(اۉقووچیلردن بیرینینگ نامهسی)
خجسته حقنظر
اینترنت اوزیلگن بیرینچی کونی، اۉزیمنی گۉیا ساکن و آلیس بیر آرالده قالیب کېتگندېک حس قیلدیم. نه خبر کېلردی، نه قۉنغیراق. ایچیمنی بېزاوتهلیک و سکوت اېگهلهگن اېدی. حتنی علاقه ترماقلری هم جیم اېدی؛ نه ولایتلردهگی دۉستلریمیزگه قۉنغیراق قیله آلردیک، نه چېت اېلدهگیلرگه. اۉشه کونلرده یقینلریمیزنینگ احوالیدن خبر آلیش اوچون اولرنینگ اویلریگه باریشگه مجبور اېدیک. چېت اېلدهگی عزیزلریمیز هم بیزدن مطلقا بېخبر قالیشگن اېدی. علاقه قَیته تیکلنگچ، اولر ایتیشدیکی، کېچهلری ییغلشگن، صورتلریمیزگه تیکیلیب اۉتیریشگن و بلکه اېندی هېچ قچان بیز بیلن باغلنه آلمهسلیکلریدن قۉرققن اېکنلر.
ساکنلیکنینگ اۉشه ایکّی کونی جوده آغیر اۉتدی. کاغذی کتابلر قۉلیمده یۉق اېدی، پیدیاف کتابلر اېسه تلگرام نینگ قفلی آرتیده قالگن اېدی. بیزنینگ یگانه مشغولاتیمیز تلویزیون اېدی اونده اېسه فقط قارانغو خبرلر و جوابسیز سواللر ینگرردی. نېگه بو ساکنلیک؟ قچانگچه دوام اېتهدی؟ بو حالت دایميمی؟ اۉزیمنی قماقده حس قیلردیم؛ تۉرت طرفیمنی تېمیر پنجرهلر اۉرهب آلگندېک اېدی، تشقی دنیا بیلن علاقه اۉرنهتیشنینگ هېچ بیر یۉلی یۉق اېدی. گۉیا تاووشیم بار اېدی، اما هېچ کیم اونی اېشیتمسدی. دۉستلریمنینگ هر بیری بو ایکّی کوننی اۉزیچه باشدن کېچیرگن. اولردن بیری ساکنلیک توگهگچ یازدی:
«بو ایکّی کونده کتاب اۉقیدیم و اۉتمیشگه قَیتگندېک بۉلدیم.» ینه بیری، چېت اېلده یشهیدیگن دۉستیم، یازگن اېدی: «قۉرقیب کېتدیک، بلکه افغانستانده اوروش باشلنگن، سیزلرگه بیرار نرسه بۉلگن دېب اۉیلهدیک.» اۉقووچیلریمدن بیری اېسه «چرچاق و توشکونلیک» حقیده یازدی و شوندهی دېگن اېدی: «اینترنت بیزنی چېکلاولردن قوتقرهدیگن یگانه یۉل، بو امیدنینگ سۉنگّی نوری.»
کۉپلر اوچون بو تجربه شونچهکه تخنیکي ناسازلیک اېمس اېدی بو، جمعی روحیتده آچیلگن بیر یره اېدی. بیری بو حالتنی «حیاتینینگ اېنگ سیناولی پلّهسی» دېب تعریفلهدی. بلکه آنهلریمیز و بوویلریمیز شوندهی دېرلر: «بیز هم بیر زمانلر اینترنتسیز یشهگنمیز.» اما بو اۉرتهده کتّه فرق بار. اولر اۉز زمانلریده یشهگن اېدیلر، بیز اېسه بوگوندن کېچهگی کونگه اولاقتیریلگن اېدیک. کېچهدن بوگونگه کېلیش آسان و طبيعي، اما بوگوندن کېچهگه قَیتیش هر قندهی توشدن هم دهشتلیراق دیر. احتمال، آنهلریمیز و بوویلریمیز باشیدن کېچیرگن نرسه «اینترنتنینگ یۉقلیگی» اېمس، بلکه «اونی بیلمسلیک» اېدی. اولر لحظهلیک علاقه یۉق بۉلگن، لېکن اۉز معناسیگه اېگه بیر دنیاده یشهشگن و شو معناگه کۉنیککن اېدیلر. بیز اېسه، بیر برماق تېگینیشیده فکر، تصویر، آواز و باشقهلر بیلن باغلنه آلهدیگن دنیاده یشب کېلدیک. شو علاقه تۉستدن اوزیلگنده، بیز فقط دنیادن اېمس اۉزیمیزدن هم اجرهلیب قالگندېک بۉلهمیز. بو «کېچهگه قَیتیش» بیر توردهگی مدني بۉشلیق، گۉیا جماعهوي خاطرهمیز بیردنیگه سکتهگه اوچرهگندېک.
بو مجبورلنگن سکونتده انسان انگلهیدی؛ اۉزینینگ نقدر کتّه قِسمینی سیملر و تۉلقینلرگه سینگدیریب یوبارگنینی. اینترنت اوزیلیشی فقط واسطهلرنینگ جیم بۉلیشی اېمس، بلکه بوتون دنیانینگ سکوتگه چۉمیشی دیر؛ اۉشه دنیاکی، بیز اونده بار اېدیک، یازردیک، کۉرردیک و اېشیتیلردیک. بیز نینگ اولاد اوچون کېچهگه قَیتیش بو نوستالژی اېمس، حاضرلیکدن بۉشلیققه سورگون دیر؛ گۉیا موجود «بوگون»دن معناسیز بۉشلیق سری قوویلگنیمیزدېک.
