ذکيه خدادادی 25 یاشگه تۉلیشینی اۉز توغیلگن یورتیدن اوزاقده، حتی توغیلیب اۉسگن قطعهسیدن هم ییراقده فرانسهنینگ پاریس شهریده نشانلهدی. افغانستاننینگ هرات شهریدن یېتیشیب چیققن بو کورهشچی قیز چېکلاولر، کمسیتیشلر و ممنوعیتلر دېواریگه قرشی باش کۉتردی همده میلیونلب اۉخشش تقدیر اېگهلری اوچون الهام و نمونه بۉلدی.
شو مناسبت بیلن اوشبو مقالهده پاراتکواند سپورتچیسی ذکيه خدادادینینگ حیاتی و سپورت فعالیتی یاریتیلهدی.
قیین بالهلیک دوری
ذکيه 2000-ییل دسامبر آییده هرات شهریده توغیلگن. او بیر قۉلی بیلن دنیاگه کېلگن، بو توغمه نقصان اونینگ بالهلیک دورینی کمسیتیش، خۉرلش و آغریقلی نگاهلر بیلن تۉلدیردی. او شوندهی دېیدی: «تۉیگه یاکه کۉچهگه چیقماقچی بۉلگنیمده، معلول قۉلیمنی یشیرردیم. کۉچهلردهگی بالهلر مېنی بېزاوته قیلردی، مسخره قیلیشردی و یورهگیمنی سیندیریشردی. کۉپ مرته ییغلهدیم».
بو روحي باسیملر شو قدَر آغیر بۉلگنکی، ذکيه بالهلیگیده حتی اۉز جانیگه قصد قیلیش حقیده هم اۉیلهگن، حاضر اېسه او بو قرارنی حیاتیدهگی اېنگ کتّه خطا دېب بیلهدی.
تکواندو؛ منزوی قیزنی کورهشچن سپورتچیگه ایلنتیردی
ذکيه نینگ تکواندو کبی رزمی صنعتیگه کیریب کېلیشی اونینگ حیاتیده بوریلیش نقطهسی بۉلدی. بو سپورت اونگه اۉزیگه ایشانچنی قَیتردی و یالغیز، تاتینچماق قیزدن حقیقي کورهشچن سیماگه ایلنتیردی. او بیز بیلن اۉتکزگن صحبتده شوندهی دېیدی: «تکواندو مېنی کوچلی قیلدی. کیمدیر حقارت قیلسه، اېندی سکوت سقلهمسدیم. هر کونی تاباره کوچهییب بارردیم».
ذکيهنی تیارلهگن مربي هم اۉزی معلول اېدی. شو باعث او ذکيهنی باشقهلردن کۉره یخشیراق توشونردی. ذکيه شوندهی دېیدی: «استاذیم مېنینگ معنوي آتهم اېدی. او هر دایم: «اگر مشغولاتنی تشلهسنگ، هېچ قهیېرگه یېتیب بارمهیسن»، دېردی. «سېنده باشقهلر کۉرمهیدیگن نیمهنی دیر کۉریهپمن»، دېب ایتردی. بوگون نیمهگه اېریشگن بۉلسم، برچهسی اونینگ شرافتی بیلن».
ذکيهنینگ مسابقهلردهگی یۉلی باشلنیشی
افغانستان تکواندوی فدراسیونی 2015 و 2016-ییللرده کابل شهریده عیاللر اۉرتهسیده سرهلش مسابقهلرینی اۉتکزدی. ذکيه اوشبو بېللشوولرده قتنهشیش اوچون هراتدن کابلگه یۉل آلدی؛ تشقی تاماندن بو مسابقهلر تېنگسیز جنگگه اۉخشردی، چونکه او رقیبلریگه نسبتاً بیر قۉل کم اېدی. شونگه قرهمهی، ذکيه برچهنی حیرتده قالدیریب، برچه رقیبلرینی مغلوب اېتدی و معلوللیگی بۉلمهگن تکواندویچیلر آرهسیده قهرمان بۉلدی. عیناً شو پیتده ذکيهنینگ قلبیده امید اوچقونی یانیب کېتدی. شوندن سۉنگ، افغانستان تکواندوی فدراسیونی ایلک بار اوشبو فدراسیون دایرهسیده پاراتکواندو بۉلیمینی تشکیل اېتدی. بو بۉلیمنینگ آچیلیشی ذکيهگه خلق ارا میدانلرده یوقاری پاغانهلرگه کۉتریلیش یۉلینی آچیب بېردی.
ذکيه 2016-ییل نینگ می آییده قطعهلر ارا آچیق پاراتکواندو مسابقهلریده اشتراک اېتدی و کوموش مدالنی قۉلگه کیریتدی. بو افغانستان سپورتی تاریخیده معلوللر یۉنهلیشیده بیر عیال تامانیدن قۉلگه کیریتیلگن ایلک مدال اېدی.
اوشبو مدال ذکيهنینگ حیاتینی اۉزگرتیردی. اېندی او هرات کۉچهلریده تحقیرلنهدیگن قیز اېمس، بلکه فخر منبعیگه ایلندی. ذکيه شوندهی دېیدی: «اۉشه مدالدن کېین، سپورت بیلن شغللنیشیمگه قرشی بۉلگنلر نینگ 95 فایزی فکرینی اۉزگرتیردی». اما سپورتیگه قرشی بۉلگن اۉشه بېش فایز آدم اېندی شونچهکه مخالف اېمس، بلکه جدّي تهدیدگه ایلنگن اېدی؛ شونچهلیک خوفلی اېدیکی، ذکيه اۉز جانیگه خوف توغیلگنینی ایتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، پارالمپیک توکیو اۉیینلری آلدیدن اونگه حتی مسابقهلرده قتنهشیشیگه یۉل قۉیمسلیک اوچون اۉلدیریلیشی ممکنلیگی حقیده آگاهلنتیریلگن.
