فساد، تهدیدی برای بازسازی افغانستان

منبع: فاکس نیوز
برگردان: حمید مهدوی
نظر به گزارش سه ماهه‌ی باز‌رس ارشد هزینه‌های بازسازی افغانستان که روز چهارشنبه به نشر رسید، اگر جلو‌ فساد و سرقت‌ها در افغانستان گرفته نشود، دست‌آوردهای یک دهه‌ی گذشته که با پول مالیه‌دهند‌گان امریکایی تمویل شده‌اند، در معرض خطر قرار خواهند گرفت. در این گزارش 260 صفحه‌ای سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان آمده است که فساد گسترده‌ مانع رشد توانایی دولت در جمع‌آوری درآمد دولتی شده و می‌شود. هم‌چنین فساد مانع انکشاف اقتصادی در این کشور شده و تلاش‌ها برای بهبود پاسخ‌گویی در این کشور را بی‌اثر می‌سازد.
تبلیغات
جان سوپکو، سربازرس ویژه‌‌ برای بازسازی افغانستان در این گزارشش گفته است‌: «هزینه‌ها در افغانستان، به‌شمول هزینه‌های جانی و مالی، هنگفت بوده‌اند». «اگر از این فرصت استفاده نکرده و در مورد فساد جدی نباشیم، دست‌آوردهای شکننده‌ای را که در طولانی‌ترین جنگ تاریخ کشور ما به آن‌ها دست یافته‌ایم، در معرض خطر شکست قرار می‌دهیم».
سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان می‌گوید که فساد بر تمامی سطوح جمع‌آوری حقوق گمرکی تأثیر می‌گذارد. حقوق گمرکی، منبع مهم درآمد دولتی در افغانستان است که می‌تواند به این کشور کمک کند تا به کمک‌های بین‌المللی کمتر وابسته باشد. با توجه به این گزارش، آژانس‌های امریکایی تخمین کرده‌اند که سالانه ده‌ها میلیارد دالر در نتیجه‌ی قاچاق از دست می‌رود و ریشه‌كن کردن فساد «به طور باالقوه می‌تواند درآمد‌های گمرکی را که به دولت مرکزی پرداخت می‌شوند، دو برابر کند».
در این گزارش سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان آمده است که افغانستان در دوره‌ی زمانی د‌سامبر 2012 تا د‌سامبر 2013، 12 درصد از مجموع 2.4 میلیارد دالر درآمد گمرکی را، که هدف تعیین شده بود، از دست داده است و نظر به گزارش‌ها، در سال جاری این کشور از مجموع 2.5 میلیارد دالری که به عنوان هدف درآمدهای گمرکی تعیین شده است، 20 درصد آن را از دست خواهد داد.
نظر به این گزارش، «این به بدان معنا است که در سال جاری حکومت افغانستان، صرف توانایی پرداخت یک سوم بودجه‌ی 7.5 میلیارد دالری‌اش را خواهد داشت. تمویل بخش باقی مانده‌ی بودجه (کسر بودجه) به جامعه‌ی جهانی بر می‌گردد».
ایالات متحده‌ی امریکا حداقل 198 میلیون دالر برای کمک به افغانستان اختصاص داده است تا این کشور را در جمع‌آوری درآمد گمرکی کمک کند. در این گزارش آمده است که بهره‌وری و جمع‌آوری درآمدهای گمرکی در سایت‌های مختلف، به‌شمول میدان هوایی بین‌المللی کابل، بهبود یافته است، اما هنوز فساد در تمام سطوح این روند نفوذ دارد.
در ادامه‌ی این گزارش آمده است‌: «شبکه‌های جنایت‌کار برای قاچاق کالا از ارعاب استفاده می‌کنند، چیزی که باعث شده است تا سالانه تقریبا 25 میلیون دالر حقوق گمرکی واردات گندم و برنج صرف در یک سایت گمرکی از دست برود». مقام‌های تجاری به سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان گفته‌اند که به دلیل قاچاق کالاها دولت سالانه تقریبا 60 میلیون دالر از دست می‌دهد و کارمندانی که به گفته‌های مشاوران امریکایی گوش می‌دهند، ربوده شده یا ترسانده می‌شوند.
پیش‌رفت‌ها در راستای راه‌اندازی یک سیستم پرداخت الکترونیکی کند بوده‌اند و درآمدهای گمرکی در افغانستان هم‌چنان به شکل نقد جمع‌آوری می‌شوند. این امر مستلزم آن است تا پرداخت کنند‌گان حقوق گمرکی برای پرداخت مکلفیت‌های گمرکی‌شان با پول‌های نقد هنگفت فاصله‌های طولانی را بپیمایند و این امر باعث می‌شود تا پرداخت کنند‌گان در برابر خطر سرقت پول آسیب‌پذیر باشند و فرصت‌ها برای فساد فراهم شود.
در مورد مسایل مربوط به آن، در گزارش سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان آمده است‌:
هیچ‌تغییر قابل توجهی در مؤثریت دفتر دادستان کل افغانستان به مشاهده نمی‌رسد. این اداره ‌پیش‌نهادهای وزارت خارجه‌ی امریکا را مبنی بر آموزش روش‌های تحقیقی به دادستان‌ها رد کرد و چندین دیدار با مقام‌های این وزارت را لغو کرد، مقام‌هایی که می‌گویند دادستان کل از تعقیب پرونده‌های فساد سر باز می‌زند.
در حالی که اداره‌ی عالی مبارزه علیه فساد اداری توانایی‌های اداری و تخنیکی کافی دارد، این اداره از «فقدان اراده‌ی سیاسی در امر مبارزه علیه فساد رنج می‌برد، به‌ویژه‌ی زمانی که نخبه‌های سیاسی و قدرت‌مند در پرونده‌های فساد دخیل باشند». این در حالی است که این اداره به دنبال کمک‌های بین‌المللی بیش‌تر است، اما کشورهای کمک کننده، به دلیل این‌که شاهد نتایج کافی در این زمینه نیستند، تمایلی به سرمایه‌گذاری بیش‌تر ندارند.
کانگرس امریکا دفتر سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان را ایجاد کرد تا به صورت مستقل و عینی از بازسازی افغانستان نظارت بتواند.