ارتش آمریکا متهم به فریبکاری در رقمها در مورد جنگ علیه دولت اسلامی شده است. کنگره میخواهد بداند این اتفاق در مورد طالبان هم رخ داده است؟
[su_label]فارین پالیسی/ دان دی لوس[/su_label]
[su_label]ترجمه: معصومه عرفانی[/su_label]
قانونگذاران در حال بررسی این مسئله هستند که آیا افسران ارشد ارتش آمریکا، گزارشهای اطلاعاتی درمورد افغانستان را تحریف کردهاند یا خیر. این امر موجب برانگیختهشدن پرسشهای جدیدی شده است که آیا سیاستگذاران میتوانند به دقت و صحت ارزیابیهای پنتاگون از جنگها اعتماد کنند؟
این تحقیقات که در گذشته از آنها صحبتی به میان نیامده بود، یک بعد جدید به رسوایی سیاسی گستردهای افزود که درمورد فرماندهی مرکزی ارتش بوجود آمده است. افسران بالارتبه در این فرماندهی متهم به تحریف عمدی تجزیه و تحلیلهای خود از مبارزه با دولت اسلامی هستند. گفته میشود آنها دررابطه با موفقیتهای خود مبالغه کردهاند، درحالیکه موانع بسیار جدی را کماهمیت جلوه دادهاند.
اتهامات مبنی بر اینکه پنتاگون، هم در مورد افغانستان و دولت اسلامی (داعش)، اطلاعات را تحریف کرده است، در مرکز تحقیقات جدید کنگره قرار خواهد داشت. این تحقیقات به رهبری سه کمیتهی قدرتمند در کاپیتول هدایت میشود. نماینده دوین نونز از ایالت کالیفرنیا، رییس جمهوریخواه کمیتهی اطلاعات مجلس، به «فارین پالیسی» گفت که او و رییس کمیتهی نیروهای مسلح و کمیسیون فرعی تخصیص بودجهی وزارت دفاع مجلس، درحالی تشکیل یک گروه کاری بهمنظور «بررسی اتهامات متعدد نسبت به دستکاری اطلاعاتی مقامات فرماندهی مرکزی» هستند.
یکی از کارکنان گفت که احتمالاً تحقیقات کنگره شامل بازدیدهایی به ستاد اصلی فرماندهی مرکزی در تمپا، فلوریدا، برای مصاحبه با مقامات و افسران مربوط خواهد شد. قانونگذاران سوالات سختی دربرابر استون گراو، که از ماه جون 2014 رییس اطلاعاتی در فرماندهی مرکزی بوده است، قرار خواهند داد. او از زمان طرح نخستن اتهامات، تحت تدابیر شدید امنیتی قرار دارد.
به گفتهی یک مقام سابق آژانس اطلاعاتی دفاعی، این جنرال دوستاره «یک شخصیت قدرتمند» است، و این شهرت را در گذشته برای دخالت در تحلیلهای اطلاعاتی بدست نیاورده است.
تحقیقات جدید تنها چند ماه پس از آن اتفاق میافتند که تحلیلگر اطلاعاتی ارشد وضعیت عراق در فرماندهی مرکزی، گرگوری هوکر، با حمایت دهها تن از تحلیلگرانی که به اندازهی او ناراضی بودند، به بازرس کل وزارت دفاع گفت که ارزیابیهای اطلاعاتی درمورد دولت اسلامی توسط مقامات و افسران ارشد تحریف شدهاند. این تحلیلگران پس از تلاش و شکست برای حلوفصل این موضوع در فرماندهی، به بازرس کل مراجعه کرده بودند.
به گفتهی آگاهان، درحالحاضر نگرانیهای فزایندهای وجود دارد که گزارشهای اطلاعاتی درمورد افغانستان نیز عمداً تحریف شده باشند. به گفتهی کسانیکه از هر دو گزارش باخبر هستند، ارزیابیهای سالانهی پنتاگون درمورد افغانستان و تلاشهای جنگی علیه طالبان، که به دستور کنگره انجام میگیرد، همواره نسبت به گزارشهای محرمانهی سازمان سیا، بسیار خوشبینانهتر بوده است. این افراد گفتند که تفاوتهای موجود، باعث سالها تنش در میان افسران سطح بالا در ارتش و همتایان آنها در سازمان سیا شده است.
یک افسر ارشد اطلاعاتی سابق که هنوز با همکاران سابق خود رابطه دارد، گفت: «بسیاری از تحلیلگران در فرماندهی مرکزی، از آنچه دخالتهای بیجای مدیران ارشد در ارزیابیهایشان درمورد افغانستان و موضوع دیگر میبینند، خسته هستند.»
این افسر ارشد اطلاعاتی سابق گفت: «بسیاری از تحلیلگران در فرماندهی مرکزی احساس میکنند که افسران ارشد ارزیابیهای آنها را دستکاری میکنند».
این اتهامات، بهشکل نگرانکنندهای مشابه با آنچه پیش از حملهی 2003 آمریکا درجریان بود، دارد. در آن زمان، دولت رییسجمهور جورج دبلیو.بوش متهم شده بود که با سوءاستفاده از سیستم اطلاعاتی، درمورد تهدیدات ناشی از دیکتاتور صدام حسین، مبالغه کرده است. باراک اوباما بهعنوان یکی از کاندیدان ریاستجمهوری، دولت بوش را بر سر این موضوع به شدت مورد انتقاد قرار داده بود.
این امر، سوالاتی جدی مطرح میکند ازجمله اینکه آیا ارتش یا دولت اوباما سعی در ارائهی تصویری غیرواقعی از پیشرفتها در میدان نبرد دارند؟ یا نقش مستقل جامعهی اطلاعاتی تضعیف شده است؟ شکایتهای تحلیلگران اطلاعاتی زمانی مطرح میشود که انتقادهای روبهافزاشی نسبت به استراتژی جنگی اوباما علیه دولت اسلامی وجود دارد. تعدادی از نمایندگان مجلس کاخ سفید را متهم میکنند که از اذعان به شکست در عملیاتهای نظامی برای بیرونراندن این گروه از مواضع خود در سوریه و عراق، امتناع میکند.
سخنگوی پنتاگون، دفتر مدیریت اطلاعات ملی و فرماندهی مرکزی، از اظهارنظر درمورد اتهامات جدید مرتبط با افغانستان خودداری کردند. اما یکی از مقامات فرماندهی مرکزی، پاتریک رایدر، گفت که این فرماندهی تمام اتهامات دررابطه با دستکاری اطلاعات را «بسیار جدی» میگیرد و هم با بازرس کل و هم تحقیقات کنگره همکاری خواهد داشت. وی تصریح کرد که فرماندهی مرکزی، طیف وسیعی از منابع را بهعنوان بخشی از فرایند ارزیابی میبیند و «علیه هرگونه گزارش یا نظری است که بیجهت بر رهبران و تصمیمگیرندگان تاثیر بگذارد».
از زمان حملهی ایالات متحده به افغانستان در 2001، پنتاگون و سازمانهای اطلاعاتی، بارها و بارها درمورد ادعاهای پیشرفت در جنگ، قدرت شورشیان، و توانایی نیروهای امنیتی افغانستان، با هم برخورد داشتهاند. در سال 2010، یکی از ارزیابیهای اطلاعاتی در تناقض با ارزیابی خوشبینانهی افسران ارشد ارتش قرار گرفته بود: به دلیل وجود پناهگاههای امن برای شورشیان در کشور همسایه، پاکستان، برای دستیابی به موفقیت در افغانستان، فرصتهای محدودی وجود دارد.
اما ادعاهای اخیر درمورد فرماندهی مرکزی بدان معناست که افسران نظامی درحال تلاش برای سرکوب فعالانهی گزارشهای اطلاعاتی منفی درمورد چشمانداز افغانستان هستند.
قانونگذاران هر دو حزب، نگرانیهای جدی خود را درمورد اتهامات علیه فرماندهی مرکزی ابراز کرده و قول دادهاند با دقت این موضوع را مورد بررسی قرار بدهند. بااینحال، آنها تحقیقات خود را در زمانی که بازرس کل پنتاگون درحال جمعآوری اطلاعات است، به تاخیر انداختهاند. البته اکنون یک گروه کاری مشترک برای بررسی این قضیه درحال شکل گرفتن است، همزمان با اینکه ناظران وزارت دفاع نیز به کار خود ادامه میدهند.
دموکراتها در سه کمیته، طرح تحقیق را امضا نکردند و کمیتههای مربوطه در مجلس سنا نیز هیچ برنامهای برای آغاز تحقیقات از فرماندهی مرکزی ندارند. بهجای آن، دموکراتهای مجلس و جمهوریخواهان سنا، تصمیم دارند تا برای نتایج حاصل از تحقیقات بازرس کل منتظر بمانند.
مقامات دولت اوباما بهطور محرمانه تلاش میکنند این اتهام را بیاهمیت جلوه دهند و میگویند بهنظر میآید تنها بخشهای بیاهمیتی باتوجه به وضعیت کسانی که در قدرتمندترین فرماندهی نظامی تحت فشار شدید عملیات انجام میدهند، حذف شده باشد. درهرصورت، مقامات تاکید دارند که رییسجمهور اطلاعات خالص را دریافت میکند و هرچه در فرماندهی مرکزی رخ داده باشد، بر جریان اطلاعات از سازمانهای جاسوسی کشور به کاخ سفید تاثیر نگذاشته است.
اما تحلیلگران فعلی و سابق سازمانهای جاسوسی کشور، نسبت به هرگونه گزارشهای اطلاعاتی ناخالص حساس هستند. میراث اطلاعات سیاستزده و ناقص در زمان حمله به عراق در بیش از یک دهه قبل، باعث شد تا سازمانهای جاسوسی با دقت بیشتری کار کنند و اطلاحاتی برای اطمینان از اینکه به دیدگاههای مخالف اهمیت بیشتری داده شود، طراحی شدند.
تحلیلگر ارشد آژانس اطلاعاتی دفاع، هوکر، که حوادث عراق را از دههی 1990 پیگیری نموده، در گذشته نیز از بهچالشکشیدن مقامات خودداری نکرده است. در سال 2005، او در مقالهای تحقیقی آشکارا با دولت بوش بر سر آنچه او برنامههای تهاجمی «غیرواقعی و آماتور» آن دولت میخواند، درگیر شد.
سابقهای طولانی از اختلاف و تنش میان سازمانهای نظامی و اطلاعات در ایالات متحده وجود دارد: افسرانی که بیشتر تمایل به تاکید بر نشانههای مثبت دارند و تحلیلگران اطلاعاتی که میخواهند چشمانداز ناخوشایندتری نشان بدهند. اما یک مقام سابق آژانس اطلاعاتی دفاع گفت، اتهامات دربارهی فرماندهی مرکزی نشان میدهد که ممکن است افسران ارشد از مرز تنشهای عرفی میان سازمانهای نظامی و جاسوسی گذشته باشند.
یکی از تحلیلگران اطلاعاتی سابق که چند سال درمورد افغانستان کار کرده و سفرهای متعددی به افغانستان انجام داده بود گفت، در آنجا اصطکاک مداومی میان فرماندهان نظامی و تحلیلگران وجود دارد که انعکاسدهندهی آموزشها و ذهنیتهای متفاوت آنهاست. اما او گفت که هرگز با شواهدی از دستکاری آشکار گزارشهای اطلاعاتی توسط فرماندهی مرکزی برخورد نکرده است.
یک تحلیلگر بازنشسته، به شرط ناشناسماندن، گفت: «من نمیخواهم بگویم این یک تخلف است. اما درست است که آنجا تنشهایی وجود دارند. اما به این معنا نیست که آنها اطلاعات را جعل میکنند. مسئله این است که آنها چهگونه وضعیت جاری را ارزیابی میکنند».
او گفت: افسران نظامی اغلب در این موقعیت دشوار قرار میگیرند که نیاز به دفاع از عملکرد نیروهای امنیتی افغانستان دارند، درحالیکه تحلیلگران اطلاعاتی بیشتر آمادگی دارند تا به نقاط ضعف و کاستیهای ارتش دولت افغانستان اشاره کنند.
او گفت: افسران ناظر بر تحلیلگران اطلاعاتی نیز مشتاق یافتن اطلاعاتی هستند که نشان بدهد اهداف ماموریت آنها درحال دستیابی کامل است.
این تحلیلگر سابق گفت: درگیریهای موجود در فرماندهی مرکزی، توسط احساسات قوی تحلیلگرانی که سالها وقت صرف مطالعهی یک منطقهی خاص نمودهاند و کسانیکه در کنار نیروهای نظامی در منطقه مستقر هستند، تشدید شده است.
او گفت: «آنها فقط افرادی نیستند که در اتاقکی نشستهاند و هرگز در آنجا حضور نداشته باشند».
