طالبلرنینگ ایکّی تامانلمه تبلیغات و یاندهشووی
خالدمحمدی
امریکا قۉشمه ایالتلری جمهور رییسی دونالد ترامپ طالباندن بگرم حربي مرکزی چینگه یقینلیگی سببلی امریکالیک قۉشینلر اختیاریگه تاپشیریشنی سۉرهگچ، قندهاردهگی منبعلر اطلاعات روزگه معلوم قیلیشیچه، طالبان رهبری ملا هبتالله آخوندزاده اۉز قرارگاهینی ترک اېتگن. شو بیلن بیر وقتده، طالبان استخبارات ادارهسی نینگ بیرینچی اۉرینباسری ملا تاجمیر جواد پکتیا ولایتی نینگ سید کرَم اولسواللیگیده چیقیش قیلیب، طالبان حاکمیتینی سهقلب قالیش اوچون اۉزینی انتحاری قیلیشگه تیارلیگینی بیلدیرگن و بونی اۉزی اوچون «شرَف» دېب اتهگن. کوزهتووچیلرگه کۉره، طالبان امریکا نینگ طلبلریگه یان بېرهیاتگندېک کۉرینیشیدن جماعتچیلیک فکری آلدیده خواطرده.
شو سببدن اولر، بیر تاماندن، امریکا بیلن کېنگ کۉلملی مذاکره اوچون یۉل ایزلهیاتگن بۉلسهلر، باشقه تاماندن، یېتکچینینگ خوفسیزلیک چارهلرینی کوچهیتیریب، ترغیبات میدانیده اېسه اۉزلرینی قطعي و مُراضاتسیز کوچ صفتیده نمایان قیلیشگه اورینماقدهلر. قندهاردهگی بیر منبع نینگ اطلاعات روزگه ایتیشیچه، طالبان رهبری ملا هبتالله آخوندزاده اۉز یقینلری نینگ توصیهسی و هوا همده دران هجوملریدن خواطر طفیلی مندگک قصرینی اۉز قرارگاینی ترک اېتگن. منبع، «مندگک منطقهسی کۉپراق طالبان رهبری نینگ یشش جایی حسابلنهدی دېب قۉشیمچه قیلگن. اونینگ یقینلری و مهمانلری اېسه قندهار سابق پولیس قوماندانی جنرال عبدالرازق نینگ مهمانخانهسیده بۉلیشهدی. بو ایکّی جای قندهار شهری نینگ اېنگ خوفسیز حدودلری سنهلهدی. پولیس قوماندانلیگی و باشقه دولت ادارهلری هم عیناً شو ایکّی منطقه اطرافیده جایلشگن و بو یېرده قطعي خوفسیزلیک چارهلری کۉریلگن».
منبعگه کۉره، طالبان رهبری و اونینگ اطرافیدهگیلرنینگ یشش جایی بۉلگنی اوچون بو حدودده هېچ قندهی کوزهتوو کامرهلری اۉرنهتیشگه رخصت بېریلمهگن، مندگک قصری و جنرال عبدالرازق مهمانخانهسیگه آلیب بارووچی یۉللر هم یاپیب قۉییلگن. شونینگدېک، قطعي خوفسیزلیک چارهلریدن و طالبان رهبری نینگ شو حدودده بۉلیشیدن کېلیب چیقیب، سۉنگّی تۉرت ییل دوامیده مندگک قصری و اونینگ اطرافیدن هېچ قندهی صورت یاکه ویدیو نشر قیلینمهگن. بو منطقهنینگ خوفسیزلیگینی طالبان رهبری نینگ مخصوص قۉریقلش بۉلینمهسی و گروه نینگ استخبارات که کوچلری تأمینلهیدی.
امیرنی قۉللش اۉز جانینی انتحار قیلیش بیلن تهدید
امریکا جمهور رییسی دونالد ترامپ، طالبانگه بگرام حربی مرکزی قَیتریب آلیش بیلن تهدید قیلیب، اوشبو گروهنی واشینگتن بیلن ینگی توردهگی ملاقاتگه اوندهماقچی بۉلگن بیر پلّهده، تاجمیر جواد طالبان استخبارات ادارهسی نینگ بیرینچی اۉرینباسری آغیر شرایطده هم رهبرینی تۉلیق حمایه قیلیش اوچون انتحاری قیلیشگه تیارلیگینی بیلدیرگن. تاجمیر جواد طالبان ایچیده سِرلی و جماعتدن چېتده تورگن شخصلردن حسابلنهدی؛ او اۉز تصویری یاکه آوازینی عامهوي اخبارات واسطهلریده کۉرسهتیشنی ایستهمهیدی. سۉنگّی تۉرت ییل ایچیده اونگه تېگیشلی بیر نېچه ته ویدیو یازولر نشر قیلینگن، اما طالبان اونینگ هېچ قندهی صورتینی عامهگه تقدیم اېتمهگن.
او پکتیا ولایتی، سید کرَم اولسواللیگیده، طالبان امیرلیگی «شهادت» و «قان تۉلش» آرقهلی برپا اېتیلگنینی و سقلنیب قالینیشی اوچون انتحار قیلیشگه تیارلیگیدن آگاهلنتیردی. تاجمیر جواد برچه طالبان کوچلری، شوجملهدن یوقاری مرتبهلیکلر هم، طالبان حکمرانلیگینی دوام اېتتیریش اوچون هر قندهی «فدايلیک»که تیار بۉلیشی لازملیگینی قید اېتدی. او حتا که ایتدیکی، اوّلگی حکومت و غرب اتفاقچیلری بیلن بۉلگن اوروش دوریدهگیدېک، ینه اۉز تنهسیگه پارتلاچی مادّهلر باغلب، انتحاری هجومینی عملگه آشیریشگه تیار. تاجمیر جواد شوندهی دېگن: «خودّی کېچه کبی، بو تیزیمنی آلیب کېلیش اوچون اۉز جانیمیزگه پارتلاوچی مادّهلر باغلب، اۉزیمیزنی پارتلهتگن اېدیک عیناً شوندهی اصول بیلن بو تیزیمنی کفار، فاحشه و باسقینچیلرگه قرشی، همده تیزیمگه یامان نظر بیلن قرهیدیگن هر کیمگه قرشی حمایه قیلیش اوچون ینه اۉز جانیمیزگه پارتلاوچی مادّهلر باغلب، اۉزیمیزنی پورتلهتهمیز.»
او تأکیدلهدی، اگر اسلام حکمرانلیگینی و «شرعي تیزیم»نی مستحکملش اوچون اۉز جانینی فدا قیلیشی کېرهک بۉلسه، بونی راضی بۉلیب بجریشینی؛ «الله گه قَسمکی، مېن یۉلده پرچهلنیب کېتیشنی خورسندچیلیک دېب بیلهمن و قیامت کونیده اۉشه استشهادی (انتحارچیلر) بیلن بیرگه بۉلیشنی یاقتیرهمن، اولر شو تیزیمنی آلیب کېلیش اوچون اۉزلرینی پرچهلهیدیلر و مېن اولرنینگ یانیده باش بلند بۉلیشنی خواهلهیمن. بو فکر و روحیت همه مسوولیتلی شخصلر و مجاهدلر اوچون خاص دیر و برچهسی شهیدلیکنی طلب قیلیشگه احد قیلیشگن».
تاجمیر جوادنینگ پکتیادهگی چیقیشیده او بیر نېچه بار «شهادت»، طالبان امیرلیگینینگ مستحکملیگی و طالبان امیری ملا هبتالله آخوندزادهگه شرطسیز اطاعت قیلیش نینگ مهملیگینی تأکیدلهدی. تاجمیر جواد طالبان ایچیده، اینیقسه انتحارچیلر آرهسیده مشهور شخص حسابلنهدی. طالبانگه علاقهدار اکس گه تېگیلیشی حسابلر اونگه منسوب دېب تاپیلگن اودیدیولرنی کتّه اشتیاق بیلن ترقهتیشهدی.
