نتایج قسمی انتخابات: برنده که خواهد بود؟

منبع: دیپلمات
نویسنده: سانجی کومار
برگردان: حمید مهدوی
می‌توانید شادی را در صدایش احساس کنید، با وجودی که نهایت تلاشش را به خرچ می‌دهد تا آن را تبارز ندهد. اعلان نتایج قسمی انتخابات توسط کمیسیون مستقل انتخابات روز شنبه، شاه‌پور اکبری را خرسند ساخته است. وی می‌گوید که «اگر یک تاجیک رییس جمهور افغانستان شود، یک رویداد تاریخی رقم خواهد خورد».
با وجودی که هنوز نتیجه‌ی نهایی انتخابات مشخص نیست، اما چیزی که واضح است، این است که عبدالله عبدالله در دور نخست اعلان نتایج انتخابات افغانستان، که اخیرا برگزار شده است، در صدر قرار دارد. کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، بعد از شمارش حدود 500 هزار رای از بیست و شش ولایت افغانستان، اعلان کرد که عبدالله با تفاوت حدود چهار درصدی آرا در صدر قرار دارد. وی توانست 41.9 درصد آرای شمارش شده را به خود اختصاص دهد، در حالی که اشرف غنی 37.6 درصد آرا را به دست آورد.
زلمی رسول‌ که باورها به شکل گسترده بر این است که حمایت رییس جمهور افغانستان را با خود دارد، 9.8 درصد آرا را به خود اختصاص داده و در مکان سوم ایستاد. بعد از اعلان نتایج قسمی انتخابات به روز یک‌شنبه واضح شد که رفتن به دور دوم انتخابات اجتناب‌نا‌پذیر است، مگر این‌که دو نامزد پیش‌تاز با هم به توافق برسند. این در حالی است که یکی از نامزدان باید بیش از 50 درصد آرا را کسب کند تا برنده‌ی انتخابات باشد، چیزی که در این حالت بعید به نظر می‌رسد.
عبدالله، با داشتن پدر پشتون و مادر تاجیک، نسب مختلط دارد. با این حال، او را بیش‌تر به عنوان یک تاجیک می‌شناسند، گروه‌ قومی‌ای که بعد از پشتون‌ها که حدود 45 درصد جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند، با تشکیل 30 درصد جمعیت افغانستان دومین گروه قومی بزرگ در افغانستان شناخته می‌شود.
عبدالله در زمان جنگ علیه اشغال شوروی در دهه‌ی 1980 رهبر مقاومت و مرد دست راست احمدشاه مسعود بود، رهبر مشهور تاجک که تا پایان عمرش به جنگ علیه طالبان ادامه داد. اگر عبدالله رییس جمهور افغانستان شود، برای اولین بار در تاریخ افغانستان، این کشور توسط یک تاجیک رهبری خواهد شد.
اکبری 33 ساله که مانند تعداد زیادی از مردم افغانستان در زمان رژیم طالبان به ایران پناه برده بود، می‌گوید: «راي مردمی‌ای که رهبر تاجیک را به قدرت برساند، اعتبار خواهد داشت. او توسط ملت انتخاب خواهد شد. این یک شاه‌کار عالی خواهد بود، یک نقطه‌ی عطف در تاریخ افغانستان».
اکبری که خود تاجیک است، احساس می‌کند که اکنون زمان آن فرارسیده است تا رهبری کشور به دستان اقلیت تاجیک بیافتد. از بسیاري جهات این انتخابات از انتخابات‌های گذشته متفاوت است. برخلاف انتخابات سال 2009، نامزدان روحیه‌ی دموکراتیک‌تری دارند.
اشرف غنی شام روز یک‌شنبه در مصاحبه‌اش با رسانه‌ها‌ گفت: «ما یک بازی 30 دقیقه‌ای را بازی می‌کنیم و تا کنون صرف 10 دقیقه‌ی آن را بازی کرده‌ایم». آقای غنی اظهار امیدواری می‌کند که در دور بعدی اعلان شمارش آرا، جدول نتايج تغییر خواهد کرد. این اقتصاددان اظهار امیدواری کرد که با بررسی تقلب‌ها توسط کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی، فاصله میان او و عبدالله کاهش خواهد یافت.
