نویسنده: جک دیش
برگردان: مختار یاسا
منبع: مجلهی دیپلمات
یک یادداشت شورای روابط خارجی (CFR) خواستار سیاستگذاری جامع در رابطه با افغانستان است. اجرای این برنامه در افغانستان پرچالش خواهد بود.
با آنکه رییس جمهور اوباما تعهد کرده که 12 هزار سرباز امریکایی را تا پایان سال در افغانستان نگهدارد، شگفتی ندارد که توجه کاخ سفید از این کشور جنگزده هر روز کمتر میشود. وقتی سربازانی که اکنون مصروف آموزش و تجهیز نیروهای امنیتی و ارتش افغانستان هستند، سرانجام این کشور را ترک کنند، کابل به یک پشتیبان جدید نیاز دارد که امنیت آن را تضمین کند. پس که گام پیش خواهد گذاشت؟
یک یادداشت پالیسی که توسط الیسا آیرس، عضو ارشد بخش هند، پاکستان و جنوب آسیا در شورای روابط خارجی نوشته شده است، این پرسش را به شکل یک گفتوگو مطرح میکند. آیرس میگوید که برای باثبات ساختن اقتصادی، اردو و دیگر نهادهای افغانستان، ایالات متحده باید با دهلی یکجا کار کند و در عین زمان، تا جایی که میتواند نگرانیهای پاکستان را فروبنشاند. آیا این رویکرد موفق خواهد بود؟
موفقیت آن به این بستگی دارد که شما به کدامسو نگاه میکنید. دو هفته پیش، یک حملهی سبز بر آبی جان یک سرباز امریکایی را در شرق افغانستان، در ولایت ننگرهار، گرفت و این نشانهی دیگریست که نبرد نیروهای امنیتی افغانستان در تابستان امسال، قدرمزدن در پارک نخواهد بود؛ چون جنگجویان دشمن با لباس سربازان اردو به صفوف آنان وارد خواهند شد. بازرس ویژهی بازسازی افغانستان، جان سوپکو، در گزارش فصلوار خود به کانگرس در ماه جنوری، آشکارا ابراز نگرانی کرده بود که با افزایش نیروهای اردوی ملی افغانستان، دردسرهای سربازان امریکایی نیز بیشتر خواهند شد. یک گزارش بازبینیشده نشاندهندهی فرار بیشتر از میان صفوف اردوی ملی است. در ماه جنوری این آمار به 8.5 درصد یا 169-203 تن رسیده بود.
هند و ایالات متحده با یک محیط امنیتی پرنوسان روبهرو اند. تلفات غیرنظامیان در سال گذشته، در مقایسه با سال 2013 تقریبا سه برابر شد و طالبان و دیگر نیروهای شورشی در ولایتهای جنوبی هلمند و قندهار قویتر از گذشته ظاهر شدند و کنترول مناطق را به دست گرفتند. امسال که رهبری نبرد در جنوب به دست نیروهای امنیتی افغانستان است، احتمال افتادن هر اتفاقی وجود دارد. ولسوالی سنگین در بخش شمالی هلمند، همچون زاویهی خونینی باقی مانده و هر روز خونینتر از پیش میشود. پیکارجویان مخالف دولت از این ولسوالی به مثابه نقطهی انداخت بر قندهار استفاده میکنند.
با شدتگرفتن جنگ، هند میتواند نقش حیاتی بازی کند. آیرس به هند به مثابه ستون محور جامعهی مدنی نوپای افغانستان نگاه میکند. هند به تنهایی برای 27 درصد صادارات افغانستان بازار فراهم میکند. در کنار آن، این کشور تعهد کرده که 2 بیلیون دالر به افغانستان کمک کند و برای ارتقای ظرفیت کارمندان دولت و تاجران آن، آنها را برای کار در حکومت و بازار آموزش دهد. زمانی که مناسبات حکومت کرزی با پاکستان تیره شد، او با هند یک توافقنامهی همکاری و قراردادهای کمک تسلیحاتی سنگین را امضا کرد. اما با رفتن کرزی این توافق توسط غنی از بین رفت تا پاکستان را از حکومتش ناراحت نسازد.
پس واشنگتن چگونه میتواند جلو پاکستان را بگیرد که نقش تخریبکنندهاش را بازی نکند؟ آیریس که از سال 2010 تا 2013 به حیث منشی معاون وزیر خارجه در امور جنوب آسیا کار کرده، پیشنهاد میکند که واشنگتن باید در رابطه به قویشدن نقش هند در منطقهی هندوکش با پاکستان صریح باشد. با تقویهی برنامهی همبستگی اقتصادی در منطقه با حساب بر بخش خصوصی هند که میتواند از توسعهی ارتباط بازارها و راههای تجاریای مانند جادهی اتاری و عملیساختن ابتکار راه ابریشم حمایت کند. آیرس به این نظر است که همکاری بین واشنگتن و دهلی میتواند تضمینکنندهی ثبات منطقه باشد. هند در سراسر افغانستان برای مردم از میزان قبولی بالایی برخوردار است؛ اما این همکاری نیاز به پذیرش از سوی غنی دارد تا موفقیت آن تضمین شود. اگر لغو قرارداد اسلحه با هند نشاندهندهی رویکرد تازهی غنی باشد، به دستآوردن حمایت او کار سختی خواهد بود.