کابلدن قاچیش
هراتنینگ طالبان قۉلیگه اۉتیشی و آخر-عاقبت کابلده افغانستان دولتی نینگ تۉلیق قولهشی ذکيهنینگ سپورتیگه قرشی بۉلگنلر فایدهسیگه همه نرسهنی اۉزگرتیردی. اېندی او اوچون نهفقط پارالمپیک توکیو اۉیینلریگه یېتیب باریش امکانسیز بۉلیب قالدی، بلکه عیاللر سپورتی نینگ کېلهجگی هم برباد بۉلگن اېدی.
2021-ییل اگست آیینینگ اۉشه ناتینچ کونلریده ذکيه جاپاننینگ ویزهسیگه اېگه بۉلیشیگه قرهمهی، افغانستاندن چیقیب کېتیش اوچون جان جهدی بیلن حرکت قیلر اېدی. او اجتماعي ترماقلرده ویدیو مراجعت قیلیب، یاردم سۉرهدی. بیر نېچه دولتلر یاردم بېریشگه تیار اېکنینی بیلدیردی، اما بو بارهده فرانسه تشبثنی قۉلگه آلدی. ذکيهنینگ ایتیشیچه، کابل قۉنالغهسیدن چیقیب کېتیش اونینگ حیاتیدهگی اېنگ اچّیق خاطرهلردن بیری دیر. او اۉشه کونی هوشیدن کېتگنینی و اۉلیمنی جوده یقین حس قیلگنینی اېسلهیدی. ذکيه کابلدن ابوظبی او یېردن اېسه پاریسگه آلیب کېتیلدی و کېین توکیوگه یۉل آلدی، بیراق پارالمپیک توکیو اۉیینلرینینگ آچیلیش مراسمینی اۉتکزیب یوبارگن اېدی. آخر-عاقبت، تۉلیق تیارگرلیکسیز و روحي جراحتلر بیلن پارالمپیک توکیوگه یېتیب کېلدی. گرچه مسابقهلرده مغلوب بۉلگن بۉلسه-ده، اونینگ اشتراکی اۉزی بیر معجزه اېدی. او دنیاگه مداللردن هم قدرلیراق خبرنی یېتکزدی؛ هېچ قچان تسلیم بۉلمنگ.
پاریس پارالمپیکیدن مدال آلیش آرزوسی
المپیک توکیودن سۉنگ ذکيه تورلی خلق ارا مسابقهلرده قتنهشیب، یارقین نتیجهلر کۉرستدی. او اروپا قهرمانلیگی آلتین مدالنی قۉلگه کیریتدی، باشقه بېللشوولردن هم قیمتبها مداللرنی بۉینیگه تقدی. نهایت، اونینگ حیاتیدهگی اېنگ کتّه سیناولردن بیری پاریس پارالمپیک اۉیینلری یقینلشیب کېلیشی اېدی.
ذکيه 2024-ییل پاریس پارالمپیک اۉیینلریده 47 کیلو گرام وزن طایفهسیده قاچقینلر بیراغی آستیده قتنهشدی. او دستلبکی بېللشووده کوبایلیک تکواندوچینی 21–11 حسابیده مغلوب اېتدی و چارک فینالگه یۉل آلدی. چارک فینالده ذکيه اۉزبېکستان نمایندهسی زيادهخان ایساکووا بیلن تۉقنش کېلدی – 2023-ییلده جهان پاراتکواندو قهرمانلی بۉلگن سپورتچی. تخمین قیلگنیدېک، ذکيه اوشبو بېلشووده 3–4 حسابیده زیاده خانگه مغلوب بۉلدی. اۉزبېکستانلیک تکواندوچی کېینگی بیېلشووده تنیقلی تایلند سپورتچیسینی هم مغلوب اېتدی و فینالگه یۉل آلدی. شو بیلن زياده خان فینالگه چیقگنی سببلی، ذکيه اوچون برونز مدالینی قۉلگه کیریتیش امکانیتی ینه پیدا بۉلدی. ذکيه مهم بېللشووده تورکيه وکیلی نورجههان اېکینجی، جهان ایکّینچی اۉرینی و اروپا قهرمانی بۉلگن سپورتچینی 9–1 حسابیده مغلوب اېتدی. کېینگی رقیبی مراکشدن بۉلیب، او جراحت طفیلی مسابقهدن چېتلهتیلدی. نتیجهده، ذکيه تاریخي برونز مدالینی قۉلگه کیریتدی. بو قاچقینلر تاریخی اوچون بیرینچی مدال بۉلیب، ذکيه اونی اۉز نامیگه یازدیردی.
ذکيه 2021-ییلدن بویان پاریسده یشماقده و فرانسه ملي سپورت انستیتوتی مشغولاتلرینی دوام اېتتیرماقده. او امید قیلهدیکی، لاس انجلس پارالمپیکیده ینه میدانگه چیقهدی و بو سفر آلتین مدالنی قۉلگه کیریتیشگه اینتیلهدی.
بو ذکيه اوچون اۉز توغیلگن کونینی افغانستاندن تشقریده نشانلهیاتگن بېشینچی ییل بۉلدی.«اگر عیاللر و قیزلر تعلیم، ایش و سپورت حقوقلریگه اېگه بۉلسه، مېن اۉز یورتیمگه قَیتیشگه تیارمن» دېدی. بو شرطلر میلیونلب عیال و قیزلر تامانیدن افغانستانده کوتیلماقده.
