چرا داعش به‌گونه‌ی کامل نابود نمی‌شود؟

منابع محلی در ولایت ننگرهار تایید کرده‌اند که افراد وابسته به داعش 12 استاد و دو کارمند یک مدرسه‌ی دینی را از ولسوالی د‌ه‌بالای این ولایت ربوده‌اند. به نقل از این منابع، این رویداد صبح دیروز اتفاق افتاده است. این در حالی است که اخیراً این گروه چندین خانه را نیز در ولسوالی کوت ولایت ننگرهار به آتش کشیده بود.
حضور داعش در ننگرهار از مدت‌ها قبل باعث ناآرامی‌های جدی در این ولایت گردیده بود. در واقع این ولایت خواستگاه داعش در افغانستان محسوب می‌شود و این گروه دست‌کم در برخی از ولسوالی‌های ننگرهار، هرازگاهی خشونت‌هایی را انجام داده است. تحرکات اخیر این گروه پس از آن صورت می‌گیرد، که رئیس‌جمهور غنی چندی قبل وعده‌ی نابودی کامل این گروه در ننگرهار را داده بود. آقای غنی تابستان سال جاری در سفری به ولایت ننگرهار به نیروهای امنیتی دستور داده بود که داعش را طی یک هفته نابود کنند. هرچند پس از این اظهارات برخی عملیات تصفیوی در ننگرهار به راه انداخته شد، اما هیچ‌گاه داعش به‌گونه‌ی کامل در این ولایت نابود نگردید و تحرکات اخیر این گروه نشان می‌دهند که آنان هنوز در ننگرهار حضور دارند و خود را بازسازی کرده‌اند.
نابودی کامل داعش در افغانستان تا هنوز یک امر محتمل به نظر می‌رسد. این گروه هنوز پایه‌های محکمی برای خود ایجاد نکرده است. داعش نه به‌لحاظ ساختارها و تجهیزات نظامی آن‌قدر قدرت‌مند است و نه هم پایگاه‌های مردمی مناسبی دارد. از این‌رو، مقابله و برخورد جدی با آن می‌تواند به‌زودی منجر به نابودی کامل این گروه گردد.
عدم توفیق در این زمینه به‌دلیل آن است که دولت استراتژی مناسبی برای سرکوب کامل این گروه ندارد. مواجهه‌ی دولت با این گروه تاکنون گذرا و موقتی بوده است. نیروهای امنیتی در جنگ با جنگجویان داعش عمدتاً متمرکز بر بیرون کردن آنان از مناطق مشخص بوده‌اند. این استراتژی هیچ‌گاه منجر به نابودی کامل این گروه نخواهد شد. زیرا، با هر بار حمله‌ی نیروهای امنیتی به مراکز تجمع جنگجویان داعش، آنان از مراکز خود متواری شده و در کوه‌ها، مناطق مسکونی و حتا آن‌سوی مرزها، متواری می‌شوند. پس از پایان عملیات این جنگجویان دوباره خود را بازسازی می‌کنند و در مناطق مشخصی تجمع کرده و دست به ایجاد ساختار، اداره و تاسیسات می‌زنند. در طول دست‌کم دو سال گذشته بارها این اتفاق افتاده است و برای همین عملیات نیروهای امنیتی در ننگرهار و حتا مناطق دیگر افغانستان با دست‌آورد کامل به همراه نیست و پس از پایان عملیات‌ها، دوباره جنگجویان با همدیگر یکجا شده و خشونت تازه‌یی را خلق می‌کنند.
دولت و نیروهای امنیتی باید این روش را در مواجهه با دشمنان کنار بگذارد. برای دست‌یابی به هدف مطلوب، ابتدا باید نابودی کامل داعش به‌مثابه‌ی یک استراتژی جنگی روی دست گرفته شود و سپس عملیات‌های نظامی به‌گونه‌یی طراحی شود که اجازه‌ی فرار به جنگجویان داعش را ندهد. عملیات‌های نظامی باید باید از چند سو انجام شود و پیش از آن، تمامی راه‌های مرتبط با آن مسدود گردند تا امکان فرار جنگجویان مخالف وجود نداشته باشد.
بدون شک، اگر نابودی کامل داعش به‌مثابه‌ی یک هدف بلند‌مدت روی دست گرفته نشود، این گروه آرام‌آرام خود را توسعه خواهد داد و در نهایت به یک تهدید جدی در این کشور مبدل خواهد شد. تجربه‌های گذشته باید در این زمینه راهگشا باشد و دولت باید متوجه رشد آرام این گروه در افغانستان باشد. در صورتی‌که داعش بتواند فعالیت‌های نظامی خود را هرچند محدود، تا چند سال دیگر ادامه دهد، آن‌گاه زمینه برای فعالیت آنان مساعد خواهد شد. تداوم فعالیت‌های آن می‌تواند هم پشتوانه‌های مردمی را برای آنان فراهم کند و هم در نتیجه‌ی آن این گروه به تجهیزات و تاسیسات بیشتر دسترسی پیدا خواهد کرد. بدیهی است که در این‌صورت، نابودی کامل آن هزینه‌های بیشتری لازم خواهد داشت.