ضرورت تأمین امنیت رسانه‌ها

جواد ناجی
جواد ناجی

اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های افغانستان در کنفرانس خبری دیروز از حکومت وحدت ملی خواست تا برای تأمین امنیت رسانه‌ها، یک واحد ویژه امنیتی را ایجاد کند. این خواست پس از آن مطرح می‌شود که در هفته‌ی گذشته طالبان بالای کارمندان تلویزیون طلوع، حمله انتحاری انجام دادند. حمله بر کارمندان تلویزیون طلوع باعث تشویش اکثر خبرنگاران، روزنامه‌نگاران و نهادهای حامی رسانه‌ها شده است.
ایجاد یک واحد نظامی برای حفاظت از رسانه‌ها چه‌قدر می‌تواند باعث تأمین امنیت خبرنگاران شود؟ به واقع قبل از آن‌که چنین خواست‌های از جانب اتحادیه‌های رسانه‌ای مطرح شود، دولت در برابر اصحاب رسانه و تأمین امنیت جان خبرنگاران مسئولیت‌های قانونی دارد. چه این خواست مطرح شود یا نه، داشتن امنیت ابتدایی‌ترین حق شهروندان افغانستان از جمله فعالان رسانه‌ای است. این خواست معقول است. زیرا گروه طالبان هشدار داده است که حمله بر رسانه‌ها را ادامه خواهند داد. اگر به این خواست و نگرانی‌هایی‌که از گذشته وجود داشت اما اکنون بیشتر شده است رسیدگی نشود احتمال وقوع رویدادهای ناگوار و مشابه در آینده نیز وجود دارد.
ایجاد یک واحد نظامی برای رسانه‌ها امتیاز طلبی نیست بلکه یک ضرورت است. بر مبنای گزارش‌های منتشره شده، سال گذشته بدترین سال برای خبرنگاران بوده است. در کنار خشونت‌های کلامی و تهدید خبرنگاران، دفتر پژواک و رادیو کلید در ننگرهار و رادیو سالنگ در قندهار مورد حمله نظامی طالبان قرار گرفتند. با سقوط شهر قندوز به‌دست طالبان، دفاتر چندین رسانه به واسطه‌ی این گروه تخریب شد و وسایل و امکانات آن‌ها از بین رفت. خبرنگاران شهر قندوز به دلیل هشدار و تهدید طالبان گفتنه بودند در صورتی که امنیت شان تأمین نشوند، نمی‌توانند کار حرفه‌ای شان را ادامه بدهند. با شکل‌گیری حکومت وحدت ملی، امنیت در کل رو به وخامت گذاشت و دامن جنگ گسترده‌تر شد. اما خشونت علیه خبرنگاران در سال گذشته 95 مورد ثبت شده است که در این میان پنج خبرنگار کشته شده است. حدود 40 درصد کل خشونت علیه خبرنگاران را طالبان مرتکب شده‌اند اما سهم دولت در بلند رفتن گراف خشونت علیه خبرنگاران چیزی کم از طالبان ندارد. مجیب خلوت‌گر، رییس اجرایی نی قبلاً در گفت‌وگو با اطلاعات روز گفته بود که 32 درصد خشونت علیه خبرنگاران مربوط دولت افغانستان است. رسانه‌ها از یک طرف با تهدید جدی طالبان روبه‌رو اند و از طرف دیگر مورد خشونت حکومت قرار می‌گیرند. این مسئله مهم است که آیا حکومتی که خود در تهدید و خشونت علیه خبرنگاران دست دارد، چه‌گونه امنیت رسانه‌ها را تأمین خواهد کرد؟
رسانه‌ها از محدویت نیروهای امنیتی آگاهی دارند. در حال حاضر بسیاری از مناطق کشور زیر تهدید مستقیم طالبان قرار دارد و شکایت‌های بی‌شماری هم از کمبود نیروهای امنیتی در این مناطق شنیده می‌شود. مهم‌تر این‌که نیروهای امنیتی در بسا موارد از کمبود نیرو و امکانات در میدان‌های جنگ سخن گفته‌اند. با توجه به این مسایل، به نظر نمی‌رسد وضعیت موجود به‌خاطر شمار پائین نیروهای نظامی یا امکانات باشد. مشکل اساسی در این زمینه عدم هماهنگی دقیق و توزیع نادرست و غیر واقعی امکانات و نیروهاست. شمار زیادی از نیروهای امنیتی به امور نه چندان مهم گماشته شده‌اند. ریاست حفاظت از رجال برجسته در چهارچوب وزارت داخله و ریاست ده امنیت ملی از این جمله هستند. این دو واحد هزینه و نیروی زیادی را مصرف می‌کنند. در صورتی که نیروهای نظامی فعلی و هزینه‌های آن به درستی طرح و مدیریت شود، امنیت بسیاری‌ها از جمله رسانه‌ها تأمین خواهد شد. واقعیت تلخ این است که بسیاری‌ها پولیس خیالی دارند و معاش و امکانات آن‌را از دولت تحویل می‌گیرند اما عملاً این نیروها در تأمین امنیت هیچ نقشی ندارند، زیرا وجود خارجی ندارند.
با این وجود، تأمین امنیت رسانه‌ها و فعالان رسانه‌ای، یک ضرورت است. این ضرورت بیشتر از این لحاظ محسوس است که رسانه‌ها نقش مهمی در حمایت از ارزش‌های قانون اساسی و سایر قوانین دارند. رسانه‌ها در چند سال گذشته نقش مهمی در حفظ وحدت، همبستگی و خلق شجاعت و انگیزه به نیروهای امنیتی داشته‌اند. رسانه‌ها نه تنها مرجع اطلاع رسانی و پخش آگاهی اند، بلکه بازوی جنگ در برابر تروریسم و جهل اند. از این رو امنیت رسانه‌ها و خبرنگاران در وضعیت شکننده‌ی کنونی، اساسی و ضروری است.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه