حمله بر عزاداران شیعه و چند نکته

حمله‌ی تروریستی بر عزاداران در روز تاسوعا و عاشورا در کابل و بلخ بیشتر از 30 کشته و صد زخمی بر جا گذاشت. گروه تروریستی داعش مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته و طالبان با نشر پیام انجام این حملات را نکوهش کرده‌اند.
حمله بر عزاداران در کارته سخی، دومین حمله‌یی است که در سال جاری داعش مسئولیتش را بر عهده می‌گیرد. قبل از این حمله داعش مسئولیت حملات انتحاری بر تظاهرات جنبش روشنایی در دهمزنگ را متقبل شده بود.
حکومت افغانستان پس از انجام این حملات ضمن نکوهش آن، جلسه‌یی امنیتی با رهبران و متنفذان سیاسی و قومی تشکیل داد.
حمله‌ی تروریستان گروه داعش بر مراسم مذهبی و در فضای عمومی نشان داد که این گروه با حمله بر مردم ملکی و تجمعات قومی و مذهبی در پی بزرگ کردن شکاف‌های قومی و مذهبی است و حمله بر مناسک دینی و عقیدتی ساده‌ترین راه و موثرترین گزینه برای دست‌یابی به اهداف تروریستی است.
با وجود نیت آشکار گروه‌های تروریستی که با حمله بر مناسک دینی در پی نفاق‌افگنی و راه‌اندازی اختلافات مذهبی و قومی است، واکنش مردم، علما و متنفذان سیاسی و مذهبی به این حملات امیدوارکننده بود.
بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی از قومیت‌ها و مذاهب سنی و شیعه ضمن ابراز همدردی با قربانیان بر همدلی و وحدت تاکید ورزیدند و مردم نیز برای کمک به زخمیان رویداد به شفاخانه‌ها شتافتند و خون اهدا کردند. علما و سخن‌رانان مراسم محرم بر همدلی مردم از مذاهب مختلف تاکید ورزیدند و گروه‌های تروریستی را مورد نفرین و نکوهش قرار دادند.
ضمن واکنش‌های امیدوارکننده‌ی مردم در قبال حملات تروریستی اخیر، چند نکته‌ی قابل تامل در مورد این حملات وجود دارد:
یکم: حملات اخیر بر عزاداران که داعش مسئولیت آن‌ها را بر عهده گرفته است، نشان‌دهنده‌ی این است که گروه‌های تروریستی برای تحریک و راه‌اندازی اختلافات قومی و مذهبی، عزم محکم دارند. حمله بر مناسک مذهبی و عمدتا شیعیان و هزاره‌ها به‌منظور فعال ساختن حساسیت‌ها و نفرت‌های قومی و مذهبی است. تروریستان به‌دلیل ناتوانی در انجام حملات وسیع‌تر، اهداف قابل دست‌رس و کم‌هزینه‌تری را انتخاب و برنامه‌ی‌شان را به اجرا می‌گذارند. حمله بر مراسم روز تاسوعا در کابل و حمله بر عزاداران در روز عاشورا در بلخ محصول این استراتژی و تاکتیک است. این نوع حملات ضمن این‌که از لحاظ اجرایی عملی‌تر و کم‌هزینه است، از لحاظ تبلیغاتی برنده‌تر و تاثیرگذار است.
دوم: با وجود این‌که افغانستان از معدود کشورهای اسلامی است که با وجود تنوع مذهبی، شاهد درگیری‌ها و جنگ‌های مذهبی کم‌تر بوده است، حملات امسال از جانب دیگر بیان‌گر آن است که ممکن است وحدت و همدلی بی‌مانند مذهبی در افغانستان با شیوع و گسترش حملات تروریستی هدف‌مند آسیب ببیند و تروریستان در تامین هدف‌شان موفق شوند. واکنش مردم در برابر حملات اخیر هر چند که غالبا مثبت و خلاف توقعات گروه‌های تروریستی بود اما نشانه‌هایی از واکنش‌های مذهبی و قومی نیز در میان مردم در قبال این رویداد قابل مشاهده بود.
دوام حملات هدف‌مند تروریستی در راستای ایجاد یک تقابل مذهبی در درازمدت عاقبت خوبی برای افغانستان و مردم ندارد. دولت باید با اتخاذ تدابیر امنیتی و سیاسی واکنش معقولی در قبال اهداف و استراتژی گروه‌های تروریستی به اجرا بگذارد و جلو فروپاشی وحدت و تساهل مذهبی در افغانستان را بگیرد.
سوم: دولت افغانستان ضمن اتخاذ تدابیر امنیتی برای رویدادهای مذهبی بایستی در تنش‌های مذهبی منطقوی و جهان اسلام بی‌طرف باشد. بدین‌منظور که حکومت باید ضمن تامل بیشتر بر سیاست خارجی افغانستان در قبال تنش‌ها و جنگ‌های جاری در جهان اسلام، نظارت‌های جدی بر گروه‌های مهاجران افغان در بیرون از کشور اعمال کند. در این راستا، رسیدن به یک توافق جامع با جمهوری اسلامی ایران در راستای جلوگیری از اعزام مهاجران افغان به جنگ سوریه یک اقدام مهم و تاثیر گذار است. حکومت باید در قبال دولت ایران و مهاجران و شهروندان افغانستان که به جنگ سوریه می‌روند سیاست روشن و تاثیرگذاری را به اجرا بگذارد.
چهارم: حملات اخیر در کابل و بلخ و به‌منظور افزایش اختلافات مذهبی نباید منجر به ایجاد گروه‌های مسلح غیرمسئول در افغانستان شود. نشانه‌های روشن از ایجاد گروه‌های مسلح در نقاط مختلف کشور پیدا شده است. ایجاد گروه‌های مسلح قومی ممکن است منجر به بهبود امنیت در کوتاه‌مدت شود اما این گروه‌ها در درازمدت منجر به بی‌ثباتی و تضعیف حاکمیت دولت خواهد شد. حکومت باید از نیروها و افرادی که در پی جنگ با تروریستان و تامین امنیت مردم‌اند، در قالب نیروهای امنیتی کشور استفاده کند و به دور از تعلقات قومی و مذهبی زمینه‌ی حضور مردم در صفوف نیروهای امنیتی را فراهم کند.