[su_label]دویچه ویله/مسعود سیفالله و حسین سیرت[/su_label]
[su_label]ترجمه: حمید مهدوی[/su_label]
توافقی بین حکومت افغانستان و اتحادیه اروپا به کابل حکم میکند تا پناهجویانی را که درخواست پناهندگی شان توسط کشورهای اروپایی رد شده است، دوباره به افغانستان ببرد. اما بسیاری از بازگشت کنندگان هم اکنون برای دوباره رفتن به اروپا برنامهریزی میکنند. میرویس حدود دو ماه قبل توسط مقامهای نارویژی به کشور باز بازگشتانده شده بود، اما این باشندهی ولایت شرقی ننگرهار هم اکنون برای سفر طولانی و خطرناک دیگری به اروپا آماده میشود. میرویس به دویچه ویله گفت: «در افغانستان نخواهم ماند. تمام پولم را در سفر اولم مصرف کردم، اما پول بیشتری از کسی قرض خواهم گرفت و دوباره همراه با خانوادهام به قصد اروپا کشور را ترک خواهم کرد».
میرویس تنها اخراجی افغان از یک کشور اروپایی نیست که به دنبال راههای رفتن دوباره به اروپا است. یوسف افغان دیگری است که مصمم است این کشور جنگزده را در سریعترین زمان ممکن ترک کند. او گفت: «ما نمیتوانیم در اینجا یک زندگی عادی داشته باشیم» و اضافه کرد که آماده است خطر [رفتن به اروپا و] آغاز یک «زندگی عادی» در یک کشور اروپایی را بپذیرد. در اوایل ماه جاری، افغانستان و اتحادیه اروپا موافقتنامهیی را امضا کردند که به کابل حکم میکند تمام پناهجویان افغانی را که درخواست پناهندگی شان توسط کشورهای اروپایی رد شده است، دوباره [به افغانستان] ببرد. این پناهجویان اصرار میورزند که کشور شان برای آنها امن نیست، اما کشورهای عضو اتحادیه اروپا، از جمله آلمان، میگویند که «مناطق امنی» در داخل افغانستان وجود دارند که تمام پناهجویان اخراج شده به آنجا فرستاده خواهند شد. اتحادیه اروپا میگوید که از طرف حکومت افغانستان اطمینان دریافت کرده است که برای عودت کنندگان فرصتهای مسکن و شغلی ایجاد خواهد کرد.
با این حال، میرویس و یوسف ادعا میکنند که حکومت تا کنون [به آنها] هیچ کمکی نکرده است. میرویس گفت: «من به یک اداره حکومتی رفتم، اما مقامها به من گفتند که باید از خودم محافظت کنم». اوضاع امنیتی در افغانستان در حال بدتر شدن است و گروههای اسلامگرایی چون طالبان، بیش از هر زمان دیگری در گذشته، مناطق بیشتری را در سرتاسر کشور در کنترل شان درآوردهاند. این، به قول یوسف و میرویس، به خطر انداختن زندگی شان است. میرویس با اشاره به تازهترین حملات طالبان در ولایتهای مختلف افغانستان گفت: «هرکسی میداند که در افغانستان چه اتفاق میافتد. این کشور برای من کشوری امن نیست».
یک توافق جنجال برانگیز
فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان، در یک کنفرانس دو روزه در مورد افغانستان در بروکسیل در چهارم و پنجم ماه اکتوبر، توافق اتحادیه اروپا و افغانستان در مورد مهاجران را علنی ساختند. قبل از این نشست، یک سند مربوط ماه مارچ و محرمانه اتحادیه اروپا که بیرون درز کرده بود، نشان داد که مقامهای اروپایی برای بازگشتاندن حدود 80 هزار پناهجوی افغان به کشور شان برنامهریزی کردهاند. منتقدان میگویند که حکومت رییس جمهور غنی در بدل 1.2 میلیارد یورو (1.34 میلیارد دالر) کمک توسعهیی و بازسازی توافق کرده است تا افغانها را از اتحادیه اروپا به کشور بیاورد. اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان این ادعاها را رد میکنند و میگویند که بین وعدههای کمک و موافقتنامه در مورد مهاجران هیچ ارتباطی وجود ندارد.
اما این توافق میان پناهجویان به شدت منفور باقی مانده است و فعالان حقوقی میگویند که پناهجویان اخراج شده با تهدیداتی به حیات شان مواجه خواهند شد. در یک بیانیهی اعضای جامعه مدنی افغانستان آمده است که مقامهای افغان همین اکنون با صدها هزار تن از افراد بیجا شدهی داخلی تقلا میکنند، در نتیجه آنها قادر به کار کردن برای رفاه پناهجویان اخراج شده نخواهند بود. در این بیانیه آمده است: «زندگی برای آنانی که دوباره به افغانستان فرستاده میشوند، دشوار خواهد بود». همچنین موثریت این توافق را زیر سوال میبرند. عبدالغفور رفیعی، کمپاین کننده جامعه مدنی باور دارد که بسیاری از افغانهای اخراج شده همین که بتوانند سفر شان را تامین مالی کنند، در سریعترین زمان ممکن دوباره کشور را به مقصد اروپا ترک خواهند کرد.
