سوزان سی.هرینگ
مترجم: معصومه عرفانی
بخش دوم
دسترسی
در نخستین روزهای معرفی آرپانت (Arpanet) –جد اینترنت-، دسترسی آنلاین محدود بود به پرسنل وزارت دفاع ایالات متحدهی آمریکا و دانشمندان علوم کامپیوتری (تقریبا همه مرد) که شبکهی کامپیوتری را طراحی کرده و توسعه داده بودند. اینترنت، که حدود 1983، به این نام خوانده شد، در دههی 1980، از لحاظ جغرافیایی توسعه یافت تا بیشتر دانشگاهها، بخصوص دانشکدهها و دانشجویان رشتههای کامپیوتری را (اکثرا مرد)، شامل کند. روند افزایشی نفوذ دانشگاهیان در رشتههای دیگر و حضور گستردهی کارمندان در تعداد رو به رشدی از محلهای کاری، به حرکت سریع و کاملی درجهت دسترسی همگانی به اینترنت در دههی 1990 انجامید که با بالارفتن تعداد ارائهدهندگان خدمات اینترنتی (ISPs)، که برای مردم امکان دسترسی به اینترنت از خانههایشان را فراهم میکردند همراه شد. همراه با این توسعه، همچنین بالارفتن دانش عمومی دربارهی اینترنت و سهلشدن دسترسی به آن، تعداد کاربران زن نیز افزایش یافت.
بااینوجود، در اکثر سالهای دههی 1990، دسترسی به اینترنت بهعنوان مانعی سردرگمکننده برای عدالت جنسیتی باقی ماند. در ابتدا، زنان درمورد استفاده از کامپیوترها خاموش بودند و کمتر تمایل داشتند تا زمان و انرژی خود را برای دسترسی و استفاده از اینترنت صرف کنند؛ و کمتر احتمال داشت تا در مکانهای کاری با دسترسی به اینترنت استخدام شوند. زمانی که آنها نیز وارد سیستم شدند، بیشتر از مردان احتمال داشت تا به دلیل فرهنگ نسبتا مستمری که در مواجههی آنلاین با آن برخورد میکردند، گریزان شوند. هرچند، شواهدی وجود دارد که این وضعیت درحال تغییر است. محبوبیت و همگانی و تجاریشدن افزایشی اینترنت، از زمان پیدایش شبکهی جهانی اینترنت (www)، با حضور همهجا و هرزمان خود، استفادهی آسان گرافیکی، و محتویاتی که در آن وجود دارد، اینترنت به محلی آشناتر و «امنتر» تبدیل شده است. علاوهبراین، نسل جدید و جوانی در اینترنت حضور دارند که با استفاده از اینترنت، احساس راحتی و آرامش میکنند.
با توجه به اینکه اکنون، اندکی بیش از 50% کاربران وب در ایالات متحده، زنان هستند، براساس پژوهشی که در سال 2000 انجام شده است، ظاهرا به نظر میآید که در حال حاضر، استفاده از اینترنت برای زنان نیز مانند مردان، دشواری وجود ندارد. (دسترسی زنان در بعضی از کشورهای اسلامی و ملتهای درحال توسعه، در حد قابل توجهی محدودتر است؛ گرچه تغییراتی درجهت دسترسی وسیعتر نیز در حال بهوجودآمدن است).
اگرچه اکنون شکاف دیجیتالی جنسیتی، از این لحاظ که چه کسی میتواند وارد شبکهی اینترنتی شود، پر شده است، با این حال، حداقل در ایالات متحدهی آمریکا، زنان و مردان، هنوز دسترسی برابر بر خلق و کنترل اینکه چه اتفاقی در اینترنت میافتد ندارند. نقشهایی که نیاز به تخصص فنی دارند، مانند مدیریت شبکه، به گونهای نامتناسب توسط مردان گرفته شدهاند و این به معنای تداوم سنت دیرینهی همراهی تکنولوژی و مردانگی است. راهاندازی سیستم تختهی بولتین (BBS) شخصی، طراحی برنامهها و وبسایتهای شخصی، نه تنها نیازمند مهارتهای تکنیکی است، بلکه به سرمایهگذاری در امکانات، اتصال و دسترسی به اینترنت، و زمان و تلاش برای نگهداری و رسیدگی مداوم دارد، که روی هم رفته، درجهای بالا از انگیزه و علاقه به جنبههای تکنیکی شبکهی کامپیوتری را نشان میدهند.
باتوجه به تعداد کمتر زنان در زمینههایی مانند علوم کامپیوتری، کمتر احتمال میرود که انگیزه و پیشزمینهی مورد نیاز برای انجام این کار را داشته باشند. پس درنتیجه، اکثر شبکههای کامپیوتری توسط مردان اختراع شده و پیش برده میشوند و مردان بخصوص در تکوین تکنولوژی نقشی برجسته دارند. این ادعا که اکنون هرکسی به شکلی برابر به اینترنت دسترسی دارد، تمایل به نادیدهگرفتن و بیاهمیتانگاشتن این حقیقت دارد که انواع دسترسی، برابر نیستند –مشاهدهی یک وبسایت یا انتشار مطلبی در گروههای گفتوگو، به شخص همان درجه از قدرت، که خلق و مدیریت یک وبسایت یا مسئول یک سرور اینترنتی که این گروههای گفتوگو در آنجا حضور دارند به فرد میدهد، ندارد. مورد دوم، همچنان بهعنوان منطقهی حفاظتشدهای برای نخبگانی که در تکنولوژی مهارت دارند –و اغلب مرد هستند-، باقی میماند.
درعینحال، کاربران عادی اینترنت، با وسعتی بیشتر از رسانههای اجتماعی دیگر مانند تلویزیون و رادیو، تشویق میشوند تا مطالبی در اینترنت منتشر کنند. در اینترنت، نه تنها کاربران میتوانند در مباحث آنلاین شرکت داشته باشند، بلکه تقریبا هرکسی میتواند یک وبسایت یا یک گروه اینترنتی برای گفتوگو و مباحثه به وجود آورده و آن را مدیریت کند. زنان نیز مانند مردان از این فرصتها که نیاز به آشنایی ابتدایی و زمان و امکانی برای رسیدگی دارد، نفع خود را میبرند اما برای کدامیک احتمال بیشتری وجود دارد که از لحاظ فنی و تکنیکی توسط دیگران حمایت شوند (برای مثال دربین مدیران شبکهها)؟
از طرف دیگر، از آنجا که مدیران وبسایتها اغلب کنترل اندکی بر محتوایی که در صفحات اینترنتی آنها وجود دارند اعمال میکنند، کسانی که گروههای گفتوگو را کنترل میکنند و خلقکنندگان صفحات وب، از آزادی قابل توجهی برای انتشار مطالب اینترنتی برخوردار هستند؛ اگرچه ممکن است محتوای صفحات توسط برخی پورتالهای دسترسی به اینترنت بلاک یا فیلتر شود. برخی از وبسایتهای قدمی و مشهور، مانند «Women’s Studies List» و «Women.com»، توسط زنان آغاز شده، توسعه پیدا کرده و مدیریت میشوند. در این وبسایتها، مطالب توسط مالکان و کاربران زن تولید میشوند نه توسط کارمندان فنی پشتیبان. بنابراین، اگرچه کنترل تکنیکی از اینترنت، بهگونهای آشکار و مسلط، در دست مردان باقی مانده است، زنان نیز دسترسی آسانی به روابط شکلگرفته به واسطهی کامپیوتر و اینترنت دارند، و این دسترسی شامل امکان تولید و انتشار مطالبی در این زمینه نیز میشود.
