عزت جنایت ‌کاران و فراموشی قربانیان

سرانجام توافق‌نامه‌ی صلح با حزب اسلامی به‌رهبری گلبدین حکمتیار نهایی و سند موافقت‌نامه‌ی صلح با این گروه میان محمد اشرف‌ غنی رییس‌جمهورکشور وگلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی از راه دور و از طریق کنفرانس ویدیویی امضا شد. بر اساس این توافق‌نامه جنگجویان حزب اسلامی از جنگ دست خواهند کشید و دولت نیز زمینه‌ی زیست مصئون برای رهبران این حزب را فراهم خواهد کرد. به مهاجرین حزب اسلامی زمین توزیع خواهد شد، به رهبران این حزب مصئونیت قضایی اعطا می‌شود و فرماندهان واجد شرایط این حزب جذب دولت خواهند شد.
آقای حکمتیار در این نشست یک‌بار دیگر بر پیش‌شرط خود برای خروج کامل نیروهای خارجی از کشور تأکید کرد و تأمین صلح دایمی در افغانستان را وابسته به خروج کامل این نیروها دانست. آقای حکمتیار صلح حزب اسلامی با دولت را بر میدان جنگ افغانستان تأثیرگذار دانست و جنگ را عامل بدبختی یک نسل دیگر در افغانستان برشمرد. او از سایر گروه‌های مسلح خواست که به روند صلح بپیوندند و در کنار مردم به زندگی عادی و بازسازی افغانستان بپردازند.
حکمتیار همچنان از مسئولین حکومت خواست که بر اجرای درست این موافقت‌نامه صادق باشند و دزدان و فاسدان را از حکومت بیرون بیاندازند و مسئولیت‌های ملی را بسپارند به فرزندان خادم و صادق این وطن.
توافق‌نامه‌ی صلح میان حکومت وحزب اسلامی در حالی امضا می‌شود، که قربانیان جنگ‌های داخلی و قربانیان چند دهه جنگ جاری در افغانستان از این توافق ابراز نارضایتی می‌کنند و در روز امضای توافق‌نامه میان رییس‌جمهور غنی و گلبدین کمپاین دادخواهی برای قربانیان جنگ‌های داخلی در شبکه‌های اجتماعی به راه افتاد و دادخواهان از اعطای مصئونیت قضایی به گلبدین و رهبران حزب اسلامی و در عین‌حال از برگشت یکی از بدنام‌ترین چهره‌های تاریخ افغانستان، انتقاد کردند.
از جانب دیگر افزون بر این اعتراض‌های مردمی نسبت به امضای توافق‌نامه، کارشناسان جنگ و تحلیل‌گران سیاسی از نرمش و واگذاری بیش از حد دولت به حزب اسلامی حکمتیار انتقاد می‌کنند. باور غالب این است که حزب اسلامی به‌رهبری حکمتیار دیگر آن توانایی تخریب و نفوذ گسترده‌ی سابق را ندارد. بسیاری از افراد برجسته و تأثیرگذار حزب اسلامی همین اکنون در چارچوب دولت مصروف فعالیت‌های رسمی‌اند و چهره‌های شاخص این حزب راه‌شان را از سال‌ها قبل از حکمتیار جدا کرده‌اند. حزب اسلامی آن‌گونه که ادعا می‌کنند و آن‌گونه که دولت برای توافق با این حزب، امتیازات فراوانی واگذار کرده است، تأثیر چندانی در میدان جنگ افغانستان نداشته و ندارد. بسیاری از جنگجویان این حزب یا با ترک جنگ به زندگی عادی برگشته‌اند یا با حفظ تفنگ و اسلحه در قالب گروه طالبان مصروف نبرد با حکومت‌اند. حزب اسلامی دیگر کنترلی بر جنگجویان اسبق این حزب ندارد و از این‌لحاظ صلح با حکمتیار بر میدان جنگ تأثیر فوری بر جا نخواهد گذاشت.
بنابراین با در نظرداشت فراموشی قربانیان جنایات حزب اسلامی حکمتیار و با در نظرداشت این واقعیت که حزب اسلامی عملاً جنگجویی را در میدان‌های جنگ مدیریت و رهبری نمی‌کند، واگذاری این‌همه امتیاز و خصوصاً مصئونیت قضایی به یکی از بدنام‌ترین و جانی‌ترین چهره‌های تاریخ معاصر افغانستان، یک توافق ناسنجیده برای امتیازدهی و زنده‌سازی یک رهبر طردشده و منسوخ‌شده است. این توافق بر جنگ جاری تأثیری بر جا نخواهد گذاشت اما منجر به دلیری و شجاعت جنایت‌پیشگان و آدم‌کشان در افغانستان خواهد شد.
در حالی‌که انتظار می‌رفت نظام جدید که حقوق بشر یکی از ارزش‌های اساسی آن است، منجر به انزوا، محاکمه و محدودسازی جنایت و جنایت‌کاران شود، توافق اخیر نشان داد که سیاستمداران، جنایت‌کاران را نسبت به قربانیان ترجیح می‌دهد و تأمین حقوق بشر و بازخواست از جنایت‌پیشگان در معرض فراموشی است.