قربان دانش
با شیوع ویروس کرونا در افغانستان، دولت شرایط را اضطراری بررسی کرده و کمیسیون مبارزه با کرونا را ایجاد کرد. در اولین اقدام و دستور کار کمیسیون، تعطیلی تمام نهادها و مراکز آموزشی و دانشگاههای خصوصی و دولتی تا آخر ماه حمل بود. با بالاگرفتن آمار مبتلایان ویروس کووید 19 در کشور، دولت افغانستان و کمیسیون مبارزه با کرونا طرح قرنطین چند شهر از جمله هرات و کابل را در دستور کار گرفت و به اجرا گذاشت. هرات قرنطین و حکومت محلی شرایط محدویت تردد غیرضروری شهروندان را وضع کرد. بهدنبال آن، کابل نیز به قرنطینه رفت و دولت برای مقابله با کرونا، وقت کاری کارمندان دولتی را نیز نیمهروز کرد. سپس محدودیت تردد در کابل شدیدتر و بیشتر ادارهها کاملا رخصت شد و یکهزار و 600 سرباز پولیس مأمور شدند تا وضعیت را نظارت و از رفتوآمدهای غیرضروری جلوگیری کنند. با توجه به اقدام دولت و تطبیق قرنطینهی اجباری، هزاران خانواده که کار روزشان بیمهی نان شبشان است و هزاران معتاد که در خیابانها و جادهها و زیر پلچکهای کابل زندگی دارند با چه سرنوشتی روبهرو میشوند. راهکار دولت برای کنترل فراگیرشدن بیماری در میان این قشر جامعه در این وضعیت چیست؟
کرایهنشینها و فقرا که نانآورانشان روزانه کار میکنند و شب آن را میخورند در وضعیت بدی بهسر میبرند. در روزهای قرنطین، چرخ زندگی آنها از کار میافتد و احتمال تلفشدن از گرسنگی وجود دارد. از جانبی، اگر آنها از خانههایشان بیرون شوند و کار و کسبشان را ادامه دهند، بیماری کنترل نمیشود. بحران کرونا و بحران بیکاری و فقر دستبهدست هم داده و وضعیت را نگرانکننده میکند. در کشورهای دیگر جهان، شرایط متفاوت است. بیشتر حکومتها که شرایط قرنطین را اجرا کرده، بهمنظور تعطیلی مشاغل و کار و تولید، برای حمایت از طبقه کمدرآمد جامعه، دولت از صندوق توسعه و خزانه ملی بستههای حمایتی مدنظر گرفته و ارسال میکنند. دستکم، در این بحران مردم نادار از گرسنگی نمیمیرند. در این دولتها، سیستم گردش پول الکترونیکی شده و شفافیت در کار است. بستههای حمایتی به حسابهای شهروندان در آن واحد واریز و آنها سرگردان و کلافه نمیشوند. این روند و این طرح در تمام کشورهای در حال قرنطین و آلوده به کرونا تا کنون پیاده شده و قناعتبخش بوده است. حتا در کشور همسایه ما ایران که تحت فشار شدید تحریمها بهسر میبرد و اوضاع کار و اقتصادشان نیز چندان تعریف ندارد. در افغانستان اما نه بودجه است، نه شفافیت وجود دارد و نه سیستم انتقال و گردش پول الکترونیکی است. گردش پول نقد خودش، یکی از راههای شیوع بیماری است. در چنین شرایط که دولت نه امکانات و بودجه کافی و نه سیستیم پشتیبانی وجود دارد، طرح قرنطینهی اجباری شهروندان خودش یک بحران است. پرسش این است که کمیسیون مبارزه با کرونا و دولت در چنین شرایط چه راهکاری برای حمایت از قشر کمدرآمد دارد که در صورت رعایت خانهنشینی از گرسنگی تلف نشوند؟ کرایهنشینها بر علاوه دستتنگی و ناداری، مسألهای مهمتر پرداخت ماهوار کرایه خانه است؛ هرچند دادخواست و کمپین همدلی و نصفکردن کرایه خانه از سوی برخی نهادها و جوانان شروع شده و ادامه دارد. فکر میکنم در نبود یک طرح عملی خوب و حمایت جدی دولت از خانوادههای کرایهنشین این کارزارها فراگیر نخواهد شد. دولت باید راهکار بسنجد و این بحران را مدیریت کند، در غیر آن بحران کرونا و بیکاری و فقر تیر خلاص بر پیکر مردم غریب خواهد بود.
مسألهای دیگر بیخانمانها و هزاران معتاد آواره در کابل است. این بحران در شرایط همهگیرشدن بیماری کرونا خیلی خطرناک و مهارنکردن آن فاجعهبار خواهد بود. هزاران معتاد در حالی زیر پلچکهای غرب کابل خواب و در کنار جادهها رفت و آمد دارند که از هر لحاظ مستعد تمام و کمال آلودگی و تکثیر ویروس کرونا را دارند. دولت اگر اراده جدی به کنترل بیماری دارد، در گام اول سرپناهی دستوپا کند و معتادان کابل را از جاهای مختلف جمع و منتقل کند. قرنطین اجباری بدون سرپناهساختن به هزاران معتاد که استعداد حداکثری آلودگی کرونا و شیوع آن را به مکانهای جمعی و افراد دارند، موثر واقع نمیشود. برای مدیریت از فراگیرشدن این ویروس دولت باید، بسترهای استعداد شیوع کرونا را شناسایی و بیشترین تمرکز و کار را در همان نقاط و بسترها به اجرا بگذارد. در شرایط کنونی و اوضاع جاری کابل، توجه به وضعیت معتادان مهمترین و ضروریترین پیشگیری از تکثیر کرونا است. نیافتن و نساختن سرپناه و مکان موقت برای معتادان، بحرانیست در ردیف بحران کشندگی کرونا. بحران فقر و وجود هزاران معتاد در کابل، ضروریترین اولویت دولت برای تداوم قرنطینه و مدیریت شیوع بیماری کرونا است.
+++
«کمپین همدلی: کرایه خانه قانونا نصف شود» در روزهای دشواری که همه درگیر ویروس کرونا یا COVID-19 هستیم، برای گسترش همدلی، همکاری و همدردی میان مردم و بهویژه میان مالک و مستأجر راهاندازی شده است. در این کمپین از مالکان خانههای مسکونی میخواهیم که با همدلی و همیاری، از ماه حمل تا پایان وضعیت کنونی، کرایه ماهوار را کم کنند. حامیان این کمپین درحالیکه میدانند شماری از مالکان پیش از این اقدامات انسانی و درخور ستایش انجام دادهاند، تأکید میکنند که کرایههای ماهوار خانهها حداقل نصف شود. برای امضای این دادخواست به این آدرس رفته پس از امضا آنرا با دوستان خود شریک سازید:
عالی می پسندم