انتقادها نسبت به قوانین آمریکا برای مداخله‌ی نیروهایش در جنگ افغانستان

[su_label]وال استریت ژورنال/جسیکا دوناتی و حبیب خان توتاخیل[/su_label] +
[su_label]ترجمه: معصومه عرفانی[/su_label]

سربازان نیروهای ویژه‌ی ایالات متحده بارها توسط نیروهای افغان برای کمک به جلوگیری از اشغال ولایت هلمند توسط طالبان و مقابله با تجارت پرسود هروئین در این ولایت فرا خوانده شده‌اند. اما دستاوردهای حداقل سه عملیات نظامی اخیر، که در آن‌ها یک سرباز آمریکایی کشته شده و حداقل سه نفر دیگر زخمی شدند، معکوس شده است و طالبان این منطقه را بار دیگر اشغال کردند.
این وضعیت، فشارها را از سوی مقامات نیروی ائتلاف و افغانستان بر دولت اوباما بالا برده است تا قوانین خود را در رابطه با نقش ایالات متحده تغییر داده و به نیروهای این کشور نقش بیشتری در عملیات نظامی و آزادی عمل بیشتری در فراخواندن پشتیبانی هوایی و استفاده‌ از نیروهای زمینی بدهد.
به گفته‌ی اعضای نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا، فرماندهان نظامی ایالات متحده می‌گویند که آن‌ها بارها نیروهای خود را به‌هدف پیشرفت‌هایی که ثابت شده است زودگذر هستند، در معرض خطر قرار داده‌اند.
یکی از مشاوران آمریکایی به نیروهای ائتلاف در هلمند که این قوانین را غیرقابل‌درک می‌خواند، گفته است: «ما ظرفیت نابودی تهدید طالبان را داریم. اما به دلیل قواعد مربوط به نقش ما در درگیری‌ها در ماموریت جدید، دستان ما بسته است».
این قوانین یک سال قبل تغییر کردند؛ زمانی که آمریکا و متحدان آن ماموریت رزمی خود را به پایان رسانده و تلاش‌های تازه‌ای شامل آموزش، مشاوره و کمک به نیروهای افغان و اجرای عملیات‌های ضدتروریستی درصورت نیاز، را آغاز کردند.
براساس قوانین جدید، ارتش ایالات متحده نمی‌تواند به تنهایی شبه‌نظامیان را فقط به این دلیل که آن‌ها به‌عنوان اعضای طالبان شناسایی شده‌اند، هدف قرار بدهد. نیروهای ایالات متحده در صورتی می‌توانند اقدام کنند که طالبان آن‌ها یا متحدان آن‌ها در ناتو را تهدید کنند، اما اجازه ندارند از نیروهای افغان حمایت کنند، به جز در مواردی که فرماندهان مورد فوق‌العاده بدانند یا زمانی آن‌ها توسط نیروهای ایالات متحده همراهی می‌شوند.
بخشی از این تغییرات به این دلیل رخ داده است که ایالات متحده برای پیشرفت مذاکرات صلح با طالبان و هم‌چنین آشتی با دولت افغانستان تلاش می‌کند، درحالی‌که مسئولیت اصلی مبارزه را به نیروهای افغان سپرده است.
اَش کارتر، وزیر دفاع ایالات متحده، روز پنج‌شنبه در کنفرانسی خبری در پنتاگون گفت که قوانین فعلی «به ما اجازه‌ی کاری را می‌دهند که ما باور داریم باید انجام شود».
اما او اضافه کرد که رییس‌جمهور اوباما در گذشته شیوه‌های عملیاتی را در پاسخ به شرایط تغییر داده است. آقای کارتر گفت: «و شما می‌توانید انتظار داشته باشید که در آینده نیز این اتفاق رخ بدهد. او نشان داده است که این ممکن است».
درعین‌حال، اکنون که طالبان درحال انجام تلاش‌هایی هماهنگ برای به‌دست‌گرفتن کنترل ولایت هلمند و تضمین سهم خود در تجارت هروئین– منبع مهمی از درآمدها برای این جنبش بنیادگرای اسلامی- در آن‌جا هستند، نگرانی فزاینده‌ای در ارتش ایالات متحده به‌وجود آمده است که این ولایت ممکن است سقوط کرده و واکنشی زنجیره‌ای در سراسر جنوب‌غرب افغانستان آغاز کند.
مقامات ائتلاف می‌گویند باوجود آب‌وهوای زمستان، زمانی که معمولاً درگیری‌ها در افغانستان آرام می‌گیرند، انتظار می‌رود تعداد نیروهای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و ایالات متحده که در هلمند مستقر شده‌اند، در اوایل سال جاری از 300 نفر در ماه دسامبر به 500 نفر افزایش یابد.
به گفته‌ی یکی از مقامات ائتلاف، زنگ خطر در ولایت هلمند، در ماه اکتوبر به صدا درآمد؛ زمانی‌که جنگ‌جویان طالبان مناطقی را در باباجی، روستایی که از پایتخت هلمند شهر لشکرگاه، حدود ده دقیقه با ماشین فاصله دارد، به کنترل درآوردند. به‌نظر می‌آمد طالبان ناگهان آماده‌ی تصرف سراسر این ولایت هستند.
این مقام گفت: «ما نمی‌دانستیم اوضاع در هلمند تا چه اندازه وخیم است. این یک شوک بسیار ناخوشایند بود».
