در حالیکه حدود یک دهه تلاش حکومت افغانستان و حامیانش برای تأمین صلح و گفتوگو با طالبان بینتیجه پایان یافته است، مسکو امروز میزبان یک نشست سهجانبه برای تأمین صلح در افغانستان است. برگزاری یک نشست سهجانبه میان نمایندگان رسمی سه کشور روسیه، چین و پاکستان در حالی برای دولت افغانستان واکنشبرانگیز شده است که قبل از این حکومت افغانستان از بسیاری تلاشهای رسمی و غیررسمی چه بهصورت آشکار یا پنهان، حمایت کرده و حدود یک دهه نشستهای چندجانبه را درکشورهای مختلف برگزار کردهاند.
اما امروز نشست سهجانبهی روسیه، چین و پاکستان دربارهی افغانستان در مسکو در غیاب دولت افغانستان برگزار میشود. وزارت خارجهی افغانستان یک روز قبل از برگزاری این نشست با واکنش منفی برگزاری این نشست را سوالبرانگیز خوانده است. سخنگوی وزارت خارجه گفته است: حتا اگر این نشست با نیت نیک برگزار شود، برای دولت افغانستان پرسشبرانگیز است و از برگزارکنندگان این نشست خواهان وضاحت خواهیم شد. اکنون سوال اساسی این است که چرا دولت افغانستان از برگزاری نشست سهجانبه ابراز نگرانی میکند و برگزاری آن را پرسشبرانگیز میخواند؟
یکم: یکی از اشتراککنندگان این نشست پاکستان است. قرار است یکی از مقامات بلندپایهی وزارت خارجهی پاکستان به نمایندگی از حکومت پاکستان در این نشست اشتراک کند. اشتراک نمایندهیی از جانب پاکستان در نشستی رسمی که در مورد مسایل افغانستان برگزار میشود بدون حضور افغانستان با توجه به سیاست رسمی افغانستان در قبال پاکستان و روابط خصمانهی دو کشور، اولین عامل این واکنش منفی است. سیاستهای دوگانهی پاکستان درقبال افغانستان و حمایت آشکار پاکستان از جنگ و تروریسم در افغانستان برای مقامات افغانستان شبههیی باقی نگذاشته که پاکستانیها با اعمال سیاست دوگانه در پی ناامنی افغانستان و جنگ نیابتی با این کشوراند. از اینرو طبیعی است که حضور پاکستان در یک نشست رسمی در مورد افغانستان برای دولت افغانستان پرسشبرانگیز باشد.
دوم: روسیه بهعنوان یکی از کشورهای منطقه و یکی از کشورهای قدرتمند و پرمسألهی جهان روابط طولانی و پرفرازونشیبی با افغانستان داشته است. اما این کشور در 15 سال گذشته پس از توافق بن نقش چندان فعالی در قبال افغانستان نداشته است. با وجود روابط رسمی سیاسی و حمایت از دولت افغانستان، نقش روسیه در تحولات جدید در افغانستان و حمایت مالی و امنیتی از دولت در این کشور در کمترین حد خود در بیش از 5 دههی گذشته بوده است. پس از تشکیل حکومت وحدت ملی و ظهور گروههای خرد و ریزهی نظامی تحت نام «دولت اسلامی» روسها یکباره در قبال تحولات امنیتی افغانستان رویکرد نسبتاً فعالتری اتخاذ کردند و این تلاشها را در دو فاز جداگانه؛ کمک به نیروهای امنیتی افغانستان از طریق ارسال کمکهای نطامی و تلاش برای برقراری روابط استراتژیک با گروهها و فرماندهانی که توانایی تقابل با خطر داعش را داشته باشند، سامان دادند. در این راستا روسها با ارسال بستههای کمکی تجهیزات نظامی به حکومت افغانستان سیاست نسبتاً فعالتری را آغاز و با تأیید سفیر روسیه از داشتن روابط با طالبان؛ دور جدید سیاست روسیه در قبال افغانستان رسما اعلام شد.
نشست امروز در مسکو با حضور این سه کشور ادامهی تلاشهایی است که روسها از دوسال بدینسو در قبال افغانستان روی دست گرفته و از این منظر روسها طالبان را بهعنوان نیرویی که از توانایی تقابل و جنگ با گروه داعش برخوردارند، بهرسمیت میشناسند و به همکاری آنان چشم دوختهاند.
اما از جانب دیگر تمامی تلاشهای مسکو برای برقراری روابط با طالبان به دفاع استراتژیک از داعش در خاک افغانستان نیز خلاصه نمیشود. مسکو جنگ جاری میان دولت و طالبان را رسماً جنگ داخلی افغانستان میداند و طالبان را برخواسته از جامعهی افغانستان، که در این کشور از پایگاه جغرافیایی، مردمی و فرهنگی کافی برخورداراند. بنابراین، برای مسکو در جنگ افغانستان و طالبان تروریست و مبارز ضدتروریست وجود ندارد. مسکو این جنگ را جنگ داخلی برای قدرت عنوان میکند که در نهایت تهدیدی علیه منافع مسکو نیست.
بنابراین، آنچه برای حکومت افغانستان پرسشبرانگیز و حساس است، نگرانی از بهرسمیت شناخته شدن گروه طالبان بهعنوان یک قدرت در داخل خاک افغانستان است. این نگرانی دولت افغانستان زمانی محقق میشود که کشورهای قدرتمند منطقه با برگزاری نشستهای اینچنینی در پی کسب مشروعیت برای گروه طالبان باشند و این گروه را از انزوای موجود در فضای سیاسی به محراق توجهات دیپلماتیک و سیاسی بکشانند. از اینرو، نگرانی اصلی از برگزاری چنین نشستها تلاشهای سازمانیافته برای کسب مشروعیت برای طالبان است.
تلاشهای تازه برای صلح در افغانستان؛ چرا حکومت افغانستان نگران است؟
با دیگران به اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه
بدون دیدگاه
