محدثه؛ زۉروانلیک آلاویده کۉیگن قیز

اطلاعات روز

آلتینچی ثور کونی، ۱۵ یاشلی قیز  محدثه، دا‌یکندی ولایتی نینگ مرکزي تومنیده وفات اېتدی. اونینگ اۉلیمی ایکّی عایله‌ اۉرته‌سیده‌گی قره‌مه‌-قرشی روایتلر آره سیده عیاللرگه نسبتاً زۉرآورلیک و اونی انکار اېتیش نینگ اچّیق مثاللریدن بیریگه ایلنگن.

محدثه‌ نینگ عایله‌سی اونینگ اۉلیمیگه سبب صفتیده عایله‌وي زۉرآورلیکنی، خصوصاً اېری نینگ زۉرآورلیگینی کۉرسه‌تماقده. اېری نینگ عایله‌سی اېسه اونگه نسبتاً زۉرآورلیک بۉلگنینی انکار اېتمه‌یدی، اما اونینگ کیمیاوي مادّه‌ (اۉغیت) ایچیب، اۉز جانیگه قصد قیلگنینی اَیتماقده. محدثه‌نینگ عمکیسی سۉزلریگه کۉره‌ و طبی عدلی‌ نتیجه‌لریگه اساسلنیب، اونینگ آیاقلری، قۉللری و بۉینیده کۉپلب کلتکلش ایزلری انیقلنگن. شونینگدېک، باش قِسمیگه یېتکزیلگن کوچلی ضربه‌ اۉلیم نینگ اساسي سببی صفتیده قید اېتیلگن.

بیرگه‌لیکده‌گی حیات نینگ باشلنیشی

محدثه‌ نینگ عمکیسی نینگ ایتیشیچه، او تخمیناً سکّیز آی آلدین خاله‌بچه‌سی عباس بیلن اویدن قاچیب، بیرگه‌لیکده‌گی حیاتنی باشله‌گن اېدی. شونینگدېک، او بو ایش عباس نینگ آنه‌سی بۉلگن خاله‌سی اشتراکیده عملگه آشگنینی هم تأکیدله‌یدی.

محدثه‌ نینگ اېری عباس، اونینگ عایله‌ اعضالری ایتیشیچه، 19 یاشده، بیراق رسمي حجتلریده 17 یاش دېب قید اېتیلگن. شونینگدېک، او مکتب نینگ یېتّینچی صنفیگچه اۉقیگنی ایتیله‌دی.

عمکیسی نینگ سۉزلریگه کۉره‌، بیرگه‌لیکده‌گی حیات باشلنگنیدن تخمیناً اوچ آی اۉتیب، اولر اۉرته‌سیده کېلیشماوچیلیکلر و عایله‌وي زۉرآورلیکلر باشلنگن. اونینگ ینه‌ قۉشیمچه‌ قیلیشیچه، عباس محدثه نی بیر نېچه‌ بار کلتکله‌گچ، محدثه‌ نینگ آته‌سی بیر نېچه‌ مرته‌ عباس و اونینگ عایله‌سیدن معما بۉلسه، قیزینی اوییگه قَیتریشگه رخصت بېریشنی سۉره‌گن، اما بو طلبلر رد اېتیلگن.

شونگه قره‌مه‌ی، عباس هر سفر محدثه‌ نینگ آته‌سیگه اېندی اونگه نسبتاً زۉرآورلیک قیلمسلیککه وعده‌ بېرگن، بیراق بو وعده‌سیگه عمل قیلمه‌ی، اونی منتظم روشده کلتکلشده دوام اېتگن. عمکیسی نینگ ایتیشیچه، آته‌سی قیزینی قوتقریش اوچون عباس نینگ تاغه‌سیگه هم مراجعت قیلیب، اوندن محدثه‌نی اوریشنی تۉخته‌تیشنی سۉره‌گن. اما عباس تاغه‌سیگه هم وعده‌ بېرگنیدن کېین هم، اونی ینه‌ قیته-قیته‌ آغیر جسماني زۉرآورلیککه دچار اېتگن.

آلتینچی ثور کونی یوز بېرگن واقعه‌

محدثه‌ نینگ عمکیسی‌نینگ ایتیشیچه، 6-ثور کونی او قتّيق کلتکلنگنیدن سۉنگ حیاتدن کۉز یومگن. اونینگ سۉزلریگه کۉره‌، محدثه کلتکلنگندن کېین خاله‌سی آنه‌سیگه قۉنغیراق قیلیب، آته‌سینی یوباریشنی، قیزینی آلیب کېتیشینی سۉره‌گن. محدثه‌ نینگ آته‌سی  نیلی شهریده‌گی سنگ موم لیسه‌یده اۉقیتووچی، بو خبرنی آلگچ، درحال قیزی نینگ اوییگه یۉل آله‌دی.

