گزارشلر و افغانستان-پاکستان چېگرهسی حدودلریده بۉلیب اۉتگن پاکستانگه قرشی نمایشلرده قتنهشگن اَیریم شخصلر نینگ بیاناتلری شونی کۉرسهتهدیکی، بو ناراضیلیکلر اۉز-اۉزیدن یوزهگه کېلمهگن. اوّلراق طالبان رسميلری بو حدود اهالیسی پاکستان هجوملریگه جوابن «قوراللی خلق ناراضیلیگی»نی باشلهگنینی ایتگن اېدی.
منبعلرگه کۉره، نمایشلر دوامیده کۉرسهتیلگن اَیریم قوراللر طالبان نینگ استخبارات کوچلری تامانیدن آدملرگه بېریلگن و تدبیرلر توگهگچ ینه ییغیب آلینگن. شونینگدېک، اَیریم محلي اهالی وکیللری ایشلهتیلگن قوراللر بعضی حاللرده اېسکی و عملده فایدهلنیشگه یراقسیز بۉلگنینی، اولر کۉپراق رمزي اهمیتگه اېگه اېکنینی اَیتماقده.
بو واقعهلر زازی ميدان، گربز و تنی اولسواللیکلریده، دیورند چیزیغی بۉیلب صادر بۉلگن. بو حدودلر جیوگرافیک جایلشووی سببلی خوفسیزلیک و ترغیبات مسألهلریده مهم اهمیتگه اېگه. اوشبو ییغینلرنینگ نمایش اېتیلیشی چېگرهدهگی اهالی نینگ پاکستان هجوملریگه کېنگ کۉلمده قرشیلیگینی کۉرسهتیش همده اولر نینگ طالباننی قۉللب-قوّتلشگه تیار اېکنینی سینگدیریشگه قرهتیلگن اورینیش بۉلیشی ممکن. بعضی کوزهتووچیلر اېسه، اوشبو حدودلر نینگ اَیریم اهالیسی خاص قطعه (KPF) ترکیبیده جمهوریت دوریده فعالیت یوریتگنینی حسابگه آلیب، بو ناراضیلیکلر نینگ، اینیقسه طالباننی قۉللب-قوّتلش شکلیده، اۉز-اۉزیدن یوزهگه کېلگنیگه شبهه بیلن قرهماقده.
استخبارات نینگ تهدید و باسمی
زازی ميدان اولسواللیگدهگی قبیله آقسقاللریدن بیری نور افضل (مستعار) «اطلاعات روز»گه ایتیشیچه، طالبان نینگ استخبارات کوچلری اولرگه اگر بو نمایشلرده قتنهشمسهلر، پاکستان طرفداری صفتیده حبسگه آلینیشی ممکنلیگی حقیده آگاهلنتیرگن.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، طالبان نمایشچیلردن ترغیبات مقصدلریده فوتو و ویدېولر تیارلهگن، بو آرقهلی خلق اولرنینگ حکومتینی قۉللب-قوّتلهیاتگنینی کۉرسهتیشگه اورینگن.
او شوندهی دېیدی: «بیز نینگ تومندهگی یاشلر نینگ اکثریتی اوّلگی حکومت دوریده حربي صفده خدمت قیلگن. طالبان کوچلری، اینیقسه استخبارات بۉلینمهلری بو یاشلرنی تورلی بهانهلر بیلن تعقیب قیلیب کېلردی. طالبان بیلن پاکستان اۉرتهسیدهگی ضدیت باشلنگنیدن کېین اېسه، اولر سابق عسکرلر و اولر نینگ عایلهلرینی ترغیبات مقصدیده پاکستانگه قرشی قوراللی ییغینلرگه مجبورن جلب قیلدی. طالبان گۉیاکه خلق اولرنینگ یانیده تورگندېک کۉرسهتدی، اما اصلیده بو مجبوري حرکت اېدی.»
اونینگ تأکیدلشیچه، 20 ییل دوام اېتگن جمهوریت دوریده زازی ميدان اهالیسی پاکستاننینگ راکت هجوملریگه قرشی چارهلر کۉریب، اۉز حدودلرینی حمایه قیلگن. حاضر هم اگر پاکستان تامانیدن هجوم بۉلسه، اولر حمایهگه تیار، اما بو طالباننی قۉللب-قوّتلش دېگنی اېمس. زازی ميدان تومنیده یشاوچی شیر محمد (مستعار) اېسه قبیله آقسقاللری اولرگه طالبان استخباراتی تامانیدن حبسگه آلینمسلیک اوچون بو نمایشلرده قتنهشیشنی توصیه قیلگنینی ایتدی و او هم شو سببلی قتنهشگنینی بیلدیردی.
او شوندهی دېیدی: «طالبان بیلن پاکستان اۉرتهسیدهگی کېسکینلیک کوچهیگنیده، طالبان استخباراتی اۉز خوفسیزلیک خادملری نینگ روحیتینی کۉتریش اوچون بیز – عادي آدملرنی مجبورن اولرنی قۉللب-قوّتلش و پاکستان هجوملرینی قارهلش اوچون نمایشلرگه چیقردی. طالبان بیزدن ترغیبات واسطهسی صفتیده فایدهلندی. کیم بو نمایشلرده قتنهشمسه، معماگه دوچ کېلردی، شو سبب آدملر مجبورن قتنهشدی.»
