گاردین ـ مارتین چولوف
ترجمه: جلیل پژواک
در تونلی که راه خروج ندارد، گیر افتاده بود. دیگر راهی برای فرار نداشت. رباتی داشت به او نزدیک میشد. سه کودک وحشتزده نیز با او بودند. او از آنها بهعنوان سپر انسانی استفاده میکرد. سگها در تاریکی پارس میکردند. صدای سرباز امریکایی و سپس بوم… صدای انفجاری که به زندگی تحت تعقیبترین مرد جهان نقطهی پایان گذاشت، شنیده شد.
نیروهای ویژه از هلیکوپترها به زیر شده و نزدیک خانهی سنگی که ابوبکر البغدادی در آن پنهان شده بود، موضع گرفته بودند. ارتش امریکا سرانجام رهبر دولت اسلامی را در دهکدهی دورافتادهای در شمالغرب سوریه گیر انداخته بود، اما او پیش از اینکه دست نیروهای امریکایی به وی برسد، واسکت انتحاریاش را منفجر کرد.
متخصصان پزشکی قانونی نمونههای «دیانای» بغدادی را با وسایلی برای مقایسهی آن با بقایای جسد وی در صحنهی انفجار، با خود آورده بودند. آنها به سرعت آنچه را که در اختیار داشتند با آنچه سربازان از زیر آوار انفجار بیرون کشیده بودند، مقایسه کردند. دو ساعت پس از حمله، مرگ بغدادی تأیید شد. برخی سربازان آنچه را از بغدادی باقی مانده بود در کیسههای مهرومومشده قرار دادند. گروه دیگری 10 کودک را به خانهی همسایهی گیج و سردرگمِ بغدادی فرستادند و دیگران تکه و پارچههای خانهای را که ویران کرده بودند، به هشت هلیکوپتر حاضر در صحنه انتقال دادند.
درست قبل از ساعت 3 و 30 دقیقه صبح به وقت سوریه، هلیکوپترها به پرواز درآمدند و صحنه را به قصد «اربیل» ترک گفتند. هلیکوپترها پس از 70 دقیقه پرواز بر فراز تالابهای سوریه که هنوز زیر سایهی دولت اسلامی است و پرواز کوتاه بر فراز ترکیه و سپس شمالشرق سوریه، جایی که متحدان کُرد ایالات متحده این ماه مجبور به عقبنشینی شدند، در شمال عراق در یک منطقهی کُردنشین فرود آمدند. از اینجا بخش عمدهی شکار بغدادی سازماندهی شده بود. سربازان غنیمت بهدستآمده از این عملیات را تخلیه کردند؛ غنیمتی که دونالد ترمپ پس از یک ماه دشوار برای ایالات متحده در خاورمیانه، سخت به آن نیاز داشت.
بغدادی غنیمتی بود که قبلا از چنگ تمام تعقیبکنندگانش و همچنین بهترین تکنولوژی سازمانهای جاسوسی جهان گریخته بود؛ «تزار ترور» که از خطرات فراریبودن در عصر تکنولوژی به خوبی آگاه بود، سرانجام شکار شیوهی قدیمی جاسوسی شده بود. کسی راز و محل بودوباش او را فاش کرده بود.
مقامات عراقی میگویند که در اوسط ماه سپتامبر آنها یک مرد سوری را شناسایی کردند که برای قاچاق همسران دو برادر بغدادی، احمد و «جوماه» از طریق ترکیه به «ادلب» سوریه استخدام شده بود. همین مرد قبلا برای خارجکردن کودکان بغدادی از عراق نیز استخدام شده بود. افسران استخباراتی عراق میگویند که آنها توانستند این مرد و زنی را که گفته میشود همسر وی است و همچنین یکی از برادرزادههای بغدادی را راضی کنند که با آنها همکاری کنند. این سه نفر در مورد مسیری که بغدادی استفاده میکرد و مقصد افرادی که با او سفر میکردند، اطلاعات دادند. این دستآورد بینظیری بود و خیلی زود سازمان سیا وارد عمل شد.
تا اواسط ماه اکتبر نقشهی گرفتار یا کشتن بغدادی نهایی شده بود. این عملیات را به یاد و احترام امدادرسانی که توسط بغدادی به بردگی گرفته شد و بعدا در رقه درگذشت، «کایلا مولر» نامگذاری کردند.