اما، عمکیسی نینگ ایتیشیچه، بیرآز اۉتیب خاله‌سی ینه‌ محدثه‌ نینگ آنه‌سیگه قۉنغیراق قیله‌دی و بو سفر محدثه‌ نینگ اۉزی آنه‌سیدن آته‌سیگه ایتیشنی سۉره‌یدی، او کېلمه‌سین. او اۉزینی یخشی حس قیله‌یاتگنینی و اېرته‌سی کونی اۉزی اویگه قَیتیشینی بیلدیرگن. آنه‌سی اېسه جوابن آته‌سی الّه‌قچان یۉلده اېکنینی و او بیلن باغلنیب بۉلمسلیگینی ایته‌دی همده‌ ینه‌ قیزیدن آته‌سی بیلن اویگه قَیتیشینی سۉره‌یدی.

عمکیسی نینگ (آته‌سی نامیدن کېلتیرگن) سۉزلریگه کۉره‌، آته‌سی اویگه یېتیب کېلگنده غیرِ طبیعي حالتگه دوچ کېله‌دی:

«اویگه کیرگنیمده، حویلی دروازه‌سی آچیق اېدی و هېچ کیم کۉرینمه‌دی. ایچکریگه کیردیم، باله‌لر ییغله‌یاتگنینی کۉردیم. خانه‌لرنی قیدیریب چیقدیم، هېچ کیم یۉق اېدی. کېین جوده‌ سست ییغی آوازی اېشیتیله‌یاتگنینی پَیقه‌دیم. آوازنی کوزه‌تیب، بیر اېشیک آرتیدن کېله‌یاتگنینی بیلدیم. اېشیکنی آچگنیمده، محدثه خاله‌سی نینگ بغریده اېدی و او ییغله‌یاتگن اېدی. محدثه‌گه یېتیب بارگنیمده، او ایکّی مرته‌ چوقور نفس آلیب، جان بېردی.»

محدثه‌ نینگ خاله‌سی‌نینگ روایتی

بونگه جوابن، محدثه‌ نینگ خاله‌سی اودیو شکلیده تقدیم اېتیلگن باشقه‌ روایتده شونده‌ی دېیدی:

«اېرته‌لب ساعت اۉن بیر یریملرده دله‌دن اویگه قَیتدیم. کۉردیمکی، محدثه اۉچاقده آلاو یاقیب، اوستیگه بیر آز سوو قۉیگن اېکن. اونگه دېدیم: قیزیم، شۉروانی ایسیت، بیرگه‌ طعام قیله‌میز. او مېنگه جوابن ‘خۉپ خاله‌، اویگه کیرینگ دېدی. اویگه کیرگنیمده، او مېنگه ایتدیکی، عباس مېن بیلن جنجل قیلدی و مېنی اوردی. اوندن سۉردیم: سېنی نیمه‌ بیلن اوردی؟ او ینگی اوزیلگن جییده‌ نوده‌سینی کۉرسه‌تیب، ‘منه‌ شو بیلن دېدی.

قیزیمگه ایتدیم، باریب قۉشنی نینگ تېلفونینی آلیب کېلسین. قنچه‌ اورینمه‌ی، محدثه‌ نینگ آنه‌سی نینگ رقمینی تاپه آلمه‌دیم. قیزیم تېلفوننی آلیب کېلگچ، اونگه دېدیم: خاله‌نگگه قۉنغیراق قیل، کربه‌لایی کېلسین، محدثه نی آلیب کېتسین. محدثه بونگه قرشی چیقیب، ‘خاله‌مگه قۉنغیراق قیلمنگ، مېن کېتمه‌یمن دېدی. شونگه قره‌مه‌ی، قیزیم خاله‌سیگه قۉنغیراق قیلیب، ‘آنه‌م ایتیپتی، کربه‌لاییگه ایتینگ تېزراق کېلسین، محدثه‌نی اویگه آلیب کېتسین دېدی. خاله‌سی اېسه یخشی دېب جواب بېردی.» محدثه‌ نینگ خاله‌سی دوام اېتتیریب ایته‌دی: «کېین کېلینیمگه ایتدیم، شۉروانی ایسیتیب، بیرگه‌ طعام قیله‌یلیک. اما محدثه ‘شۉروا یېییشگه خواهشیم یۉق دېدی. بیر نېچته تخم بار اېدی، اۉزیم پیشیردیم و ییغله‌دیم هم. اونگه ایتدیم: اگر باشقه‌ بیراو بۉلگنیده، باریب اۉتین آلیب کېلردی. مېن یۉق پیتیمده، سېن بیلن جنجل قیلیبدی.تخم پیشدی، بیرگه‌ یېدیک. ینه‌ دېدیم، قۉنغیراق قیلیب کۉر، کربه‌لایی کېلگنمی یۉقمی، قۉشنی نینگ تېلفونینی آلیب باره‌میز. قیزیم قۉنغیراق قیلگنیده، محدثه یوگوریب کېلیب دېدی: ‘آیی، آته‌مگه ایتینگ کېلمسین، مېن بارمه‌یمن. آنه‌سی جوابن دېدی: قیزیم، آته‌نگ یۉلده، آته‌نگ بیلن اویگه کېل.محدث اېسه: مېن بارمه‌یمن، آته‌مگه قۉنغیراق قیلینگ، کېلمسین، مېن اېرته‌لب اۉزیم باره‌من،ع دېدی.

مېن اونگه دېدیم: قیزیم، نېگه‌ بونده‌ی قیلیه‌پسن؟ اطرافیمنی همه‌ نادان عیاللر بیلن تۉلدیریب قۉیدینگ. آته‌نگ بیلن بار.ینه‌ ایتدیم: مېن تاغه‌نگگه قۉنغیراق قیله‌من و ایته‌من، محدثه آته‌سینیکیگه یوباردیم، دېدیم. اما او ینه‌ آنه‌سیگه ایتدی: ‘آته‌مگه قۉنغیراق قیلینگ، قَیتسین، مېن اېرته‌لب اۉزیم باره‌من.»

محدثه‌نینگ خاله‌‌سی نینگ ایتیشیچه، محدثه اۉشه‌ صحبتدن کېین خانه‌دن چیقیب، اوی نینگ باشقه‌ تامانیده جایلشگن آشخانه‌گه کیرگن: «مېن هم اونینگ آرتیدن باردیم. آشخانه ایچیده بیرآز اۉغیت و بوغدای بار اېدی. اۉغیت سالینگن بۉجی نینگ (قاپ نینگ) آغزی آچیق اېدی. ییغله‌دیم، اونگه دېدیم: نادان کېلین نینگ غمیده قالدیم، کاشکی سېن بیر یامان ایش قیلمه‌گن بۉلسنگ. بۉینیدن قوچاقله‌دیم، ییغله‌دیم. او یوزیمدن اۉپدی، «خاله‌، ییغلمه‌»، دېدی. ایکّیمیز هم ییغله‌دیک. بیر آزدن کېین، حالتی یخشی بۉلسه-ده، بیردن قۉلیمده بۉشه‌شیب قالدی. شو پیت کربه‌لایی یېتیب کېلدی. قیچقیردیم، باله‌لرگه دېدیم صدقه‌ آلیب کېلینگلر. اولر بوغدای آلیب کېلیشدی، صدقه‌ بېریشدی. دېدیم، کربه‌لایینی ایتینگ کېلسین. مو‌ترگه قۉنغیراق قیلینگلر. آته‌سی کېلدی، دېدیم کربه‌لایی، تشقریگه آلیب چیق. حلی قوچاغیمده اېدی، آغزیدن آز‌گینه سریق سوو چیقدی. آته‌سی اویدن آلیب چیققنده، مو‌تر هم کېچ کېلدی، محدثه وفات اېتگن اېدی. اۉغلیم اویده یۉق اېدی. آته‌سی هم اویده اېمس، قنده‌هارده اېدی.»

طب عدلی نتیجه‌لری و تېکشیروو جریانی

محدثه وفات اېتگنیدن سۉنگ، آته‌سی اونینگ جسدینی میش علیا قیشلاغیدن نیلی مرکزیده‌گی اۉز اوییگه آلیب کېله‌دی. شو بیلن بیرگه‌، محدثه‌ نینگ عمه‌سی خاله‌سی نینگ اونداوی بیلن آته‌سینی ایشانتیریشگه حرکت قیله‌دی گۉیاکه‌ قاتللیک ایشی طالبان خوفسیزلیک اداره‌لریگه خبر قیلینمسین. بیراق محدثه‌ نینگ آته‌سی تاماندن قرینداشلری بو ایشنی طالبان امنیه قوماندانلیگی نینگ جنایت بۉلیمیگه معلوم قیله‌دیلر.

شوندن کېین، محدثه‌ نینگ جسدی تېکشیروو اوچون طب عدلی بۉلیمگه تاپشیریله‌دی. طب عدلی خلاصه‌سیگه کۉره‌، محدثه‌ نینگ اۉلیمی قاتللیک دېب تاپیلگن (یعنی کلتکلش نتیجه‌سیده و باشگه بېریلگن ضربه‌ عاقبتیده).

عاس بیر کېچه‌ قاچیب یورگنیدن سۉنگ، (یکشنبه‌، 13 ثور) کونی بولسک حدودیده (دشت نیلی اطرافی)، خاله‌سی نینگ اویی یقینیده‌گی تاغلردن قۉلگه آلینگن. او تېرگاو جریانیده محدثه نی کلتکله‌گنینی تن آلگن. محدثه‌نینگ عمکیسی نینگ ایتیشیچه، او اوشبو اعترافیده محدثه نی اوریب، اۉلدیرگنینی بیلدیرگن. بو اعتراف تفصیلاتلری رسمي طرزده مستقل اعلان قیلینمه‌گن.

محدثه‌ نینگ آته‌سی هم (پنج‌شنبه‌‌، 11ثور) کونی اوشبو قاتللیک یوزه‌سیدن طالبان امنیه قوماندانلیگی نینگ جنایت بۉلیمیگه عریضه‌ تاپشیرگن. محدثه‌ نینگ عمکیسیگه کۉره‌، اوشبو عریضه‌ده عباس نینگ آنه‌سی هم مذکور ایش بۉییچه‌ گماندار صفتیده تیلگه آلینگن.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه