واجد روحانی – هرات
یافتههای اطلاعات روز نشان میدهد که بهدلیل مشکلات در VTM، نمونهنگرفتن از بینی افراد مشکوک به بیماری کرونا و آزمایشهای فرمایشی در لابراتوار تشخیص ویروس کرونا در ولایت هرات، آمار افراد مبتلا به ویروس کرونا کم اعلام میشود.
هرات با تهدید جدی ویروس کووید 19 مواجه است، اما در روزهای اخیر آمار مبتلایان به ویروس کرونا در هرات روزانه بسیار پایین اعلام میشود. با توجه به اینکه هرات کانون اصلی شیوع ویروس کرونا شناخته میشود، برای بسیاری آمار پایین روزانه شکبرانگیز است. نگرانیهای وجود دارد که اعلام کم نتایج افراد مبتلا به ویروس کرونا در این ولایت آرامش قبل از طوفان باشد.
آمار رسمی نشان میدهد که تا روز دوشنبه، 1 ثور، 334 تن در هرات به ویروس کرونا مبتلا شدهاند. پایین بودن ثبت آمار کرونا طی ده روز اخیر در هرات پرسشبرانگیز است.
یک منبع معتبر صحی در هرات به شرط افشانشدن هویتاش به روزنامه اطلاعات روز میگوید که کیتهای تشخیص ویروس کرونا که تولید چین است، حساسیت لازم برای تشخیص ویروس کرونا را ندارد و مواد داخل برخی ازVTM ها یا خشک شده و یا کم است.
VTM تیوبهایی هستند که نمونههای مشکوک به بیماری برای تشخیص ویروس کرونا در آن انداخته میشود. در این تیوبها مواد نگهدارندهی ویروس کرونا را تا هنگام انتقال به تیوبهای استخراج RNA جهت آزمایش در دستگاه پیسیآر زنده نگه میدارد.
این منبع به اطلاعات روز میگوید که بهدلیل پایینبودن کیفیت تیوبها، احتمال از بینرفتن ویروس در VTM وجود دارد و ممکن است به همین خاطر آزمایش برخی از افراد مبتلا به کرونا منفی تشخیص شود.
منبع صحی هرات مدعی است که در اوایل شیوع ویروس کرونا در این ولایت VTMهای معیاری وجود داشت و به همین خاطر، آمار افراد مثبت در هرات بلند بود.
VTMهای که در اختیار تیمهای سیار صحی برای گرفتن آزمایش از افراد مشکوک به بیماری کووید 19 در نقاط مختلف شهر هرات قرار دارد، احتمالا تا رسیدن به لابراتوار برخی از ویروسهای داخل تیوب VTM از بین برود و آن وقت نتایج فرد ابتلا به کرونا، منفی کاذب تشخیص شود.
اما تداوم مشکل در تیوبهایVTM بحران کرونا را در هرات عمیقتر خواهد کرد. فیروز فروتن، مسئول انجمن لابراتوارهای هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید: «اگر VTMها کیفیت لازم را نداشته باشد، در تکثر ویروس مشکل ایجاد میشود. این تیوبها مواد لازم برای رشد ویروس دارند. اگر در مورد کیفیت VTMها بازنگری نشود، مشکلآفرین خواهد شد.»
یکی از دلایل پایینبودن آمار افراد مبتلا به کووید 19 در هرات دیگر مواد مورد نیاز لابراتوار تشخیص کرونا دانسته میشود. برخی از اعضای شورای ولایتی هرات نیز نگران هستند این موضوع هستند.
مهدی حدید، عضو این شورا به روزنامه اطلاعات روز گفت: «وقتی کسی به کرونا مبتلا باشد و لابراتوار آزمایش او را منفی اعلام کند و این فرد آزادانه در اجتماع برود و غفلت در لابراتوار صورت بگیرد، این میتواند مصیبتبار باشد.»
اما محمدرفیق شیرزی، سخنگوی صحت عامه هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که تمام آزمایشهای کرونا به گونهی دقیق صورت میگیرد و این آزمایشها توسط دستگاه پیسیآر پروسس میشود. او افزود که تیوبهای VTM مشکل ندارد و اکمالات آن از سوی سازمان صحی جهان شده است.
وحیدالله مایار، سخنگوی وزارت صحت عامه اما میگوید که نمونههایی که از افغانستان به هالند روان شده است، نتایج آن همان بوده که در افغانستان بوده است. او گفت که دقت در آزمایشهای پیسیآر 99 درصد است و وقتی نتیجه یک آزمایش در افغانستان مثبت بوده است، در هالند نیز مثبت تشخیص شده است.
نبود صوب بینی و تشخیصنشدن جسدها
در روزهای نخست که آمار افراد مبتلا به کووید 19 در هرات زیاد اعلام میشد، هم از بینی و هم از دهان افراد مشکوک به ویروس کرونا نمونهگیری میشد. اما بیش از پنج روز میشود که «صوب بینی»، وسیلهای که با آن از بینی فرد آلوده و مشکوک آزمایش گرفته میشود، در لابراتوار تشخیص کرونا هرات وجود ندارد.
