پاکستان به تجهیزات نظامی آمریکا در افغانستان چشم دوخته است

منبع: واشنگتن پست
نویسنده: تیم گریگ
برگردان: حمید مهدوی
ارتش ایالات متحده‌ی آمریکا در سلسله تلاش‌هایش به منظور رهایی از جنگ افغانستان، برای خارج کردن وسایط نقلیه زرهی و سایر تجهیزات نظامی این کشور از افغانستان،که 7 میلیارد دالر ارزش دارد، ممکن است گزینه‌ی دیگری داشته باشد.
در ادامه‌ی تلاش های پنتاگون به منظور تسلیم نمودن تجهیزات نظامی اضافی آمریکا به متحدان این کشور به صورت رایگان، برخی از این تجهیزات از طریق مرزها به پاکستان انتقال داده شده و به این کشور تسلیم خواهد شد. گفتگوها میان مقام‌های آمریکایی و پاکستانی ماه‌ها ادامه داشته است و این گفتگوها روی سخت افزارهای نظامیِ متمرکز بوده اند که ایالات متحده نمی‌خواهد برای انتقال آن از طریق زمین یا هوا به آمریکا پول مصرف کند.
با وجودی که تصمیم نهایی در این مورد هنوز اتخاذ نشده است، پاکستان به صورت ویژه به موترهای زرهی و ضد ماین ارتش آمریکا علاقمنداست، موترهایی که به گفته مقام‌های وزارت دفاع آمریکا بعد از خروج نیروهای ایالات متحده در سال جاری از افغانستان، ارزش استراتیژیکی محدود خواهند داشت.
اما از آنجایی که انتظار می‌رود ارتش پاکستان سالها با شورشیان طالب خواهد جنگید، این موترهای زرهی و ضد ماین می‌تواند ارتش این کشور را در زمینه‌ی کاهش آمار بلند تلفات کمک کند. این در حالی است که از سال 2001 بدینسو، 20 هزار عسکر پاکستانی کشته و زخمی شده اند.
یک مقام ارشد ارتش پاکستان که نخواست نامش فاش شود (چون صلاحیت صحبت در مورد این گفتگو را نداشت) گفت: «ما این موترها را به دلیل این که زرهی اند نمی‌گیریم و ما آن ها را بخاطر این که رایگان اند، نیز نمی گیریم». «ما این موترها را می‌گیریم، چون به آن ها نیاز داریم».
این در حالی است که در حدود 150 هزار نیروی پاکستانی در امتداد مرز آن کشور با افغانستان مستقر اند و مقام‌های آمریکایی روی کمک آن‌ها برای حفظ فشار بر گروه‌های شورشی بعد از سال 2014 حساب می‌کنند. مقام‌ها می‌گویند که نیروهای پاکستانی در برابر بمب‌های کنار سرک و مواد منفجره آسیب‌پذیر اند و مقاومت موترهای زرهی آن ها نظر به موترهای زرهی و ضد ماین ساخت ایالات متحده به مراتب پایین است. در جریان چند دهه گذشته، ایالات متحده بزرگترین عرضه کننده ی جنگ افزار به پاکستان بوده است. اما بعد از حمله‌ی ارتش آمریکا در سال 2011، که منجر به کشته شدن اسامه بن لادن شد، فروش اسلحه آمریکایی به پاکستان به طور چشمگیری کاهش یافته است. در جریان سال گذشته، تنش‌ها میان این دو کشور کاهش یافت و رهبران هردو کشور تاکید کرده اند که برای تأمین ثبات منطقه‌ای بعد از خروج ایتلاف به رهبری آمریکا از افغانستان، آن ها به کار مشترک نیاز دارند.