جمهوریت دوریده تاجمیر جواد پکتیا نامزاد والیسی صفتیده و حقاقنی ترماغایینینگ یوقاری اعضالریدن بیری صفتیده فعالیت یوریتگن. اۉشه پیتلرده او «الحمزه» انتحارچیلر طالبلرنی قوماندانلیگی آستیده انتحارچیلرنی تیارلش اوچون مسوول بۉلگن. بو تیارگرلیکلر افغانستان بیلن چېگره قۉشنی بۉلگن پاکستاننینگ قبیلهوي حدودلریده قتّيق و تار فنده اۉتکزیلگن و تۉلیق تیارگرلیکنی توگهتگن کوچلر انتهاري هجوملر اوچون افغانستانگه یوباریلگن.
تاجمیر جواد «الحمزه» انتهارچیلر و طالبان نینگ «قیزیل قطعه»سی اساسچیسی بۉلیب، شونینگدېک «فاتح زواک» ناملی مخصوص گروهنی باشقرگن. او انتحارچیلر و طالبان مخصوص کوچلرینی اۉقیتیش بۉییچه کتّه تجربهگه اېگه. «فاتح زاوک» بۉلیمی «قیزیل قطعه» و انتحارچیلر کوچلرینینگ ارهلشمسیدن عبارت مخصوص بیرلیک بۉلیب، او افغانستان حکومتی قولهشیدن تخمیناً بیر ییل آلدین تشکیل اېتیلگن. اوشبو مخصوص بۉلینمهنینگ رهبریتینی باشیدن اعتباراً ملا تاجمیر جواد آلیب بارگن.
ترامپ نینگ بگرام بۉییچه تهدیدلری
سۉنگّی کونلرده امریکا جمهور رییسی دونالد ترامپ بیر نېچه بار طالباندن بگرام حربي مرکزینی قَیتریب آلیشنی طلب قیلگن. او شنبه کونی (29- سنبله) اکس اجتماعي ترماغیدهگی صحیفهسیده شوندهی آگاهلنتیرگن: «اگر افغانستان بگرام حربي مرکزی اونی قورگنلرگه، یعنی امریکاگه قَیترمسه، یامان واقعهلر یوز بېرهدی». ترامپ جمعه کونی هم امریکانینگ بگرامنی ترک اېتیشینی کېسکین تنقید قیلیب، بو قرارنی استرتېژیک خطا دېب اتهدی. شونینگدېک، پنجشنبه کونی او بویوک بریتانيا باش وزیری با کییر استارمر بیلن قۉشمه مطبوعات انجمنیده وشینگتن نینگ طالبان طلبلریگه جوابن بگرام حربی مرکزینی امریکالیک قۉشینلر نظارتیگه تاپشیریشنی خواهلهیاتگنینی ایتدی. ترامپ اۉشه ییغیلیشده بگرام نینگ استراتژیک اهمیتینی تأکیدلب، بو مرکز چینگه هسته قوراللری ایشلب چیقریلهدیگن انشااتلردن اتیگی بیر ساعتلیک مصافهده جایلشگنینی قید اېتدی.
ترامپ نینگ بو بیاناتلری امریکا اوچون بگرام نینگ مهم استراتژیک اۉرنی و واشینگتن نینگ منطقهده چین تأثیری نینگ کوچهییشیدن خواطرده اېکنینی کۉرسهتهدی. محلي منبعلرگه کۉره، بو تهدیدلر طالباننی سېزیلرلی درجهده هوشیارلیک چارهلرینی کوچهیتیریشگه مجبور قیلگن. جملهدن، قندهاردهگی مندگک قصریده ایلگری ملا هبتالله آخوندزاده استقامت قیلگن جایده خوفسیزلیک ینه-ده کوچهیتیریلگن. دونالد ترامپ اۉزی نینگ بیرینچی جمهور رییسلیگی دوریده بیر مرته بگرام مرکزی تشریف بویوریب، امریکا عسکرلری بیلن اوچرهشگن اېدی. کابل طالبان قۉلیگه اۉتگچ، بو گروه بیر نېچه بار بگرامده قالیب کېتگن امریکالیکلر نینگ قورال-یراغ و جهازلرینی نمایش اېتدی؛ بو اېسه ترامپ نینگ مذکورحربی مرکز بارهسیدهگی اعتبارینی ینه-ده کوچهیتیردی.