مقامات عراقی میگویند که آنها بغدادی را در ادلب تحت نظر داشتند و اطلاعات را بهصورت لحظه به لحظه با واشنگتن شریک میکردند. بغدادی 48 ساله که دچار «پارانویا» بود و زخمهای جنگ و دیابت ناتوانش ساخته بود، بارها تغییر مکان داد. به گزارش سرویس استخباراتی عراق، بغدادی پیش از آرامگرفتن در دهکدهی کوچکی در ادلب، مرتب بین شرق سوریه و غرب عراق در حال جابجایی بود. زندگی در این دهکدهی دوردست برای مردی که خارج از عراق و خارج از حلقهی داخلیاش به کسی اعتماد نداشت، دشوار بود. به گفته مقامات اطلاعاتی اروپا که آخرین بار در ماه جنوری رد او را در «باغوز»، در شرق سوریه از دست داده بودند، کسی انتظار نداشت بغدادی سر از این دهکده در بیاورد.
اوایل هفتهی گذشته مقامات امریکایی و عراقی مطمیین شدند که بغدادی در ادلب و در دهکده «باریشا» که در فاصلهی اندکی از مرز ترکیه واقع شده، پنهان شده است. در این مرحله تکنولوژی و تواناییهای فنی واشنگتن وارد صحنه شد و مشخص کرد که بغدادی با چه کسانی است و دقیقا در کجا اقامت دارد. یکی از همراهان بغدادی، ابومحمد الحلبی، رهبر گروه جهادی سلفی حراسالدین، رقیب دولت اسلامی بود. فقط چند هفته قبل اعضای حراسالدین در جستوجو و مشغول اعدام افرادی بودند که گمان میرفت هوادار دولت اسلامی هستند.
مقامات محلی میگویند خانهای که الحلبی در آن اقامت داشت، در اوایل سال گذشته بالای یک تونل ساخته شده بود. این خانه مخفیگاه ایدهآل برای فراریِ چون بغدادی بود. نفوذ به این خانه مستلزم نیروی قوی و حملهی کلان بود.
«مایک پنس»، معاون رییسجمهور امریکا در گفتوگو با تلویزیون «سیبیسی» گفت: «بعدازظهر پنجشنبه رییسجمهور و من مطلع شدیم که به احتمال زیاد او در ادلب پنهان شده است.» دونالد ترمپ روز شنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی برای اعلام خبر مرگ بغدادی اظهار داشت که او دستور حمله را صادر کرده بود. پس از صدور دستور حملهی نیروهای ویژه مستقر در اربیل عازم ادلب میشوند. این بزرگترین و خطرناکترین عملیات آنها در جنگ علیه دولت اسلامی بود. واشنگتن به روسیه که حریم هوایی ادلب را کنترل میکند و ترکیه که با ادلب هممرز است و در هفتههای اخیر با ایالات متحده اختلافاتی پیدا کرده است، از این حمله خبر میدهد. کُردهای سوری در شمالشرق سوریه نیز در جریان گذاشته میشوند.
نیروهای ویژه درست بعد از ساعت 1 صبح به دهکده میرسند و با آتشباری از زمین روبهرو میشوند. در درگیری شدید و انفجاری که رخ میدهد دستکم 9 عضو داعش به شمول بغدادی کشته میشوند. الحلبی، صاحب خانه و همچنین دو همسر بغدادی نیز از جمله کشتهشدهها هستند. گفته میشود که همسران بغدادی نیز واسکتهای انتحاری به تن داشتهاند و در نتیجهی انفجار آن کشته شدهاند. گفته میشود که با نزدیکشدن نیروها، بغدادی از طریق دریچهای وارد شبکهی تونلی میشود. ترمپ در کنفرانس مطبوعاتیاش گفت که نیروهای ویژه دقیقا میدانستند که بغدادی کجاست و چگونه میتوان به مخفیگاه او رخنه کرد. او گفت: «بغدادی در تونل تنها مانده بود و سه کودک خردسالش را نیز با خود به درون تونل برده بود. مرگ آنها حتمی بود. سگهای ما او را تعقیب میکردند و به انتهای تونل رسیده بود. او جلیقهاش را منفجر و خود و سه کودکش را کشت. نتایج آزمایش بلافاصله به وضوح نشان داد که او [بغدادی] بوده.»
پایان ابوبکر البغدادی به اندازهی 6 سال خلافت او خونین و بیرحمانه بود، نه کمتر.
