[su_label]رحمتالله ارشاد[/su_label]
دو هفته پس از آنکه عبدالله عبدالله رییس اجراییه زبان گلایه و انتقاد از اشرف غنی رییسجمهور را باز کرد، هر دو مقام حکومت وحدت ملی امروز (سهشنبه) برای دومین بار با همدیگر بر سر اختلافات موجود گفتوگو خواهند کرد.
در اولین دیدار که هفتهی گذشته میان رییسجمهور و رییس اجراییه صورت گرفت، عبدالله عبدالله شکایتها و انتقاداتش را با رییسجمهور شریک ساخته و ارگ ریاستجمهوری با نشر اعلامیهیی گفت که رییسجمهور سخنان رییس اجراییه را شنید و قرار است نشستهای دوطرف ادامه داشته باشد.
در اولین دیدار غنی و عبدالله، عبدالله عبدالله سخن گفته و رییسجمهور یادداشتبرداری کرده است. رییس اجراییه از ضرورت اجرای اصلاحات انتخاباتی، اهمیت توزیع تذکرههای الکترونیکی و خطرهای رفتار یکجانبه در تصمیمگیری و تعیینات سِمتهای مهم دولتی سخن گفته و رییسجمهور نیز تمامی این سخنان را یکیبهیکی یادداشت برداری کرده است. اولین جلسهی رییسجمهور و رییس اجراییه با این سخنان پایان یافته که رییسجمهور به رییس اجراییه گفته است که من تمامی سخنان و انتقادات شما را شنیدم و یادداشتبرداری کردم. در جلسهی بعدی من صحبت میکنم و شما یادداشتبرداری کنید و در جلسهی آخری بر سر گفتوگوهایمان بحث میکنیم و به یک نتیجه دست خواهیم یافت و جمعبندی خواهیم کرد.
دومین نشست رییسجمهور و رییس اجراییه در حالی برگزار میشود که دو طرف نسبت به همدیگر شاکیاند و از همدیگر ناراحت. عبدالله عبدالله در سخنرانییی که بهمناسبت روز جوانان در کاخ سپیدار داشت، غنی را فاقد اهلیت برای ریاستجمهوری دانست و از عصبی بودن و تندروی او جداً انتقاد کرد. آقای عبدالله از انتصابهای افراد وابسته به رییسجمهور ابراز نگرانی کرد و از اینکه رییسجمهور تصامیم مهم حکومتی را بدون مشورت با او اتخاد میکند، گلایه و انتقاد کرد. شکایت رییس اجراییه به این موارد خلاصه نشد. او برای اولین بار در حضور یک جمع بزرگ از هوادارنش گفت که رییسجمهور در سه ماه یک بار بهصورت اختصاصی بهعنوان شریک قدرت با او ندیده است و توجهی به او بهعنوان شریکش در حکومت 50 – 50 ندارد. او پس از آن در نشست وسیعتری گفت که پروژههای بزرگ فساد در حکومت وحدت ملی را میداند و از اینکه کیها و چه شرکتهای خارجی در فساد دخیلاند، آگاه و باخبر است.
درحالیکه شکایتها و انتقادات رییس اجراییه از رییسجمهور مبنی بر تکروی و خودخواهی بازتاب گستردهیی در رسانهها و نشستهای سیاسی داشت، رییسجمهور نیز پس از شنیدن سخنرانیهای رییس اجراییه عصبانی شده است. منابع نزدیک به رییسجمهور گفته است که انتقادات عبدالله عبدالله مبنی بر عصبانی خواندن غنی و اشاراتِ کنایهآمیز او مبنی بر اینکه غنی لیاقت ریاستجمهوری را ندارد، رییسجمهور را عصبانی کرده و او از عبدالله عبدالله خواستار این است که ثابت کند که چرا شایستگی ریاستجمهوری را ندارد و چرا رییسجمهور را «عصبانی» گفته است. بهقول این منبع آقای غنی از اینکه رییس اجراییهاش چنین سخنانی در مورد او از موقف ریاست اجراییه و در یک جمع کلان و با حضورداشت رسانهها بر زبان آورده، ناراحت است و آن را تخریب وجههی او و حکومت میداند و بهدنبال این است که آز آقای عبدالله عبدالله بپرسد که چرا چنین سخنان سبک و تخریبگرایانه را در مورد او به مردم گفته است.
از اینرو بهنظر میرسد که جلسهی امروز دو مقام حکومت وحدت ملی به تنشهای بیشتری منجر شود و اگر غنی در پی پرسیدن این سوالها از رییس اجراییهاش باشد که از طرف هوادارانش بهمنظور انجام تعهداتش تحت فشار است، تنشهای موجود میان دو مقام حکومت وحدت ملی افزایش خواهد یافت. درحالیکه دو مقام حکومت وحدت ملی رویارویی نفسگیری برای انداختن تقصیر ناکامیهای مشترک بر دوش دیگری دارد، واقعیت غیر قابل انکار این است که حکومت وحدت ملی در انجام تعهداتی که هر دو مقام حکومت برای آن قسم یاد کرده و امضا دادهاند، ناکام بوده و این تعهدات همه روی متن توافقنامه باقی مانده است.
افزون بر اینکه هر دو مقام حکومت وحدت ملی مشترکاً در انجام تعهدات مقصر و ناکاماند، با تهدیدات گسترده و مشترکی نیز روبهرویند که دامنهی آن از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب هر روز گستردهتر و عمیقتر میشود. این تهدید فراتر از مقامات حکومت وحدت ملی، زندگی برای مردم عادی را هر روز دشوارتر میکند و آسیبهای جدی امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را متوجه زندگی مردم و کشور میکند. صدها خانواده از میدان جنگ چند روز اخیر در قندوز بیجا شدهاند، سربازان نیروهای امنیتی از هلمند و بغلان و تخار و قندوز از بیتوجهی و بیبرنامگی مسئولان بلندپایهی امنیتی و مقامات حکومت وحدت ملی شکایت دارند و طالبان جبهات جنگ با دولت را هر روز گسترش میدهند.
از جانب دیگر، اختلافات دو مقام حکومت وحدت ملی بر سر تعهداتی که مسئولیت مشترک دو طرف است و ناسازگاری دو مقام برای تقسیم کرسی ها که سود آن فقط برای این دو نفر میرسد نه برای مردم افغانستان، زمینهی مداخله و سودجویی مخالفین سیاسی حکومت وحدت ملی را افزایش میدهد و امکان مداخله در امور حکومتداری و تأثیرگذاری بر روندهای کلان ملی را به نفع آنان رقم میزند.
واقعیتهای بیرون از حکومت وحدت ملی و نگاه واقعبینانهتر به وضعیت شکنندهی امنیتی و سیاسی مستلزم آن است که هر دو مقام حکومت وحدت ملی بر سر تعهدات خود در پرتو توافقنامهی سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی مسئولانه ایستادگی کنند و تقسیم پنجاه-پنجاه قدرت را مبتنی بر توافقنامهی سیاسی و با رعایت اصل شایستهسالاری عملی و تعهدات کلانتر حکومت وحدت ملی در راستای اصلاحات نظام انتخاباتی، توزیع تذکرههای الکترونیکی، برگزاری انتخابات پارلمانی و دایر کردن لویهجرگهی عنعنوی را هر چه عاجلتر روی دست گیرند و اعتماد شکستهی ملت به حکومت وحدت ملی را دوباره احیا کنند.
تأکید دو مقام حکومت وحدت ملی بر اختلافات و تنشهای موجود نه گرهی از مشکلات موجود میگشاید و نه سودی برای یکی از طرفهای این حکومت دوسره دارد. این تنشها فرصتهای حکومت را برای انجام تعهدات از بین میبرد و میزان بیاعتمادی و نفرت مردم از حکومت وحدت ملی و دو مقام ارشد آن را افزایش خواهد داد. کار درست و معقول این است که دو طرف بر سر اختلافات موجود بحث کنند و در پرتو توافقنامهی سیاسی تعهدات دوجانبه و مشترکشان در قبال همدیگر و مردم افغانستان را اجرا و بر این بازی سیاسیشان نقطهی پایان بگذارند.
