تنش در حال افزایش میان افغانستان و پاکستان

پس از حمله‌ی انتحاری بر زیارت شهباز قلندر، روابط افغانستان و پاکستان در حال بدتر شدن است. پاکستان در یک اقدام عجولانه این حملات را به افغانستان نسبت داد و اعلام کرد که تروریستان از داخل خاک افغانستان در سازماندهی این حمله نقش داشته‌اند. این کشور در واکنش دیگر مرزهای دو کشور را برای مدت نامعلومی مسدود کرد و سفیر افغانستان در پاکستان را فراخواند. همچنان پاکستانی فهرستی از تروریستان را به دولت افغانستان سپرد و متقابلاً افغانستان نیز فهرستی از مراکز آموزشی تروریستی فعال در خاک آن کشور را و افراد بلندپایه‌ی تروریسان را به آن کشور فرستاد. در هفته‌ی گذشته وزارت خارجه افغانستان در جریان سه روز دوبار ابرار حسین، سفیر پاکستان را به‌خاطر مسدود شدن مرزها، حملات راکتی و مشکلات جاری در روابط دو کشور احضار کرد. به دنبال آن، جنرال مراد علی مراد معاون لوی درستیز ارتش افغانستان سفیر پاکستان را در پیوند به حملات راکتی پاکستان به خاک افغانستان احضارکرد.
تنش در روابط دو کشور در حالی افزایش می‌یابد که مقامات سیاسی و دیپلماتیک افغانستان برای معرفی پاکستان به‌عنوان یک دولت حامی تروریسم تلاش‌هایی را روی دست گرفته‌اند و متحدان افغانستان نیز بر درستی ادعای افغانستان و حمایت رسمی پاکستان از جنگ و تروریسم در افغانستان در مواردی مهر تأیید زده‌اند. اظهارات جنرال نیکلسون فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان در مجلس سنای امریکا، نقطه‌ی عطفی در راستای افزایش فشارهای بین‌المللی و سیاسی بر پاکستان در راستای قطع حمایت از تروریستان بود که مقامات افغانستان را امیدوار کرده است تا با دیپلماسی فعال حمایت رسمی پاکستان از تروریسم را به چالش بکشند.
افغانستان در راستای تأمین این هدف، از پذیرایی جنرال باجوا فرمانده ارتش پاکستان و نواز شریف نخست وزیر آن کشور در کابل خودداری کرده است و سفر مقامات پاکستان به کابل را منوط به پیش‌شرط‌هایی در راستای مبارزه‌ی صادقانه پاکستان علیه تروریسم کرده است.
در ادامه‌ی این تلاش‌ها، رییس جمهور غنی در کنفرانس امنیتی مونیخ یک بار دیگر بر عوامل بیرونی جنگ و تروریسم در افغانستان تأکید کرد و از حضور 20 گروه تروریستی فعال در افغانستان سخن گفت و ضرورت مبارزه‌ی منطقوی و دسته‌جمعی برای بهبودی امنیت جهان را یک کار ضروری عنوان کرد. آقای غنی در حاشیه‌ی این کنفرانس تلاش‌هایی را به‌منطور انزوای بیشتر پاکستان و کسب حمایت از موضع افغانستان در سطح منطقه و جهان انجام داد.
همچنان افغانستان در جلسه‌ی اصلی بیست و دومین نشست سازمان همکاری‌های اقتصادی (ایکو) که در اسلام‌آباد با حضور مقامات ارشد کشورهای منطقه برگزار می‌گردد، بر خلاف دوره‌های قبلی با اشتراک عمرزاخیلوال سفیر افغانستان در اسلام‌آباد، حضورش در این نشست را به پایین‌ترین سطح دیپلماتیک رسانده است.
افغانستان امیدوار است که پاکستان سرانجام به اثر فشارهای بین‌المللی در موضعش نسبت به افغانستان تغییر بیاورد. خوش‌بینی دولت افغانستان در راستای کارسازی و چاره‌سازی از مجرای دیپلماتیک و فشارهای بین‌المللی در حالی افزایش می‌یابد که پس از روی کارآمدن ترامپ، امریکایی‌ها نیز از ضرورت مبارزه‌ی قاطعانه‌تر با افراط‌گرایی اسلامی سخن گفته‌اند. تعیین مقامات امنیتی که در افغانستان حضور داشته‌اند در نهادهای امنیتی امریکا از دیگر خوش‌بینی‌هایی است که مقامات کابل را امیدوارتر کرده تا شاید فشارهای دیپلماتیک و سیاسی از جانب افغانستان و کشورهای قدرتمند منطقه باعث تغییر در موضع پاکستان شوند.
افزون بر این فشارها، دولت افغانستان برخلاف سال‌های گذشته تلاش‌های زمستانی پاکستان برای از سرگیری گفت‌وگوهای صلح را رد کرده است و کابل قبل از آغاز زمستان اعلام کرده بود که عملیات‌های نظامی برای تضعیف کردن گروه‌های تروریستی از جمله طالبان را در زمستان جاری اجرا خواهد کرد.
در پایان، نقشه‌ی راه دولت افغانستان برای تقابل با حمایت‌های رسمی پاکستان از تروریسم، روی آوردن به دیپلماسی و تلاش‌های سیاسی است. دید و بازدید‌ها، لابی‌های رسمی وغیررسمی و شریک ساختن واقعیت جنگ در افغانستان با کشورهای منطقه، نهادها و دولت‌ها، همه در این راستا صورت می‌گیرد. اما دولت افغانستان برای مذاکرات و تلاش‌های مشترک میان دو کشور همچنان بر از سرگیری پروسه‌ی همکاری‌های چهارجانبه میان افغانستان، پاکستان، چین و امریکا تأکید دارد و تنها راه تلاش‌های رسمی برای همکاری مشترک را تطبیق توافقات همکاری‌های چهارجانبه می‌داند.
بنا براین، با توجه به تنش‌های موجود میان دو کشور و تلاش دو کشور برای به حداقل رساندن روابط سیاسی و دیپلمایت و خلق فشار، به نظر می‌رسد مجراهای گفت‌وگو و تلاش مشترک میان دو کشور در کوتاه مدت مسدود شده است و دو کشور برای توافق برسر از سرگیری یک تلاش تازه در راستای رسیدن به همکاری و مبارزه‌ی مشترک با تروریسم، نیاز به یک میانجی دیگر و پروسه‌ی نو دارند. این وضعیت، دو کشور را به سمت تنش‌های بیشتر و روابط خراب‌تر خواهد کشاند و هر دو طرف در یک جنگ اعلام ناشده‌ی سیاسی هزینه‌هایی را متقبل خواهند شد.