کم‌بود شفاخانه‌ و راه‌های تنگ تلفات حمله به مسجد امام زمان را افزایش داد

لطف‌علی سلطانی
لطف‌علی سلطانی
لطف‌علی سلطانی متولد 1374 خورشیدی و فارغ‌التحصیل دانشکده‌ی ژورنالیزم دانشگاه کابل است. او از ثور 1396 تا کنون در روزنامه اطلاعات روز به عنوان گزارشگر کار...

به قول شاهدان عینی تلفات نخستین رویداد مسجد امام زمان، پس از وقوع انفجار رقمی حدود 25 الی 31 نفر بوده است. متباقی زخمی بوده‌اند. شاهدان عینی می‌گویند آنان وقتی پس از لحظات نخستین وقوع انفجار وارد مسجد شدند، 31 جسد را از مسجد بیرون کردند. به گفته‌ی آنان بقیه همه زخمی بودند.
آنان می‌گویند اکثر زخمی‌ها یا در جریان راه به دلیل ترافیک سنگین، یا به دلیل نبود آمبولانس و یا هم به دلیل نبود شفاخانه‌های مجهز جان داده‌اند.
شفیق نوری یکی از کسانی است که پس از حمله‌ی شام‌گاه جمعه، جسد‌ها و زخمی‌ها را از مسجد بیرون کرده است. او می‌گوید، مردم 25 تا 28 جسد را از مسجد بیرون کردند. متقباقی همه زخمی‌ بودند: «25 الی 28 نفر در داخل مسجد شهید شدند. بقیه یا به دلیل کمبود موتر، یا به دلیل راه‌بندان در مسیر راه جان باختند و یاهم به دلیل این نبود شفاخانه‌ی مجهز جان باختند.»
سلطانی شاهد عینی دیگری که به انتقال زخمی‌ها کمک کرده نیز می‌گوید، اکثر زخمی‌ها به دلیل این‌که زود به شفاخانه نرسیدند، جان دادند : «ما دیشب 31 جسد را از مسجد بیرون کردیم، دیگر همه زخمی بودند. به دلیل این که زخمی‌ها زود به شفاخانه نرسیدند جان دادند.»
یک روز پس از حمله وزارت داخله شمار کشته شده‌ها را 50 تن اعلام کرد.
قاسم علی فیضی از جمله زخمی‌های بوده که به دلیل ترافیک سنگین و نبود شفاخانه‌ی مجهز در دشت برچی پس از خون‌ریزی زیاد جان باخته است. پسرش می‌گوید یکی از برادرانش پس از شنیدن صدای انفجار به داخل مسجد رفته تا پدرش را بیابد. وقتی داخل مسجد رفته، دیده پدرش زخمی است. فوراً او را برداشته و داخل موتری انداخته، ولی به راه‌بندان بر‌خورده. بعد پیکر زخمی پدرش را به شفاخانه‌ی وطن برده است. شفاخانه‌ی وطن چون برای آسیب‌دیدگان جدی تجهیزات لازم نداشته، او را به شفاخانه‌ی ایمرجنسی راجع می‌کند. پس از آن‌که به شفاخانه‌ی ایمرجنسی می‌رسد، دو ساعتی نمی‌گذرد که پدرش به دلیل خون‌ریزی زیاد جان می‌بازد.

یونس در این رویداد برادرش را از دست داده است. یونس می‌گوید وقتی داخل مسجد شده برادرش را زخمی یافته است. او می‌گوید: «برادرم را در حالی که زخمی بود برداشتم. نه موتر شخصی ما را برداشت و نه آمبولانسی وجود داشت. بالاخره یک موتر را مردم به زور ایستاد کردند و او را به طرف شفاخانه بردیم. بعد شفاخانه‌های برچی ما را جواب دادند. آنان گفتند که از بس زخمی زیاد است آنان جای ندارند. بعد ما او را به شفاخانه‌ی ایمرجنسی بردیم. وقتی داکتر او را معاینه کرد، گفت او جان داده است.»
دشت برچی با داشتن بیش یک‌و‌نیم ملیون نفوس تنها یک شفاخانه‌ی فعال دولتی دارد که در منطقه‌ی تانک تیل واقع شده است.
تمام زخمی‌های حادثه‌ی مسجد امام زمان (۲۸میزان) اول به شفاخانه های(شخصی) نزدیک حادثه منتقل شدند بعد از کمک‌های اولیه، توسط امبولانس شفاخانه‌ها و موتر‌های شخصی به شفاخانه‌های دولتی منتقل شدند.
شفاخانه‌های شخصی موجود در دشت برچی اما ظرفیت این را ندارند که به زخمی‌های رویدادی مثل حمله بر مسجد امام زمان رسیدگی کنند. مسئولان این شفاخانه‌ها می‌گویند آنان می‌توانند تنها زخمی‌های که آسیب جدی ندیده‌اند را معالجه کنند ولی از پس درمان زخمی‌های جدی برنمی‌آیند.
ذکی رضایی معاون شفاخانه امام زمان واقع پل خشک دشت برچی می گوید، در لحظه‌های نخستین پس از انفجار تمام زخمی‌ها توسط افراد ملکی و اعضای خانواده‌ها به شفاخانه‌های شخصی انتقال داده شدند: «در این شفاخانه ۲۷تن زخمی را آوردند که چهار تن آن ها شهید شدند و ده نفر شان که وضعیت وخیم داشتند، توسط امبولانس شفاخانه‌ی خود ما به شفاخانه های ایمرجنسی و استقلال انتقال دادیم.»
دکتر سید علی مصباح می‌گوید که دشت برچی با نفوس زیادی که دارد، نیاز به شفاخانه مجهز و معیاری دولتی دارد که همیشه فعالیت داشته باشد.
در همین حال کار ساخت یک شفاخانه ی ۴۰۰ بستر در برچی چند سال پیش شروع شده بود که ساختمان آن نزدیک به ده‌سال است که تقریباً تکمیل شده؛ اما فعال نشده است. این شفاخانه با حمایت مالی دولت پاکستان و به نام شفاخانه‌ی جناح قرار بود در دوره‌ی دوم ریاست جمهوری حامد کرزی تکمیل به بهره‌برداری سپرده شود. اما به دلایلی که معلوم نیست، هنوز کار آن تکمیل نشده است.
به رغم تلاش بسیار، در این باره دیدگاه وزارت صحت عامه را نتوانستیم بگیریم.
حوالی ساعت 6 عصر روز جمعه یک مهاجم انتحاری خودش را در مسجد امام زمان واقع پل خشک در بین نمازگزاران منفجر کرد. شاهدان عینی می‌گویند، مهاجم انتحاری یک ساعت قبل از اذان شام، داخل مسجد شده بود.
سلطانی یک شاهد عینی که پس از حمله‌ی دیروز در صحن مسجد حضور داشته گفت: «انتحار کننده یک ساعت قبل از شام داخل مسجد می‌شود. وقتی شام می شود و مردم در صف نماز ایستاد می شوند، مهاجم انتحاری نخست در صف اول نماز، سپس در صف سوم می‌رود. مردم در عین ادای نماز بودند که فرد انتحاری نخست دو بمب دستی یکی به سمت راست و دیگری به سمت چپ برتاب و سپس خودش را منفجر می‌کند»
ساعاتی پس از انفجار وزارت داخله آمار کشته‌ها را 39 تن و آمار زخمی‌ها را 45 تن اعلام کرد. یک روز پس از رویداد اما؛ آمار تغییر کرد و وزارت داخله شمار کشته شده‌ها را 55 تن اعلام کرد.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه