جنسیت و قدرت در گفت‌وگوهای آنلاین – بخش پنجم

سوزان سی.هرینگ

مترجم: معصومه عرفانی

بخش پنجم

علاوه‌براین، نوعی تنش ذاتی میان ارزش سنتی و عرفی مردانه درمورد «پهلوان‌بودن» و ارزش سنتی زنانه درمورد «توازن اجتماع» وجود دارد. پیام‌های جدال‌برانگیز مردان تمایل به سرخورده‌کردن زنان از شرکت کردن در بحث دارد؛ درعین‌حال، مردان نگرانی زنان درمورد رعایت نزاکت را به‌عنوان «هدردادن پهنای باند و اینترنت» و حتا به‌عنوان تفتیش عقاید و گفتار درکی می‌شود. این تنش، در ذات خود تمایل به ترجیح هیچ جنسی بر جنس دیگر ندارد –گرچه هر سیستم ارزش‌گذاری به‌طور بالقوه یکی را محدود می‌کند. اگرچه در گروه‌های گفت‌وگوی اینترنتی، جایی که ارزش‌های آزادی‌خواهانه‌ی مدنی، زمینه‌ی ایدئولوژیک غالبی را نهادینه کرده است و نیز ساختارهای اندکی در جایگاهی حضور دارند که ضمانتی برای بازدارندگی برای رفتارهای ضد اجتماعی باشند، رفتارهای پرخاشگرانه بر رفتارهای غیرپرخاشگرانه بیشتر غالب است. درتعدادی از موارد ثبت و بررسی‌شده، پرخاشگری‌های مکرر مردان مزاحم، زنان را وادار کرده است تا انجمن‌های گفت‌وگوی زن‌محور را منحل کنند، یا گروه دیگری تشکیل بدهند یا گروه را با قوانین و قواعدی سخت درمورد رفتار قابل قبول شرکت‌کنندگان در گروه، مجددا پیکربندی کنند.

شواهد موجود پیشنهاد می‌کنند که زنان در محیط‌هایی که هنجارهای مربوط به کنش و واکنش‌ها توسط شخص یا اشخاصی که مسئولیت حفظ نظم و تمرکز بر فعالیت‌های گروه را دارند کنترل می‌شوند، زنان بیشتر شرکت فعالانه دارند و از تاثیرات گروه استفاده می‌برند. بنابراین، گروه‌های زن‌محوری که گردانندگان محدودیت‌هایی را بر تعداد، ماهیت و مفهوم پیام‌هایی که می‌تواند در گروه پست شود قرار می‌دهند، به‌خصوص زمانی که پیام‌های جنجال‌برانگیز (توهین‌آمیز، چالش‌انگیز) ممنوع می‌شوند، احتمال بیشتری دارد که با تعداد زیادی از اعضای فعال و اشتراک گسترده‌ی اعضا، شکوفا شوند و با موفقیت پیش بروند. دانش‌آموزان زن، در کلاس‌های آنلاین که در آن استاد کنش و واکنش‌ها را کنترل می‌کند، حتا اگر معلم یک مرد باشد، بیشتر شرکت می‌کنند –گاهی بیشتر از دانش‌آموزان مرد. درحالی‌که این نتیجه ممکن است در ابتدا به نظر سردرگم‌کننده باشد –چه‌گونه زنان می‌توانند برای شرکت‌کردن «آزادتر» باشند زمانی که یک رهبر آن‌ها را «تحت کنترل» قرار می‌دهد؟-، درصورتی می‌تواند مفهوم داشته باشد که قانون این رهبر، ازجمله قوانین تضمین‌کننده برای حفظ یک محیط مدنی، رها از تهدیدها، مزاحمت‌ها و آزارواذیت‌ها باشد. نیاز به چنین تضمینی، اشاره به شکست بنیادین دموکراسی «خودگران» در فضای اینترنت برای ایجاد امکان مشارکت عادلانه دارد: طرفداری از آزادی فرد، زمانی که به این شعارهای خود می‌رسد، به نفع اشخاصی است که بیشتر سلطه‌جو و پرخاشگر هستند که بیشتر احتمال دارد مرد باشند. مردان مخاطب در یک پرسشنامه‌ی اینترنتی، همگام با این نابرابری، «سانسور» را به‌عنوان بزرگ‌ترین تهدید برای اینترنت خواندند، در حالی که زنان «حریم خصوصی» را به‌عنوان بزرگ‌ترین نگرانی خود بیان داشتند.

ارتباطات کامپیوتری هم‌زمان

مطالعاتی که در بالا ذکر شدند، بعضی از مکانیسم‌هایی که در ارتباطات کامپیوتری غیرهم‌زمان موجب نابرابری جنسیتی می‌شوند را، علیرغم پتانسیلی که کامپیوتر و اینترنت، به‌عنوان یک واسطه برای خنثا‌ساختن تفاوت‌های جنسیتی دارد، آشکار می‌کند. اگرچه بعضی از نویسندگان درمورد گفت‌وگوهای اینترنتی هم‌زمان خوشبین هستند. گروسمن (1997)، با اشاره به این مسئله که بسیاری از پژوهش‌های مربوط به ارتباط‌های کامپیوتری ناهمگام، متمرکز بر کاربران حرفه‌ای شده است، بیان می‌کند که در چنین گروه‌هایی، سلسله‌مراتب قدرت در دنیای حقیقی به درون حوزه‌ی مجازی منتقل شده است. پویایی قدرت از این نوع، شامل سلسله‌مراتب جنسیت، باید در چت‌های خودمانی و گاه‌گاه که در آن کاربران هیچ نوع ارتباطی در دنیای واقعی ندارند، باید نامربوط باشد. دانت (1988) نیز به‌طور مشابه، اگرچه به دلایلی متفاوت، همین خوشبینی را دارد. کسانی که چت می‌کنند، گمنام‌تر از شرکت‌کنندگان در گروه‌های گفت‌وگو هستند. محیط‌هایی که برای چت‌کردن تفریحی وجود دارد، کاربران را تشویق به انتخاب نامی مستعار می‌کند. برای دانت، این نام‌های مستعار کاربرد یک ماسک را دارند که کاربران را دعوت به آزمایشی شوخی‌وار با هویت‌های جنسیتی کرده و آن‌ها را از محدودیت مضاعف جنسیتی در این فضا رها می‌سازد.

یک پژوهش سودمند، پیشنهاد می‌دهد که در حوزه‌ی جنسیت مانند دیگر زمینه‌ها، ارتباط کامپیوتری هم‌زمان، هم با ارتباط کامپیوتری غیرهم‌زمان متفاوت است و هم با آن شباهت دارد. در ابتدا به‌نظر می‌رسد بخشی از این تحقیق پیش‌بینی‌هایی از برابری‌های جنسیتی گسترده‌تری ارایه می‌دهد؛ مردان و زنان تمایل بیشتری به این دارند تا با برابری بیشتری در محیط‌های چت، هم از لحاظ تعداد پیام‌ها و هم طول متوسط پیام‌ها، شرکت داشته باشند. به‌طور متوسط می‌توان گفت که میزان پاسخ به مردان و زنان تاحدی متعادل هستند؛ حتا ممکن است زنان پیام‌های پیشتری در پاسخ به پیام‌هایشان دریافت کنند نسبت به مردان. مقالاتی در حمایتی مشخص از ادعای دانت ارایه شده‌اند که شامل گزارش‌های موردی از بازی‌هایی با هویت‌های جنسیتی، شامل تغییر جنسیت کاربر برای دوره‌ی زمانی چند هفته تا چند ماه می‌شوند.

باوجود این مشاهدات، غیرقابل مشاهده یا غیرمهم بودن جنسیت در چت‌های تفریحی قابل تصور نیست. در بعضی گروه‌ها، کاربران به تکرار از دیگر شرکت‌کنندگان درمورد جنس بیولوژیکی، سن و مکان زندگی آن‌ها سوال می‌کنند. علاوه‌براین، کاربران جنسیت خود را در سرتاسر متن پیام‌هایشان با استفاده از ضمیر سوم‌شخص برای توصیف اعمالشان و یا انتخاب لقب، واضح می‌کنند. تفاوت‌های کم‌تر آگاهانه‌ای در شیوه‌های گفتمان نیز بدیهی و قابل مشاهده هستند. شرنی (1994)، در یک مطالعه درمورد استفاده از «افعال کنشی» در فضای چت، دریافت که شخصیت‌هایی که خود را زن معرفی می‌کردند بیشتر از افعال بی‌طرف یا محبت‌آمیز استفاده می‌کنند (مانند «درآغوش‌گرفتن»)، درحالی‌که شخصیت‌های مرد، از افعال خشن‌تر استفاده می‌کنند (مانند «کشتن»).