زمانی که طالبان به لشکرگاه نزدیک شدند، فرماندهان نظامی افغانستان از ایالات متحده درخواست کمک کردند. به گفته‌ی پولیس و مقامات محلی، نیروهای ویژه‌ی ایالات متحده به‌همراه کماندوهای افغان، در کامیون‌های زرهی وارد شده و خطوط طالبان را درهم شکستند.
در نبردی دو روزه، حملات هوایی، جنگ‌جویان طالبان را که درحال فرار نیز مبارزه را ادامه می‌دادند پراکنده کردند. نیروهای پشتیبانی بریتانیا و ایالات متحده که برای کمک به این عملیات اعزام شده بودند، از یک ساختمان سابق سازمان استخباراتی افغانستان در شهر لشکرگاه به‌عنوان پایگاه استفاده کردند. پشتیبانی از سوی ایالات متحده و دیگر نیروهای بین‌المللی حیاتی بود.
یکی از فرماندهان پولیس، محمد سرور قدرت، گفت: «اگر خارجی‌ها کمک نکرده بودند، هلمند تاکنون سقوط کرده بود».
بااین‌حال، این پیروزی کوتاه‌مدت بود. چند هفته بعد، طالبان بازگشتند. با حضور طالبان در فاصله‌ی 2 مایلی از این منطقه با 20000 سکنه که در خانه‌هایی خشتی زندگی می‌کنند، باباجی بار دیگر آماده‌ی نبرد است.
در یکی از ایست‌های بازرسی در مرز باباجی، نیروها عقب نشینی کردند و دلیل شکست‌های اخیر خود را خستگی زیاد و عدم پشتیبانی از سوی ارتش دانسته‌اند.
فرمانده‌ی پولیس، غلام وال، گفت: «پولیس هرآن‌چه در توان دارد انجام می‌دهد، اما آن‌ها بسیار خسته هستند. این خط مقدم ما است. جنگ ادامه دارد».
به گفته‌ی مقامات افغان و آمریکایی، پس از عملیات باباجی، نیروهای ویژه‌ی ایالات متحده بارها در مناطق مهم استراتژیک ولایت به کمک نیروهای دولت افغانستان آمده‌اند.
یک مشاور نیروهای ائتلاف در هلمند گفت: «ما خیلی دیر به کمک خواسته شدیم. روشن است که طالبان قصد دارند درطول زمستان جنگ را ادامه بدهند».
ارتش ایالات متحده در رابطه با عملیات‌هایش در افغانستان اظهار نظر نمی‌کند، اما مشاور آمریکایی ائتلاف و نیروهای ایالات متحده گفته‌اند که تعدادی از عملیات‌ها ناموفق بوده‌اند.
در ولسوالی سنگین ولایت هلمند، جایی که در مسیر یکی از مهم‌ترین جاده‌های قاچاق مواد مخدر قرار دارد، یک سرباز نیروهای ویژه، زمانی که در اوایل ماه دسامبر بر یک زمین مین‌گذاری‌شده قدم گذاشت، هر دو پای خود را از دست داد. عملیات دستاوردهای پایدار اندکی داشته است و در اوایل این ماه، نیروهای افغان بار دیگر برای مداخله‌ی ایالات متحده برای نجات این منطقه از سقوط درخواست کمک کرده‌اند.
یکی از عملیات‌های ایالات متحده در شهر مارجه در اوایل این ماه، به‌شکلی ناخوشایند پیش رفت؛ جنگ‌جویان طالبان یک سرباز نیروهای ویژه را کشتند و یکی از هلیکوپترهای فرستاده‌شده برای نجات اعضای تیم را سقوط دادند.
قوانین مداخله‌ی ایالات متحده، تنها دلیل خشم فرماندهان آمریکایی نیستند. آن‌ها می‌گویند که افسران و دیگر اعضای ارتش افغانستان، درحال فروش سلاح و امکانات دیگر به طالبان هستند. فرماندهان و مشاوران نظامی ایالات متحده علاوه کرده‌اند که این عمل به‌گونه‌ای سیستماتیک و گسترده انجام می‌گیرد.
هم‌چنین دیپلمات‌ها و مقامات نظامی ایالات متحده، و مقامات دولت افغانستان، به جنگ‌هایی اشاره می‌کنند که در آن نیروهای امنیتی افغانستان بدون مبارزه تسلیم شده‌اند. یک گزارش محرمانه‌ی 13 صفحه‌ای دولت افغانستان که به دست «وال استریت جورنال» رسیده، 20 نمونه از سلاح‌هایی که به طالبان داده شده است را فهرست کرده است.
در یک مورد، زمانی که سربازان افغان در ماه اگست، پایگاهی در ولسوالی موسی‌قلعه را پس از آن‌که موردحمله قرار گرفتند رها کردند، 30 وسیله‌ی نقلیه‌ی زرهی، 10 وسیله‌‌ی نقلیه‌ی سلاح‌دار، و 21 کامیون تدارکات به دست طالبان افتاد. هم‌چنین طالبان صدها راکت، خمپاره و جعبه‌های گلوله‌های مسلسل را تصاحب کردند.
در منطقه‌ی نوزاد، بیش از 40 کامیون و وسایل نقلیه‌ی زره‌پوش، همراه با ده‌ها اسلحه و هزاران گلوله، بدون مقاومت درگیری، تنها در یک روز در ماه دسامبر به طالبان تسلیم شد.
در این گزارش دولت افغانستان آمده است: «اردوی ملی فاقد روحیه، انگیزه، عزم و اراده برای مبارزه است. این مشکل در تمام سربازان اردوی ملی وجود دارد و تا حد زیادی به رهبری اردوی ملی مربوط می‌شود».