نادر محسنی، سخن‌گوی کمیسیون شکایات انتخاتی‌ گفت: «ما 1892 شکایت را با سند دریافت کرده‌ایم، به‌شمول 1382 شکایت‌های تیلفونی». عبدالله هم اطمینان دارد که در دور بعدی شمارش آرا، آرای بیش‌تر را به دست خواهد آورد. در مقایسه با انتخابات سال 2009، در این دور انتخابات، شکایت‌ها از تقلب در جریان انتخابات کمتر بوده است.
احمد یوسف نورستانی، رییس کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان‌ در یک نشست خبری به گونه‌ی اخطار‌آمیزی خاطر‌نشان ساخت: «نتایج قابل تغییر اند. امروز ممکن است که یک نامزد پیش‌تاز باشد، اما با اعلان نتایج در دفعات بعدی، ممکن نامزد دیگری پیش‌تاز باشد».
انتظار می‌رود که کمیسیون مستقل انتخابات به تاریخ 24 اپريل نتیجه‌ی نسبی انتخابات 2014 را اعلان کند. اعلان نتیجه‌ی انتخابات در آن روز، مسیر کنش گروه‌های مختلف درگیر را تعیین خواهد کرد. اگر روند جاری ادامه یابد، دور دوم انتخابات در ماه می ‌اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. از آن‌جایی که تفاوت در درصدی آرای کسب شده توسط دو نامزد پیش‌تاز بسیار کم است، احتمال سازش آن‌ها خیلی بعید به نظر می‌رسد.
برای عبدالله، این بهترین فرصت است تا به قدرت برسد. حالت ایده‌آل برای او این خواهد بود تا در دور اول پیروزی را از آن خود کند. کارشناسان می‌گویند که اگر انتخابات به دور دوم کشیده شود، چانس وزیر خارجه‌ی پیشین برای اشغال کرسی داغ در کابل کاهش خواهد یافت و رای پشتون‌ها، که در دور نخست به او داده شده بود، به اشرف غنی تعلق خواهد گرفت. کارشناسان سیاسی نیز می‌گویند که غنی به خاطر دانشش در میان جوانان و سایر بخش‌های جامعه‌ بیش‌تر محبوبیت دارد.
به هر‌حال، یک طبقه‌‌ از روشنفکران باور دارند که بعد از دور دوم تمام نامزدان پیش‌تاز به نوعی به توافق خواهند رسید. یک دسته از حدس و گمان‌ها این است که عبدالله رییس جمهور خواهد شد، در حالی‌که پست نخست‌وزیری به اشرف غنی تعلق خواهد گرفت.
برخی‌ها می‌گویند که هر‌نوع بی‌ثباتی سیاسی و بلاتکلیفی در کابل، دست‌آوردهای روحی-روانی بعد از انتخابات علیه طالبان را بی‌اثر خواهد کرد. ناظران می‌گویند، این حقیقت که طالبان برای گردهم‌آیی‌های سیاسی و انتخابات مزاحمتی ایجاد نکرد، بیان کننده‌ی این است که آن‌ها منتظر فرصت مناسب اند تا تمام روند انتخابات را بی‌اعتبار سازند. اگر این اتفاق بیافتد، بنیادگراها قادر خواهند بود تا با بسیج کردن عناصر ناراضی در جنوب افغانستان (پایگاه سنتی آن‌ها)، به عنوان یک نیروی جاگزین ظهور کنند. اما در حال حاضر هیچ‌کسی در مورد این احتمال نگران نیست.
افغانستان امروز انتظار احتمال‌های جدید را می‌کشد. اگر راي مردمی، عبدالله را به کاخ ریاست جمهوری در کابل بکشاند، این امر می‌تواند آغاز یک طلوع جدید باشد.