در کنار آمار بلند خشونت علیه زنان در ولایت غور، همواره نوع خشونتهای اعمالشده بر زنان در این ولایت، فجیع و تکاندهنده بوده است؛ از سنگسار گرفته تا کشتن در ملاء عام و تیربارانشدن زنان. معمولا مواردی که زنان در غور بهصورت فجیع کشته میشوند، زیاد رسانهای نمیشود.
همزمان با کارزارهای ۱۶ روزهی آگاهیدهی خشونت علیه زنان، در این گزارش بهصورت خلاصه به چند مورد تکاندهنده که در همین اواخر در غور اتفاق افتاده، اشاره میشود.
یک نمایندهی زن از ولایت غور در مجلس نمایندگان به اطلاعات روز میگوید که دو زن بهگونهی فجیع در این اواخر در غور کشته شدهاند. مورد اول، چند ماه پیش بود که یک زن از روستای «لعل پایین» در نزدیکی ولسوالی دولتیار پس از فرار از خانه توسط افراد مسلح غیرمسئول به جرم فرار از منزل، در ولسوالی چهار سده، دادگاه صحرایی و به سُم اسپ بسته و کشته شده است. رقیه نایل نمایندهی مجلس میگوید اطلاعاتی که او دارد و شاهدان عینی برایش گفته، این زن بهگونهی دردآوری جان داده است. اما اطلاعات روز جزئیات بیشتری در این مورد بهدست نیاورد. منابع دولتی نیز در مورد این رویداد اظهار بیخبری کرد.
دومین مورد نیز به گفتهی خانم نایل برمیگردد به دو ماه پیش که یک زن در ولسوالی لعل و سرجنگل بهدست شوهرش با ۷۰ ضربه چاقو کشته شده است. رقیه نایل، نمایندهی مردم غور در مجلس نمایندگان به روزنامه اطلاعات روز میگوید که موارد این چنینی خشونت علیه زنان، اغلب همگانی نمیشود. به گفتهی خانم نایل در غور خشونت علیه زنان افزایش یافته است: «در ولسوالی امن لعل و سرجنگل یک خانم توسط شوهرش به شکل فجیع کشته شد. من رفتم به قریه قزل، ولسوالی لعل و سرجنگل [نزدیکی ولسوالی دولتیار] از مردم در مورد این قتل معلومات گرفتم. قضیه وحشتناکی بود. طبق مشاهدات داکتران ۱۴۰ زخم بر بدن زهرا وارد شده بود.»
تجاوز جنسی، ازدواجهای اجباری، ازدواجهای زیرسن و ضرب و شتم زنان و دختران در کنار دادگاههای صحرایی، انواع خشونتهایی است که زنان در غور با آن روبرویند.
خشونتها پنهان میماند
لعل و سرجنگل، امنترین ولسوالی غور است، اما تصور میشود که در هشت ولسوالی دیگر غور که پایگاه مستحکم طالبان و افراد مسلح غیرمسئول است، رویدادهای خشونت علیه زنان زیاد باشد و گزارش نشود.
حلیمه پرستش، رییس امور زنان غور به روزنامه اطلاعات روز میگوید که طی یک سال، ۱۱۳ پرونده خشونت علیه زنان بهشمول ۱۱ پرونده حاد به ثبت رسیده است. او میگوید که بیش از ۵۰ درصد پروندههای حاد خشونت علیه زنان در این ولایت کاهش یافته است.
سال گذشته ۱۲۳ مورد خشونت علیه زنان در غور به ثبت رسیده بود.
رییس امور زنان ولایت غور میگوید، تنها در شهر فیروزکوه، مرکز ولایت غور و دو ولسوالی دولتیار و لعل و سرجنگل دسترسی دارد و بر وضعیت زنان نظارت میکند.
در یک سال گذشته دامنهی ناامنیها در ولایت غور در غرب کشور سیر صعودی داشته است. طالبان جغرافیای تحت حاکمیتشان را در این ولایت افزایش دادهاند.
مسئولان در کمیسیون ولایتی حقوق بشر غور میگویند که بیشتر موارد خشونت علیه زنان در ولسوالیهای ناامن، پنهان میماند. فریده ناصری، آمر بخش زنان در دفتر ولایتی کمیسیون حقوق بشر در غور به روزنامه اطلاعات روز میگوید که در جریان یک سال گذشته بهدلیل اینکه به بیشتر ولسوالیها سفر کرده نتوانستهاند، تنها ۳۸ مورد خشونت علیه زنان ثبت کردهاند. او میافزاید که تنها چهار مورد قتل زنان در ولسوالی لعل و سرجنگل رخ داده است. «بیشتر ۳۸ قضیه خشونت علیه زنان را به ارگانهای عدلی و قضایی فرستادهایم. نسبت به سال گذشته قضایای خشونت علیه زنان کمتر بوده. یکی از دلایل این است که غور ناامن شده و طالبان در همگی ولسوالیها حضور دارند. در جریان امسال ما نتوانستیم که به ولسوالیهای لعل و سرجنگل و دولتیار برویم. این دو ولسوالی در گذشتهها امن بود.»
دادگاههای صحرایی
دادگاههای صحرایی را در غور معمولا طالبان و گروههای مسلح غیرمسئول انجام میدهند. گزارش کمیسیون ولایتی حقوق بشر در غور نشان میدهد که در ماه اسد طالبان یک دختر و پسر باشندگان ولسوالی چهار سده را به اتهام فرار از منزل در هنگام رفتن به ولسوالی «لولاش» فاریاب در محضر عام تیرباران کردند. این کمیسیون گفته است که چمن گل ۲۰ ساله با شوهر خواهرش به سمت فاریاب در حرکت بود که توسط افراد مسلح گرفتار و سپس تیرباران شدند.
رقیه نایل، نماینده مردم غور در مجلس نمایندگان میگوید که دهها مورد دادگاه صحرایی در غور رسانهای نشده است و تنها چند مورد کوتاه مانند سنگسار رخشانه در سال ۱۳۸۴ بهگونه گسترده رسانهای شده است: «در بیشتر مواقع زنان تنها محکمه صحرایی میشوند و مردان آزاد میگردند. بیشتر زنان در این محاکم جان میدهند و این محاکم برای حکومت، نهادهای کشفی و عدلی و قضایی پوشیده نیست.»
مدافعان حقوق زن در غور، از افزایش دادگاههای صحرایی در این ولایت ابراز نگرانی کردهاند.
جمیله کریمی، فعال حقوق زن در غور به روزنامه اطلاعات روز میگوید که دادگاههای صحرایی منجر به ضعف نهادهای اجرایی و عدلی میشود و حکومت باید از آن جلوگیری کند. او میافزاید در چنین دادگاهها بیشتر زنان قربانی شده و عدالت زیرپا میشود.
مشکلات زنان در ولایت غور متعدد است. دسترسی نداشتن زنان به نهادهای عدلی و قضایی یکی از این مشکلات است. به گفتهی فعالان حقوق زن یکی از دلایل بلندبودن خشونت علیه زنان در غور همین است.
حلیمه پرستش، رییس امور زنان غور میگوید که زنان در ولسوالیهای شهرک، دولینه، ساغر و چندین ولسوالی دیگر به نهادهای عدلی و قضایی دسترسی ندارند.
قرار بود که در تمام ولسوالیهای غور کمیته منع خشونت علیه زنان برگزار شود، اما مسئولان در کمیسیون ولایتی حقوق بشر در غور میگویند که این کمیته تنها در شهر فیروزکوه و لعل و سرجنگل تشکیل شده است.
ولایت غور در غرب افغانستان واقع شده است. این ولایت با هشت ولایت دیگر مرز دارد. راههای این ولایت کوهستانی و دشوارگذر است. با جمعیتی حدود ۸۰۰ هزار نفر، غور از ولایتهای «محروم» کشور است که کمتر به آن توجه شده است. در کنار حضور گستردهی طالبان و سایر گروههای شورشی این ولایت سالهاست به میدان جنگ و رقابتهای طایفهای تبدیل شده است.