حاضر اېسه ترامپ کوتگنیدن فرقلی روشده، ولادیمیر پوتین اوکراینهدهگی اوروشنی تۉختهتمهدی و چین هم اقتصادي، حربي و تکنالوژی قدرتینی کېنگهیتیریشده دوام اېتماقده. شو وضعیت ترامپنی بگام حربی مرکزینی ینه نظارت آستیگه آلیشنی استراتژیک ضرورت صفتیده ایلگری سوریشگه اوندهماقده بیر تاماندن چین فعالیتینی کوزهتیش، ایکّینچی تاماندن روسیه چېگرهلریگه یقینلشیش اوچون. بیراق بگرامنی حربي یۉل بیلن اېگهللش امریکا اوچون قیین و جوده قیمتگه توشهدی. شو سببدن وشینگتن بو حربی مرکزگه اېریشیش اوچون طالبان بیلن مذاکره و کېلیشوو یۉللرینی اۉرگنماقده.
شو مقصدده، شنبه کونی (22 سنبله) امریکا هیئتی امریکانینگ گروگه آلینگنلر بۉییچه مخصوص نمایندهسی آدام بولر رهبرلیک قیلدی. اولر اوتگن کابل بارگن اېدی. اوشبوسفرده امریکانینگ افغانستان تینچلیک مسالهسی بۉییچه زلمی خهلیلزاد، هم اشتراک اېتگن. هیئت ملا عبدالغنی برادر (طالبان نینگ اقتصادي اۉرینباسری) و امیرخان متقی (طالبان تشقی ایشلر وزیری) بیلن اوچرهشوولر اۉتکزدی و مذاکرهلر آلیب باردی. گرچه اوچرهشوولرنینگ رسمي مقصدی افغانستاندهگی امریکالیک گرودهگیلر آزاد اېتیلیشی بۉییچه مذاکرهلر اېکنی ایتیلگن بۉلسه-ده، بگرام حربی مرکزی حقیدهگی مسألهنینگ هم کون ترتیبیگه کېلگنی احتمالدن خالی اېمس. امریکا عامهوي اخبارات واسطهلری نینگ خبریگه کۉره، دونالد ترامپ بیر نېچه آیدن بېری ملي خوفسیزلیک ادارهلریدن بگرامنی قَیتریب آلیش یۉللرینی ایزلشنی سۉرهماقده.
طالبان نینگ عکسالعملی
دونالد ترامپ نینگ بگرام حربی مرکزینی قَیتریب آلیش حقیدهگی تکراري تهدیدلریدن سۉنگ، طالبان حکومتی رسمي بیانات بیلن مناسبت بیلدیردی. بیاناتده امریکا قۉشمه ایالتلریدن دوحه کېلیشووی اساسیده افغانستان نینگ حدودي یخلیتلیگی و سیاسي مستقللیگیگه قرشی «زۉرلیک و تهدید» ایشلهتمسلیک، شونینگدېک بو مملکت نینگ ایچکی ایشلریگه ارهلشمسلیک طلب قیلیندی. طالبان بیاناتینینگ بیر قِسمیده شوندهی دېییلهدی: «ینه بیر بار اېسلهتیب اۉتمیزکی، اۉتگن موفقیتسیز تجربهلرنی تکرارلش اۉرنیگه، حقیقتنی انابتگه آلگن و عقلگه اساسلنگن یۉل تنلنیشی لازم». طالبان باش مرکزی کوچلر باشلیغی فصیحالدین فطرت کابلده اۉتکزیلگن رسمي مراسمده دونالد ترامپ نینگ تهدیدلریگه بېواسطه مناسبت بیلدیردی. اونینگ تأکیدلشیچه، طالبان امریکا و اونینگ اتفاقچیلریگه قرشی 20 ییللیک اوروش دوامیده هېچ قندهی «زۉرآور و قۉرقیتووچی کوچ»دن چۉچیمهگن. فطرت اۉز سۉزلریده، «شو وطنیمیز اوچون، بیر قریچ یېرنی بیراو بیلن سودالشیش ممکن اېمس و بو اصلا بۉلمهیدی» دېب قۉشیمچه قیلدی.