در خزان گذشته، جان کری وزیر خارجه‌ی ایالات متحده سندی را امضا کرد که فروش جنگ افزارهای آمریکایی به پاکستان، حد اقل در جریان سال جاری، را اجازه می‌داد. موترهای زرهی و ضد ماین آمریکایی که حیثیت ستون فقرات ناوگان نظامی آمریکا در افغانستان را دارد، برای محافظت نیروهای آمریکایی از مواد انفجاری ساخته شده بودند. اما هر کدام از این موترها حدود 40 تن وزن دارد و مقام‌های آمریکایی گفته اند که انتقال هر یک از این موترها به ایالات متحده، احتمالا بیش از 100 هزار دالر آمریکایی هزینه خواهد داشت. آنها هم‌چنین در مورد ماندن این موترها به افغانستان تردید دارند و اظهار می‌کنند که تجهیزات موجود نظر به تعدادی که ارتش افغانستان قادر به نگهداری از آن خواهد بود، به مراتب بیشتر است.
واشنگتن پست در ماه جون گزارش داد که ارتش ایالات متحده این موترها را به خاطر تکه‌های فلزی آن پارچه پارچه می‌کند، با وجودی که هزینه ی ابتدایی هر کدام آن 400 هزار دالر تا 700 هزار دالر آمریکایی بوده است. مارک رایت، یکی از سخنگویان وزارت دفاع آمریکا، گفت که ارتش هنوز 13 هزار عراده این نوع موترهای زرهی و ضد ماین را در اخیتار دارد که در سرتاسر جهان پراگنده اند، به شمول 1600 عراده در افغانستان، و در وضعیت کاری خوبی قرار دارند. رایت گفت، حکومت ایالات متحده این موترها را، به هر شکلی که اند و در هرجایی که هستند، به صورت رایگان به متحدانش پیشنهاد می‌کند. اما متقاضیان این موترها که توسط وزارت خارجه‌ی ایالات متحده‌ی آمریکا بررسی خواهند شد، مسوول اند تا این موترها را از افغانستان بیرون انتقال دهند. وی اضافه کرد که 20 کشور در این زمینه علاقمندی شان را ابراز کرده اند.
رایت با ذکر این که این تصمیم باید تا آخر سال جاری اتخاذ شود گفت که وزارت دفاع آمریکا«روند بررسی این درخواست ها را به منظور مطابقت با جدول زمانی معکوس تسریع خواهد کرد».
جنرال جوزف دانفورد، فرمانده نیروهای ایتلاف در افغانستان، روز چهارشنبه به کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا گفت که چندین کشور سرانجام به این نتیجه رسیده اند که پرداختن برای جمع آوری موترهای زرهی و ضد ماین آمریکایی از افغانستان مقرون به صرفه و عملی نیست. وی گفت: «هزینه‌ی انتقال این موترها از افغانستان، برای کشورها خیلی زیاد است».
پاکستان با افغانستان 1500 مایل مرز مشترک دارد. نیروهای ایتلاف نیز برای انتقال مواد به داخل افغانستان و از افغانستان محاط به خشکه به خارج، از بندرگاه‌ها و شاهراه‌های پاکستان استفاده می‌کنند. در ماه جنوری، نیویورک تایمز گزارش داد که ازبکستان، که با افغانستان مرز مشترک دارد، نیز در مورد دریافت سخت افزارهای نظامی ایالات متحده تحقیق می‌کند.
این روزنامه اشاره کرده است که ایتلاف به رهبری آمریکا برای انتقال تجهیزات و غذای مورد ضرورت نیروهای شان، در آن زمان به شکل روز افزونی به ازبکستان اعتماد می‌کرد، به دلیل این که بخشی از راه‌های تدارکاتی ناتو از طریق پاکستان مسدود شده بودند. با این حال، از آن زمان، یک حزب سیاسی برجسته ی پاکستان، محاصره خود را از راه‌های تدارکاتی ناتو از طریق بخش‌های شمالی این کشور برداشته است. از ماه جنوری تا کنون، گفتگوهای متعدد بین مقام‌های بلند پایه‌ی پاکستان و ایالات متحده در مورد راه‌های تقویت همکاری‌ها میان این دو کشور برگزار شده است.
یک مقام امنیتی پاکستان که نخواست نامش فاش شود، گفت که ارتش این کشور به دنبال تصاحب تجهیزات با دید شب و تجهیزات ارتباطی است. این مقام گفت که بعد از کشته شدن یک جنرال پاکستانی توسط یک بمب کنار سرک در نزدیکی مرز این کشور با افغانستان در خزان گذشته، پاکستان تلاش‌هایش را به منظور دست‌یابی به تجهیزات زرهی و پیشرفته‌ی ضد دهشت‌افگنی بیشتر کرده است.
این در حالی است که از سال 2001 بدینسو، حدود 5 هزار نیروی پاکستان در جریان جنگ با طالبان یا در نتیجه‌ی حملات تروریستی جان داده اند، به شمول 114 عسکری که در جریان شش ماه گذشته کشته شده اند. سیمان ویزیمن، یک محقق ارشد و کارشناس مسایل جنوب آسیا در موسسه جهانی تحقیقات صلح استکهلم که انتقال و فروش جهانی جنگ افزارها را ردیابی می کند، گفت که پاکستان در زمینه خرید موترهای زرهی پیشرفته با ترکیه،نیز، به توافق رسیده است. اما وی در ادامه گفت که توافق میان ایالات متحده و پاکستان در زمینه‌ی انتقال موترهای زرهی و ضدماین کهنه به پاکستان برای هردو کشور مفید است. با وجودی که نواز شریف، نخست وزیر، بودجه‌ی دفاعی را بالا برده است، ویزیمن می‌گوید که پاکستان هنوز کشوری است که با کمبود پول مواجه است. وی گفت که فرماندهان ارتش ایالات متحده از ماندن تجهیزات نظامی اضافی در افغانستان، به دلیل عدم اطمنان در مورد توانایی ارتش افغانستان برای دفع خطر طالبان، هراس دارند.
ویزیمین گفت: «تسلیم کردن تمام آن‌ها به ارتش افغانستان یک گزینه نیست. حسی در آمریکا وجود دارد که ارتش افغانستان کاملا قابل اعتماد نیست، اگر آن ها را در پاکستان پارک کنیم خطر کمتری خواهد داشت».
هنوز مقام‌های آمریکایی فکر می‌کنند که انتقال بخش قابل توجه سخت افزارهای نظامی به پاکستان، روابط ایالات متحده با افغانستان و هند را به عنوان دیگر متحد منطقه‌ای ایالات متحده، پیچیده تر خواهد ساخت. از سال 1947 بدینسو، پاکستان و هند سه بار باهم جنگیده اند اما ویزیمن مطمئن نیست که هند درباره‌ی «انتقال چند صد موتر زرهی و ضد ماین به پاکستان» اعتراض داشته باشد.
ویزیمن می‌گوید که این موترهای بزرگ برای جنگ با بنیادگرایی ساخته شده بودند و در جنگ بزرگتر مرزی که با تانک و هواپیماهای جنگی سرو کار دارد، ارزش کمتری خواهد داشت. هنوز مشخص نیست که رییس جمهور کرزی و رهبران ارتش افغانستان چگونه عکس العمل نشان خواهند داد. آقای کرزی که در سال جاری از قدرت کنار خواهد رفت، عمیقا نسبت به پاکستان تردید دارد و به این باور است که ایتلاف به رهبری آمریکا در زمینه‌ی آماده ساختن ارتش افغانستان برای مقابله با تهدیدهای که ریشه در پاکستان و سایر کشورهای همسایه‌ی افغانستان دارد، به اندازه‌ی کافی کار نکرده است.
مقام های پاکستانی تاکید می‌کنند که حتا اگر ایالات متحده با واگذاری سخت‌افزارهای نظامی به پاکستان موافقت کند، در زمینه‌ی رغبت پاکستان به پذیرش امکاناتی که دریافت می‌کند، محدودیت وجود خواهد داشت. یکی از این مقام ها گفت: «پاکستان به زباله‌دانی آمریکا تبدیل نخواهد شد».