متخصصان صحی نمونهگیری از بینی را در راستای شناسایی افراد مبتلا به کووید 19 موثرتر از دهن میدانند. از سویی هم، منبع اطلاعات روز در هرات میگوید که بهدلیل نبود امکانات کافی در لابراتوار تشخیص ویروس کرونا، از تمامی اجساد مشکوک به کرونا نمونهگیری صورت نمیگیرد.
بر بنیاد آمار مسئولان صحی هرات، تا کنون هفت تن بر اثر ابتلا به کرونا در این ولایت جان دادهاند. اکنون بیم آن وجود دارد که توسط اجساد این افراد، ویروس کرونا به وابستگان آنان منتقل نشود. این منبع هم میافزاید تا کنون از سه جسد مشکوک به کرونا که آزمایش گرفته شده، نتایج یک جسد مثبت بوده است.
بیمارانی که بر اثر ویروس کرونا فوت میکنند، بهدلیل جلوگیری از انتقال ویروس کرونا به دیگران با تدابیر ویژه دفن میشوند. غلامحضرت مشفق، شهردار هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که اجساد افراد مبتلا به ویروس کرونا توسط کارمندان این نهاد با لباس ویژه دفن میشود و روی اجساد نیز آهک ریخته میشود.
آزمایشهای فرمایشی زورمندان
آزمایشهای فرمایشی نیز در این اواخر از افراد زورمند و بستگان داکتران بدون رعایت پروتکل صحی در آزمایشگاه تشخیص ویروس کرونا در هرات گرفته شده است. اما به گفتهی منبع صحی، 99 درصد این آزمایشها منفی اعلام شده است.
محمدرفیق شیرزی، سخنگوی صحت عامه هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که روند نمونهگیری از افراد مشکوک به ویروس کرونا در «پلی کلنیک» متوقف شده است. او میافزاید: «اولویت تست کرونا را به کسانی میدهیم که علایم خاص داشته باشند و یا در بستر مراکز ما تحت درمان قرار داشته باشند.»
قرار است که توسط جاپان و سازمان صحی جهان نیازمندی افغانستان در بخش امکانات و تجهیزات کرونا کمک صورت بگیرد. همزمان با این، مسئولان صحی هرات نیز میگویند که در تلاش استفاده از آزمایشهای بدیل برای سریعتر اعلامشدن نتایج مبتلایان ویروس کرونا هستند، اما این امر زمانی عملی خواهد شد که سازمان صحی جهان اجازه این کار را بدهد.
سخنگوی صحت عامه هرات میگوید: «قبل از رفتن نتایج به دستگاه پیسیآر از این تستها استفاده خواهد شد و هر وقت نتایج مثبت بود، آن زمان از دستگاه پیسیآر استفاده خواهد شد. این دستگاهها در مدت 10 الی 15 دقیقه نتایج کرونا را مشخص میکنند. ما در حال پیداکردن این دستگاهها هستیم تا در سریعترین زمان ممکن آزمایش کرونا صورت بگیرد.»
یک پیسیآر برای غرب افغانستان
مسئولان صحی هرات میگویند که چهار دستگاه پیسیآر در این ولایت وجود دارد، اما از یک دستگاه استفاده میشود. یکی از دلایل تأخیر اعلامشدن، نتایج کرونا نیز نبود امکانات در بخش لابراتوار است و دستکم در دو نوبت، مواد مورد نیاز لابراتوار با تأخیر از مرکز کشور ارسال شده است.
سخنگوی صحت عامه هرات میگوید که با سازمان صحی جهان در مورد تأمین وسایل جانبی سه دستگاه پیسیآر، صحبت کردهاند و با فعال سازی هر چهار دستگاه ظرفیت آزمایش کرونا تا 500 نمونه در روز افزایش پیدا خواهد کرد.
سخن از کمبود مواد و وسایل در لابراتوار ولایت هرات درحالی به میان میآید که نتایج آزمایشهای ویروس کرونا ولایتهای فراه، بادغیس و غور نیز در هرات انجام میشود. فیروز فروتن، مسئول انجمن لابراتوارهای هرات میگوید که سه دستگاه پیسیآر برنامهریزینشده و با کیتهای دستگاه پیسیآر فعال همخوانی ندارد و باید کیتها متناسب به سیستم این پیسیآرها تهیه شود. او میافزاید که باید نیرو لابراتوار تشخیص کرونا نیز افزایش پیدا کند.
مسئولان در ریاست صحت عامه هرات نیز میگویند در صورتی که امکانات لازم داشته باشند، روزانه دستگاه پیسیآر، ظرفیت تشخیص 140 آزمایش را دارد.
+++
«کمپین همدلی: کرایه خانه قانونا نصف شود» در روزهای دشواری که همه درگیر ویروس کرونا یا COVID-19 هستیم، برای گسترش همدلی، همکاری و همدردی میان مردم و بهویژه میان مالک و مستأجر راهاندازی شده است. در این کمپین از مالکان خانههای مسکونی میخواهیم که با همدلی و همیاری، از ماه حمل تا پایان وضعیت کنونی، کرایه ماهوار را کم کنند. حامیان این کمپین درحالیکه میدانند شماری از مالکان پیش از این اقدامات انسانی و درخور ستایش انجام دادهاند، تأکید میکنند که کرایههای ماهوار خانهها حداقل نصف شود. برای امضای این دادخواست به این آدرس رفته پس از امضا آنرا با دوستان خود شریک سازید:
