شماری از اعضای تیم ملی رشتهی اتلتیک افغانستان از وجود مشکلات در این فدراسیون شاکیاند و میگویند که تا کنون در این فدراسیون در بخش گزینش و فرستادن ورزشکاران در رقابتهای المپیک سلیقهای رفتار شده و در بازیها بیآنکه شایستگی معیار باشد، مسئولان نزدیکان خود را فرستادهاند.
شماری از ورزشکاران این رشته در صحبت با روزنامه اطلاعات روز میگویند در المپیکهای گذشته رییس پیشین فدراسیون برای سه دور پیهم به نمایندگی از افغانستان برادرش را فرستاده است و به بقیه دوندگان فرصت داده نشده است.
ویس، دونده و 29 ساله میگوید که از المپیک 2008 به این طرف او یکی از واجدان شرایط برای رفتن به بازیهای المپیکی است، اما به او فرصت داده نشده است.
او در صحبت با روزنامه اطلاعات روز گفت که هرچند رییس فدراسیون در سالهای 2012 و 2016 توانایی او را برای شرکت به بازیهای المپیکی پذیرفته، اما او را نفرستاده است: «او به من گفت که ویس تو بهترین ورزشکار هستی و تو را به این رقابتها میفرستم. اما یکی-دو ماه قبل از بازیها دیگر به ایمل و تلفنم پاسخ نداد.»
ویس متولد شهر مزار شریف و فعلا ساکن ایالت ایرزونای ایالت متحدهی امریکا است. او ده ساله بود که همراه با فامیلش به امریکا مهاجرت کرد و در آنجا به مکتب و دانشگاه رفت و بزرگ شد. او در رشتهی روانششناسی تحصیل کرد و فعلا بهعنوان رواندرمان در آنجا کار میکند. او در کنار درس و تحصیل به ورزش نیز ادامه داد و در این رشته در سطح ملی و بینالمللی خوش درخشیده است.
ویس میگوید که او در سال 2015 در رقابتی که در کابل در بخش 400 متر برگزار شد، مقام نخست را کسب و ریکوردی بهنامش ثبت کرد: «من در بخش 400، 800 و 1500 قهرمان افغانستان هستم.»
ویس در رقابتهای دوش فاصلهی 800 متر قهرمانی 2015 پکن این فاصله را در یک دقیقه و 59 ثانیه و 51 صدم ثانیه دوید و در جایگاه چهل و چهارم قرار گرفت. او سپس در سال 2016 در رقابتی جهانی دیگر در شهر پورتلند ایالات متحدهی امریکا فاصله 800 متر را در یک دقیقه و 57 ثانیه و 36 صدم ثانیه دوید و در جایگاه پانزدهم قرار گرفت. در نهایت او در مسابقات قهرمانی آسیا در سال 2017 که در شهر بوبانسوار هندوستان برگزار شد فاصله 1200 متر را در سه دقیقه و 20 ثانیه و 77 صدم ثانیه دوید و در جایگاه دهم قرار گرفت.
دو تن دیگر از ورزشکاران این رشته نیز در صحبت با روزنامه اطلاعات روز به شرط افشانشدن نامهایشان گفتند که با آنکه در بازیهای المپیک برای رفتن به این رقابتها واجد شرایط بودند اما به آنان نیز فرصت داده نشد.
فدراسیون جهانی اتلتیک (IWF) افغانستان را استثنا قرار داده است. براساس این استثنا، افغانستان از جمله کشورهایی است که میتواند بدون اینکه برای کسب سهمیه در این رشته با دیگر کشورها رقابت کنند، دو نماینده به رقابتهای المپیک بفرستد.
تا کنون افغانستان در المپیکهای 2004 آتن، 2008 بیجنگ، 2012 لندن و 2016 ریو یک ورزشکار پسر و یک ورزشکار دختر در رشتهی اتلتیک (دوش) به این رقابتها فرستاده است.
در المپیکهای 2004 آتن، 2008 بیجنگ و 2012 در لندن، مسعود عزیزی، برادر کریم عزیزی، رییس پیشین فدراسیون اتلتیک به نمایندگی از افغانستان در فاصله 100 متر رشتهی اتلتیک شرکت کرده بود. فقط در المپیک 2016 ریو، عبدالوهاب زاهدی که نسبتی با رییس اسبق فدراسیون نداشت به نمایندگی از افغانستان اشتراک کرد.
ورزشکاران افغان اما در تمامی این مسابقات تقریبا در جایگاه آخر قرار گرفتند و در همان دور اول از این رقابتها حذف شدند.
از دختران، در المپیکهای 2004 آتن و 2008 بیجنگ روبینا جلالی، در 2012 لندن تهمینه کوهستانی و در 2016 ریو کیمیا یوسفی اشتراک کردند.
عبدالکریم عزیزی، رییس اسبق فدراسیون اتلتیک افغانستان از افغانستان رفته و در کانادا درخواست پناهندگی داده است. روزنامه اطلاعات روز تلاش کرد که در خصوص ادعاهای مطرحشده پاسخ او را بگیرد، اما آقای عزیزی به پیامهای ما پاسخ نداد.
پاسخ مسئولان در فدراسیون دوش در کابل این است که ورزشکاران مثل ویس خیراندیش چون نمیتوانند در بخش 100 متر رشتهی اتلتیک بدوند، تا کنون به این رقابتها فرستاده نشدهاند.
شاپور امیری، معاون تخنیکی فدراسیون اتلتیک افغانستان گفتههای ورزشکاران را رد میکند و میگوید که در بازیهای قبلی تمامی ورزشکاران براساس شایستگی به این بازیها فرستاده شدهاند.
او میگوید افغانستان در بازیهای قبلی فقط در فاصله 100 متر ورزشکار فرستاده بود؛ فاصلهای که به گفتهی او برای افغانستان مناسب است. او استدلال میکند از آنجا که افغانستان در رشتهی اتلتیک نسبت به دیگر کشورها بسیار ضعیف عمل میکند، فاصله 100 متر مناسبترین فاصله است؛ زیرا به باور او ورزشکاران افغان در فاصلههای بالاتر مثل 400، 800 و بیشتر از آن از حریفانشان خیلی عقب میمانند و انگشتنشان و سبب سرافکندگی افغانستان میشوند: «دوش فاصلههای متعدد مثل کوتاه، متوسط و بعید دارد. ما کوشش میکنیم در فاصلهای رقابت کنیم که ورزشکاران ما اگر آخرین نفر هم شود، انگشتنشان نشود. ورزشکار افغان اگر فاصله 400 متر را در 49 ثانیه میدود، ورزشکاران کشورهای دیگر آن را در 41 ثانیه می دود. هر ثانیه ما 10 متر محاسبه میشود که با توجه به آن، ورزشکار افغان 90 متر از دیگر عقب میماند. 90 متر انگشتنشان میشود.»
او می گوید که قبل از این مسعود عزیزی چون در فاصله 100 متر ریکاردار بود و این فاصله را در کوتاهترین مدت دویده بود، به این بازیها فرستاده شد. او برادر رییس فدراسیون اسبق را ورزشکار توانا و شایسته عنوان میکند: «مسعود عزیزی از جمله ورزشکارانی است که در سطح افغانستان در فاصله 100 و 200 متر نظیر ندارد. تا وقتی که به سفر امریکا نرفت و استعفا نداد، کسی نتوانست ریکارد او در فاصله 100 متر و 200 را بشکند.»
آقای امیری در ادامه میگوید چون ویس قهرمان فاصله 400 و 800 متر است بنابراین فدراسیون نمیتواند او را به این بازیها بفرستد.
ویس اما این استدلال مسئولان فدراسیون را قناعتبخش نمیداند و میگوید که آنان پیشداوری میکنند: «پیش از آنکه ما را به این مسابقات بفرستند چگونه سنجش میکنند که ما از حریفان خود عقب میمانیم.»
ورزشکاران معترض مدعیاند که فدراسیون اتلتیک افغانستان برای اینکه خود را در منظر فدراسیون جهانی اتلتیک ضعیف جلوه دهد و از آن طریق امتیاز بگیرد، نمیگذارد که دوندههای سریع به این رقابتها راه یابد. به گفتهی آنان فدراسیون جهانی اتلتیک، کشورهایی را که در این رشته ضعیف عمل میکنند، کمک میکند و یکی از دلایل اینکه مسئولان فدراسیون او را به این بازیها نمیفرستد، هراس از خوشدرخشیدن او و در نهایت کاهش کمک به این فدراسیون است.
آنان میگویند درحالیکه کمتر از شش ماه به المپیک 2020 توکیو باقی مانده است، این فدراسیون تا کنون هیچ کاری برای گزینش، تمرین و آمادهسازی ورزشکاران برای اشتراک در این رقابتها انجام ندادهاند.
شاپور امیری میگوید که این مشکلات از آنجا ناشی شده که فدراسیون هنوز نتوانسته انتخابات ریاستش را برگزار کند. به گفتهی او فدراسیون جهانی اتلتیک یا IWF به فدراسیون اتلتیک افغانستان اخطار داده است که تا انتخابات فدراسیون برگزار نشود، افغانستان اجازهی اشتراک در رقابتهای المپیک را ندارد.
روبینا جلالی، عضو مجلس نمایندگان و سرپرست فدراسیون اتلتیک و نامزد پست ریاست این فدراسیون، وجود مشکلات در این فدراسیون را تأیید میکند، اما در ادامه تأکید میکند: «در گذشته طبعا که مسایل قومی، سمتی، زبانی ارتباطات شخصی حاکم بوده است. من در راستای زدودن واسطه و واسطهبازی تلاش میکنم و این موارد را از فدراسیون محو میکنم. از شایستهسالاری حمایت میکنم تا حق و حقوق هیچ ورزشکاری ضایع نشود.»
بانو جلالی شش ماه میشود که سرپرست فدراسیون اتلتیک افغانستان است. پیش از او عبدالکریم عزیزی، رییس این فدراسیون بود. پس از سقوط حاکمیت طالبان و آغاز به کار فدراسیون اتلتیک اقای عزیزی بهعنوان رییس در این فدراسیون کار میکرد. سرانجام او حدود یکونیم سال قبل از ریاست فدراسیون استعفا داد و در کشور کانادا درخواست پناهندگی کرد. مسعود عزیز، برادر او نیز چند سال میشود در امریکا است و از عضویت تیم ملی استعفا داده است.
روبینا جلالی میگوید که آقای عزیزی از نام فدراسیون استفاده کرده و درخواست پناهندگی داده است. او در عین حال میگوید تأسفآور است که پیش از این آقای عزیزی در رقابتهای المپیک برادرش را فرستاده است.
شاپور امیری، معین تخنیکی و فنی فدراسیون میگوید که فدراسیون اتلتیک هر ساله مسابقات گزینش تیم ملی را برگزار میکند و از میان ورزشکاران هر کدام که واجد شرایط بود یعنی در بخش 100 متر ریکارد زد، گزینش شده و به بازیهای المپیک فرستاده میشود.
«در المپیک 2020 میخواهیم که ورزشکاران و مربیانی را که قبلا به این بازی ها نرفتهاند بفرستیم.»
به رقابتهای المپیک 2020 توکیو زمانی کمی باقی مانده است، اما فدراسیون اتلتیک هنوز نتوانسته ورزشکارانی که در این رقابتها بفرستد را مشخص کند.