پاکستانگه قرشی اعتراضده آدملر قدیمی قوراللردن فایدهلهنیشی/ طالبلر
قورال ترقهتیش و ییغیب آلیش
گربز تومنیده یشاوچی یعقوب (مستعار) هم 10-حمل کونی طالبان استخباراتی بویروغی بیلن پاکستان نینگ هوا و راکت هجوملریگه قرشی اۉتکزیلگن ناراضیلیکده قتنهشگنینی ایتدی. او «اطلاعات روز»گه معلوم قیلیشیچه، طالبان مسجد اماملری و قبیله آقسقاللریگه آدملرنی پاکستانگه قرشی قوراللی نمایشلرگه سفربر اېتیش حقیده تاپشیریق بېرگن و اگر کیمدیر قتنهشمسه، اولر نینگ نامینی استخباراتگه یېتکزیش بویوریلگن. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، تنی تومنیده یشاوچیلر تخمیناً بیر ساعت دوامیده اوشبو ناراضیلیکده قتنهشگن و بو تدبیر طالبان استخبارات کوچلری تامانیدن تشکیل اېتیلگن.
اونینگ ینه تأکیدلشیچه، پاکستان هجوملریدن سۉنگ تنی اولسواللیگینینگ اَیریم اهالیسی اۉزینی حمایه قیلیش اوچون طالباندن قورال بېریشنی سۉرهگن، اما بو طلب قبول قیلینمهگن. اونینگ ایتیشیچه، طالبان اوشبو حدود اهالیسی نینگ اَیریملری حربي تجربهگه اېگه بۉلگنی سببلی اولرگه ایشانمهیدی و اولرنی قوراللنتیریشنی اۉز حکومتیگه تهدید دېب حسابلهیدی.
تنی تومنیده یشاوچی سفیرالله (مستعار) اېسه مجبوري طرزده قوراللی ناراضیلیکلرده قتنهشیش پاکستان رسميلریده بو حدود اهالیسی طالباننی قۉللب-قوّتلهیپتی دېگن تصور اویغاتیشی ممکنلیگینی، نتیجهده اېسه اولر نینگ راکت و هوا هجوملری نشانیگه ایلنیش احتمالی آشیشینی ایتهدی.
او شوندهی دېیدی: «جمهوریت دوریده بیز حکومت طرفداری بۉلگنیمیز اوچون طالبان بیزگه معمالر توغدیرردی. بیز نینگ تومنده قبیله آقسقاللری طالبان طلبی بیلن آدملرنی ناراضیلیککه آلیب چیقیشگه مجبور بۉلدی. بو نمایشده بیز پاکستانگه قرشی قوراللی چیقیش حقیده آگاهلنتیرگن اېدیک، اما ناراضیلیک توگهگچ، طالبان برچه قوراللرنی ییغیب آلدی. قندهی قیلیب آدملر قورالسیز پاکستانگه قرشی چیقیشی ممکن؟ حاضر پاکستان اهالیگه قرشی چارهلر کۉرماقده، اما بیزده اۉزیمیزنی حمایه قیلیش اوچون نه قورال بار، نه امکانیت.»
بونگه جوابن طالبان نینگ خوستدهگی رسميلری اوشبو ناراضیلیکنی «خلق حرکتی» دېب تعریفلهگن. مستغفر گربز طالبان حاکمی نینگ مطبوعات سۉزلاوچیسی بو یوریشنی پاکستانگه قرشی «قوراللی ناراضیلیک» دېب اتهب، نمایشچیلر «اسلامي امیرلیک» بیلن بیرگه اوشبو دولتگه قرشی توریشینی تأکیدلهگن.
او اۉزی نینگ ایکس اجتماعی ترماغیده گی صحیفهسیده شوندهی یازگن: «نمایشده قتنهشگنلر اسلامي تیزیمنی قۉللب-قوّتلش، حدودلرنی حمایه قیلیش و هر قندهی احتمالي تهدیدگه قرشی توریش بارهسیدهگی صداقتینی ینه بیر بار تصدیقلهدی. آدملر خوفسیزلیک کوچلری بیلن بیرگه، اسلامي تیزیم و مملکت توپراغینی حمایه قیلیشگه تیار اېکنینی بیلدیردی.»
جمهوریت دوریده هم افغانستان ملي خوفسیزلیک باشقرمهسی اَیریم حاللرده شونگه اۉخشش ترغیبات چارهلریگه مراجعت قیلگن. بو اداره حتا بعضی نمایشچیلرگه، جملهدن عیاللر و قیزلرگه هم قورال ترقهتیب، اولرنی ترغیبات مقصدلریده ایشلهتگن. بیراق بوندهی چارهلر جمهوریت توزومی نینگ قولهشی نینگ آلدینی آله آلمهدی. طالبان حاکمیتگه کېلگچ، اوشبو ادارهنی افغانستان اسلامي امیرلیگی استخبارات باشقرمهسیگه ایلنتیردی.
گرچه بو ییلگی عید فطردن کېین طالبان و پاکستان اۉرتهسیدهگی کېسکینلیک درجهسی بیرآز پهسهیگن بۉلسه-ده، تامانلر اۉرتهسیدهگی کېلیشماوچیلیکلر هنوز سهقلنیب قالماقده. پاکستان نینگ دعوا قیلیشیچه، تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و اوشبو دولتگه قرشی باشقه قوراللی گروهلر طالبان نظارتی آستیدهگی افغانستانده فعالیت یوریتماقده و شو حدوددن توریب هجوملر اویوشتیرماقده.
پاکستان بیر نېچه بار طالباندن بو هجوملر تۉختهتیلیشیگه کفالت بېریشنی طلب قیلگن، بیراق طالبان حاضرگچه بو بارهده یازمه مجبوريت تقدیم اېتمهگن.
