منبع: اکونومیست
احتمالا حمله تماشایی اوایل هفتهی گذشته در پایتخت افغانستان ناکام خوانده میشود: تمام حمله کنندگان، قبل از این که به هدف شان برسند، کشته شدند. اما از انجایی که این حمله یک ضربه نمادین در تقلب حکومت زد، کامیاب بود. این حمله هم چنین روی صداقت رفتار اخیر طالبان که نشان میداد به آغاز دوباره گفتوگوها برای پایان به جنگ در کشور متمایل اند، سایه افگند.
روز دو شنبه، هفت عضو گروه طالبان با یک موتر بمب گذاری شده، راکتها و سلاحهای تهاجمی بر پالمان حمله کردند . نظر به گزارش سازمان ملل متححد دو غیر ملکی کشته شدند و بیش از ۳۰ تن دیگر زخم برداشتند. در زمان وقوع این حمله، قانونگذاران در داخل پارلمان گردهم آمده بودند تا برای رای اعتماد دادن به معصوم استانکزی که از طرف رییس جمهور اشرف غنی نامزد وزیر وزارت دفاع تعیین شده است، رای گیری کنند. همه میدانستند که پارلمان بهترین هدف شورشیان خواهد بود و بنابر این موفقیت آنها در عبور از دروازهها برای فیر راکتها بهصورت مستقیم بر ساختمان [پارلمان] قابل توجه بود. این شاهد دیگری از چالشهای بی شماری است که نیروهای امنیتی افغانستان پس از خروج نیروهای بین المللی با آنها مواجه اند.
این حمله به دنبال یک رشته حملات اخیر علیه قاضیها، دادگاهها و مهمانخانهها واقع شد. از آنجایی که حکومت قادر به حفاظت از مقاماتش نیست، سیاست ملکی مانند جنگ در خط مقدم است. عارف رحمانی، نمایندهی پارلمان که از این حمله جان سالم به در برد، گفت: «من فرزند جنگ هستم، ما با جنگ بزرگ شدیم. از زمانی که وکیل پارلمان شدم، پنج بار هدف حملات قرار گرفتهام.»
طالبان که از خلای ناشی از خروج سربازان خارجی بهره برداری میکنند، با عدم قاطعیت حکومت و لرزان بودن آن جسورتر شده اند. آقای غنی و عبدالله عبدالله، رییس اجراییهاش، ماهها نتوانستند روی انتصاب افراد در موقفهای کلیدی امنیتی به توافق برسند و حکومت را به بن بست کشیدند. رای گیری پارلمان که قرار بود روز دو شنبه برگزار شود، سومین تلاش آقای غنی، بیش از نه ماه بعد پس از مراسم تحلیفش، برای تعیین وزیر دفاع بود.
هرچند این حمله بخاطر میزان جاه طلبیاش قابل توجه بود؛ اما به سختی نشانهای بوده میتواند که کابل در حال سقوط است. باوجود وقوع گاهگاه خشونت، پایتخت با معیارهای افغانستان نسبتا امن است.
طالبان که با ورود جنگجویان خارجی در افغانستان جسور شده اند، از حملات بهاری سالانهشان برای تصرف مناطق استراتیژیک استفاده کرده اند. در قندوز، ولایتی در شمال که از منطقه مرکزی سنتی طالبان دور واقع شده است، هفتهی گذشته طالبان مرکزهای دو ولسوالی را تصرف کردند و باعث نگرانی مقامهای حکومت مرکزی شدند که بر مرکز این ولایت تاخت و تاز خواهد شد. اگر این اتفاق بیافتد، اولین باری است که طالبان پس از تار و مار شدن حکومتشان در جریان تهاجم به رهبری امریکا در سال ۲۰۰۱، میتوانند شهری را به تصرف شان درآوردند. پیامدهای آن ویرانگر خواهد بود؛ چون قندوز کابل را به چندین ولایت شمال وصل میکند و مسیر اصلی دسترسی کشور به تاجکستان است.
با این حال، در این مقطع زمانی شورشیان احتمالا آنقدر قدرتمند نیستند تا مرکز یک ولایت را تصرف کرده و کنترول کنند. احتمالا به این دلیل است که آنها عمدتا روی مناطق روستایی تمرکز میکنند که به آنها اجازه میدهد تا آزادانه جنگجو، اسلحه و مواد مخدر را در سرتاسر ولسوالیها و ولایتها انتقال بدهند.
عملیاتهای بی امان طالبان ثابت میکند که جنگ پایان نیافته است؛ هرچند بسیاری از روحانیون از آنها خواسته اند تا در جریان ماه جاری رمضان اسلحه شان را بر زمین بگذارند. با این حال، نشانههای از اختلاف احتمالی در درون این جنبش وجود دارد.
آقای غنی در راستای لابی پاکستان برای استفاده از نفوذش و آوردن طالبان به میز چانه زنی، سخت تلاش کرده است. از اوایل ماه می بدینسو، اعضای دفتر سیاسی این جنبش در قطر با افراد نزدیک به حکومت افغانستان ملاقاتهای غیر رسمی داشته اند. نمایندگان هردو طرف تاکید میکنند که با صلاحیتهای شخصیشان عمل میکنند، هرچند برخی از نمایندگان بلندپایه موجب امیدواری شده اند که گفتوگوهای صلح واقع خواهد شد. طیب آغا، مذاکره کننده ارشد طالبان، حکمت خلیل کرزی، معاون وزیر خارجه و شکریه باکزی، عضو مجلس نمایندگان شامل شرکت کنندگان بودند.
با این حال، جنگ شدیدتر میشود. پرسش این است که این نمایندگان طالبان دقیقا از چه کسانی نمایندگی میکنند؟ و آیا شورشیانی که در میدان نبرد میجنگند هیچ تمایلی به ایفای نقش در سیاست زمان صلح دارند یا خیر؟ در حال حاضر، احتمالا اختلافات استراتیژیک میان رهبری طالبان و فرماندهان سرخورده و ناراضی طالبان باعث ادامهی جنگ میشود. منطق طرف طالبان هرچه باشد، تا زمانی که این موج خشونتها فروکش نکند، گفتوگوهای صلح بعید است. حمله بر نماد واقعی یک دولت دموکراتیک هرگونه تلاش در راستای مصالحه را تضعیف میکند.
