی سعید آتهسینی یاتگن حالده کۉریب، اۉزینی «اوی باشلیغی» دېب حسابلهیدی. او اۉیلهیدی. اگر اۉقیش نصیب قیلمهگن بۉلسه، اونده ایشلشی، عایلهسیگه یاردم بېریشی کېرهک. اونینگ خَیالیگه کېلگن یگانه ایش اخلت قوتیلریدن چیقیندیلرنی ییغیش اېدی. آتهسی هم، آنهسی هم بو ایشگه راضی بۉلمهسهلر هم، سعید اۉز قرارینی قیلدی. قویاش چیققچ، پلاستیک خلتهسینی آلیب، کۉچهلرگه چیقهدی و چیقیندی ییغهدی. سعید، تعلیمدن محروم بۉلگنیگه قرهمهی، اۉقیش و مکتبنی اونوتمهگن.
هر کونی کۉچهده مکتبگه کېتهیاتگن بالهلرنی کۉرسه، یورهگی غرورلنهدی، کۉزلری پارلهیدی. او بیر نېچه دقیقه یۉل چېتیده تۉختهب، خیال سورهدی خیالاً اۉزینی هم اۉشه بالهلر آرهسیده، کتاب و دفتر تۉله دستکول بیلن مکتب سری بارهیاتگندېک تصور قیلهدی. هر سفر بیرار مکتب یانیدن اۉتسه، او تۉختهب، اۉقووچیلرنینگ کولگیلی یوزلریگه، شادان حرکتلریگه تیکیلیب قالهدی. اولرنینگ دنیاسی اونگه آرزودېک، اوزاق بیر خَیالگه اۉخشهیدی. اېندی سعید اۉزینینگ اېنگ طبيعي حقوقیدن اۉقیش و تعلیم آلیش امکانیدن محروم بۉلگن. او چیقیندی ییغیب، حلی ساغهیمهگن آتهسیگه یاردم بېرهدی. هر کونی او بیر نېچه دقیقه مکتب قرشیسیده تۉختهب، تېنگداش ایرانلیک بالهلرگه قرهب، ایچ-ایچیدن ارمان بیلن «کاشکی مېن هم اولر بیلن بیرگه اۉقیسم اېدی»، دېب اۉیلهیدی.