بگرام حربی مرکزینی امریکاگه تاپشیریش و بو مملکت عسکرلری نینگ افغانستانگه قَیتیشی طالبان نینگ ییللر دوامیده اساسي مفکوروي تیهنچی بۉلگن «جهاد» روایتینی و «باسقیننی توگهتیش» شعارینی جدّي سوال آستیگه قۉیهدی. مینگلب طالبان اعضالری عیناً «باسقین توگهشی» مقصدیده هلاک بۉلیشگن، شونینگ اوچون امریکانینگ بگرامگه قَیتیشی بۉییچه هر قندهی کېلیشوو اوشبو مفکوروي اساسنی لرزهگه کېلتیریشی ممکن. طالبان رهبرلری، جملهدن تاجمیر جېوادنینگ کېسکین بیاناتلری هم، اصلیده، طالباننینگ امریکا بیلن احتمالي کېلیشووی حقیدهگی خبرلر ترقهلیشیگه یۉل قۉیمسلیک و اولرنینگ جماعتچیلیک آلدیدهگی امریکا و بیگانهگه ضد تصویرینی سقلب قالیشگه قرهتیلگندېک کۉرینهدی.
امیر قرارگاهیده وحشت
طالبان رهبری ملا هبتالله آخوندزاده اېنگ یقین قرینداشلری و اونگه صادق انتحارچی جنگچیلری حلقهسیده محافظه قیلینهدی. او قندهارنی باشقه ولایتلرگه، اینیقسه کابلگه قرهگنده انچه خوفسیزراق جای دېب بیلهدی و شونینگ اوچون دایمي روشده عیناً شو شهرده استقامت قیلهدی. گرچه طالبان بوگون بوتون افغانستان اوستیدن تۉلیق نظارتنی قۉلگه کیریتگن بۉلسه-ده، اولر مملکت هوا حدودینی باشقریشگه موفق بۉلیشگنی یۉق. عیناً شو عاجزلیک طالبان رهبری و اونینگ خوفسیزلیک حلقهسی اوچون اېنگ کتّه تشویشلردن بیریگه ایلنگن، چونکه هوا هجوملری و دران ضربهلری خوفی هنوز جوده جدّيلیگیچه قالماقده.
سۉنگّی تۉرت ییل دوامیده طالبان حاکمیتیگه قَیتگچ، ملا هبتالله آخوندزاده دولت باشقرووی و «اسلام شریعتی»نی قۉللش مسألهسیده هېچ قندهی یومشاقلیک نمایش اېتمهدی. او حتا بیر نېچه بار کېسکین بیانات قیلیب، اگر افغانستان اتوم هجومیگه اوچرهسه هم، چېت اېلّیکلرنینگ مصلحتیگه قولاق سالمسلیگینی و «شریعت»دن هېچ قچان آرتگه چېکینمسلیگینی تأکیدلهدی. طالبان رهبری نینگ مخصوص محافظه دایرهسی جملهدن، استخبارات ادارهسینینگ بیرینچی اۉرینباسری بۉلگن تاجمیر جوواد هم کیرهدی دایما هوا هجوملری و دران ضربهلری احتمالیدن جدّي خواطرده. بو خواطر اینیقسه ۱۴۰۱-ییل نینگ اسد آییده، امریکانینگ نینگ کابلدهگی وزیر اکبرخان حدودیده القاعده رهبری ایمنالظواهرينی دران هجومی بیلن یۉق قیلگنیدن کېین کېسکین آشدی.
طالبان یخشی بیلهدی: اگر امریکا قۉشمه ایالتلری ایستهسه، اولکن حربي و استخبارات امکانیتلری یاردمیده هبتالله نینگ اۉزینی هم نشانگه آلیب، یۉق قیله آلهدی. شو باعث، اونینگ اطرافیدهگی خوفسیزلیک چارهلری ماکسیمال درجهگه یېتکزیلگن و بوگونگی کونده هبتالله آخوندزاده عیناً قهیېرده اېکنینی هېچ کیم انیق بیلمهیدی.
