حکومت چه‌گونه در مناطق مرکزی فقر توزیع می‌کند؟

در آستانه قرارداد خط انتقال 500 کیلوولت برق ترکمنستان به کابل، شرکت برشنا بر خلاف مطالعات پیشین که بامیان مسیر مناسب برای انتقال آن دانسته شده بود، مخالفت کرده و اکنون در صدد تغییر مسیر لین برق از بامیان به سالنگ است. مخالفت شرکت برشنا با مسیر از قبل تعیین شده توسط شرکت فیشنر هرچند در بهار امسال رسانه‌ای شد، اما اکنون که قرار است قرارداد آن به امضا برسد این موضوع جنجالی شده است. در هفته گذشته وکلای ولایات غزنی، بامیان و دایکندی در یک کنفرانس خبری، تغییر مسیر انتقال برق از بامیان به سالنگ را خیانت ملی خوانده و گفته بودند که تغییر مسیر لین برق از بامیان به سالنگ برای مردم قابل قبول نیست و باید از مسیر از قبل تعیین شده بگذرد.
در رابطه به این موضوع، معاون دوم رییس حکومت وحدت ملی نیز، با شرکت برشنا مخالفت کرده و بر انتقال لین برق از مسیر تعیین شده تاکید کرده است. سرور دانش طی یک نامه‌ی رسمی و سرگشاده که عنوانی شرکت برشنا و وزارت انرژی و آب نوشته، نظریات و دلایل خود را مبنی بر انتقال لین برق از مسیر بامیان ابراز کرده است. نامه‌ی آقای دانش در شماره امروز روزنامه اطلاعات‏روز نشر شده است. گفتنی است که سرور دانش این نامه را به اشرف غنی هم فرستاده است.
پرسش این است: چرا شرکت برشنا به رغم مطالعات از قبل انجام شده توسط شرکت فیشنر، در صدد تغییر مسیر انتقال لین برق از بامیان به سالنگ است؟ بر مبنای مطالعات و اسناد شرکت فیشنر، بامیان مسیر مطمئن برای انتقال 500 کیلوولت برق است. براساس شواهد و اسناد شرکت فیشنر و نیز نامه معاون دوم رییس جمهور، سالنگ ظرفیت انتقال این لین برق را ندارد. در حال حاضر 220 کیلوولت برق از سالنگ می‌گذرد و قرار است پروژه کاسا یک هزار نیز از این مسیر بگذرد. با توجه به وضعیت نامناسب سالنگ به‌دلیل تغییرات آب و هوا، محدودیت‌های محیطی، این مسیر ظرفیت انتقال 500 کیلوولت برق را ندارد. از طرف دیگر در زمستان سال گذشته برف کوچ در سالنگ باعث شد تا برق کابل برای دو ماه قطع شود. انتقال هم‌زمان سه لین برق از سالنگ ناممکن است. هم‌چنان این نگرانی که ممکن است تجربه سال‌های گذشته در آینده هم تکرار شود، وجود دارد. تنها توجیه شرکت برشنا برای تغییر مسیر لین برق، فاصله نسبتاً ناچیز و هزینه ناشی از آن است. بنابراین، مخالفت شرکت برشنا جهت تغییر مسیر لین برق فاقد استدلال‌های منطقی و برخلاف مطالعات علمی است. با آن‌که مسیر بامیان اندکی نسبت به سالنگ طولانی‌تر است اما افزایش در هزینه به‌خاطر فاصله دلیل بر تغییر مسیر لین برق نمی‌شود. زیرا تمویل کننده پروژه برق 500 کیلوولت بانک انکشاف آسیایی است و این بانک هیچ مشکلی از نظر پرداخت هزینه ندارد. نه تنها بانک انکشاف آسیایی با مسیر بامیان مخالفت ندارد بلکه در قسمت مطالعه با شرکت فیشنر همکاری داشت.
در صورتی که مطالعات علمی بامیان را مسیر مطمئنی برای انتقال لین برق ثابث کرده است، چه چیزی در پس مخالفت‌های شرکت برشنا وجود دارد؟ بی‌هیچ تردیدی، مخالفت شرکت برشنا ریشه در مسایل قومی دارد و این مخالفت نه تنها استوار بر شواهد علمی و تخنیکی نیست بلکه تغییر جهت لین برق می‌تواند مشکلات از ناحیه انرژی برق را در آینده دوچندان کند. مشکل تراشی شرکت برشنا کوبیدن بر طبل قومیت است. در صورتی که شرکت برشنا مسیر انتقال برق را تغییر دهد و حکومت آن را مورد حمایت قرار دهد، جهان شاهد ستم عریان و تعصب آشکاری خواهد بود که دولت افغانستان علیه یک کتله عظیم قومی و شهروندانش بر خلاف قوانین افغانستان و شواهد عملی، روا می‌دارد.
محرومیت مناطق مرکزی برآفتاب است. ساکنان این جغرافیا سال‌ها است که از امکانات و حقوق شهروندی خود محروم شده‌اند و دولت‌ها در افغانستان موسسان فقر و بدبختی در این مناطق بوده‌اند. فقر و تنگ‌دستی تنها پدیده‌ی در گذشته و اکنون است که حکومت برای مردم مناطق مرکزی توزیع کرده است. حکومت امکانات را برای شهروندانش عادلانه و فارغ از قوم و جغرافیا توزیع کند. افزون طلبی و محرومیت هیچ یکی از شهروندان این سرزمین قابل قبول نیست. حکومت در برابر قانون و اتباع خود مسئولیت دارد و نباید اجازه بدهد نفرت پراکنی شرکت برشنا باعث تراکم شکاف‌ها شود.