حسین رهیاب (بلخی)
شرایط زندگی در ایران امروز که با کرونا دست و پنجه نرم میکند، بهشدت سخت و نگرانکننده است. در بسیاری از شهرهای این کشور نبرد مرگ و زندگی ادامه دارد. هرچند برخی ویروس کرونا را جدی نگرفتهاند، اما بسیار دیگر با امید، با کرونا مبارزه میکنند. با این وجود کرونا زندگی مردم را با مشکلات زیادی مواجه کرده است. بازار و برخی از کار و کسبها بیرونق و بیکاری در برخی از فعالیتهای اقتصادی فراگیر است. دولت ایران برای حل این مسایل برنامهها و تسهیلاتی ارائه کرده است. پرداخت وام، کمکهای معیشتی، تأخیر در اخذ مالیات ها و … از جمله تسهیلات دولتی است که بهصورت بستههای مختلف دولتی به یاری مردم میشتابد. مردم ایران با وجود گرفتاری با ویروس کرونا در کشور خود زندگی میکنند و قابلیتهای ثابت اقتصادی دارند، اما وضعیت زندگی مهاجران مقیم ایران نگرانکننده است؛ زیرا مهاجران بیشتر در بخشهایی کار میکنند که فعلا راکد شده و از رونق افتاده است. اغلب مهاجران در اوضاع فعلی بیکارند و برخی اگر دنبال کار میروند بهدلیل ضعف مفرط اقتصادی است. بسیاری از مهاجران در شرایط تحریمی ایران با مشکلات زیادی مواجهاند، کرونا نیز مشکلات را مضاعف کرده است. مهاجران در این شرایط از دو طرف گرفتار مشکل هستند: یک طرف مشکلات اقتصادی و محرومیت مردم و از طرف دیگر بحث قرنطینه و تعطیلی کارها و فعالیتهای اقتصادی. محرومیت و ضعف اقتصادی و همچنین فعالیت مهاجران در کارهای سخت و شاقه با دستمزد پایین موجب شده است که این افراد از دو طرف تهدید شوند: هم از جهت ضعف اقتصادی و هم از دست ویروس کرونا. طبیعی است شرایط زندگی در این روزها برای مهاجران بسیار دشوار است. از طرف دیگر دولت فعلی ایران با وجود تدوین برخی از برنامهها برای کمک به مردم ضعیف ایران، هیچگونه برنامه و توجهی به مهاجران ضعیف که در ایران زندگی میکنند، ندارد. کمکها، تسهیلات و برنامههای این دولت فقط شامل ایرانیان میشود و گوشهچشمی به اتباع یا بیگانگانی(!) که همیشه در خدمت منافع ایرانیان بوده و هستند، ندارد. حتا درگاه سایت غربالگری کرونا در وزارت بهداشت ایران با کد ملی باز میشود و فکر نکردهاند که اگر یک خارجی مقیم ایران بخواهد وارد این درگاه شود، چگونه باید ثبتنام کند. جای بسیار تأسف دارد که نگاه دولت فعلی ایران به اتباع خارجی و مهاجران یکسویه و براساس استفاده از آنهاست. براساس این سیاست، وقتی مهاجر کارایی ندارد از چرخهی دید دولت ایران حذف میشود. حتا با تأسف نگاه دولت فعلی ایران به مهاجران، فاقد منافع ملی ایران است. این نگاه از آن جهت فاقد نگاه ملی است که بهصورت طبیعی وقتی دو میلیون مهاجری که در بین مردم ایران زندگی میکنند، ضعفهای اقتصادی داشته و با محرومیت گرفتار مشکل جسمی و بیماری شوند، خود به خود در زندگی مردم ایران تأثیر میگذارند و آنها را نیز گرفتار و درگیر میکنند. منافع ملی ایجاب میکند دولت ایران دستکم در شرایط فعلی به مهاجران از نگاه منفعت ملت ایران نگاه دوطرفه داشته و به امور آنان مانند مردم ایران رسیدگی کند تا در آینده، هم گرفتاری مهاجران آسیبی به مردم ایران وارد نکند و هم ایران در آینده بتواند از منافع مهاجران بهره ببرد. نگاه نوع دوستی و انسانی نیز حکم میکند، دولت که متشکل از نهادههای انسانی است به همه افرادی که در تحت سلطه و حاکمیت دولت زندگی میکنند، نگاه انسانی و نه ابزاری داشته باشد.
متأسفانه در شرایط حساس کنونی که مردم افغانستان گرفتار مشکلات فراوان هستند، دولت مردان نالایق کشور ما در حال نبرد برای تصاحب رایهای تقلبی و بهدستآوردن چوکی قدرت هستند. دولت ما و خصوصا وزیر مهاجران که تنها وظیفهاش حمایت از مهاجران است، در این شرایط باید با دولت و مقامات ایران در تماس شده و مراقب وضع مهاجران بیپناه باشد. از سوی دیگر در تماس با سازمانهای بینالمللی و خصوصا کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان آنان را وادارند به مسئولیت خود در قبال پناهندگان و مهاجران عمل کنند.
باید توجه داشت در شرایط فعلی مهاجران ضعیفترین، بیپناه ترین و مظلومترین قشر ساکن در ایران هستند که از سه طرف مورد بیمهری قرار دارند: از طرفی چوب بیلیاقتی دولتمردان افغانستان و وزیر بیبرنامهی مهاجران را میخورند، از طرف دیگر گرفتار نگاه تبعیضآلود دولت روحانی در ایران هستند و از سوی دیگر سازمانهای بینالمللی مسئول در امور مهاجران، آنان را فراموش کردهاند.
