قتلِ فرخنده، دختری که متهم به سوزاندن قرآن شده بود، مردم را بهشدت تکان داد. او را در پیش چشم پولیس و حتا با همکاری ضمنی پولیس، تا سرحدِ مرگ لتوکوب کردند و آنگاه به آتش کشیدند. بربریت کمنظیری که در قتل این دختر جوان دیدیم، همهی ما را مبهوت کرد. اما این ماجرا رویهی دیگری هم دارد و آن این است:
وقتی که دهها نفر از شهروندان پایتخت زن محجبهای را از مسجد بیرون میآورند، حجابش را میدرند، لتوکوبش میکنند، میکشندش، زیر موتر میاندازندش و بدنش را آتش میزنند، روشن میشود که بیاعتنایی مردمِ افغانستان به سلامتِ محیط زیستِ اجتماعیشان تا کجا قبحِ اینگونه رفتارها را زایل کرده است. به بیانی دیگر، قتل فرخنده با آن وضعِ فجیع، رویدادی تک و بیپیشینه نیست. این قتل فقط حلقهای از یک زنجیر و مرتبهای از مراتب وحشیشدن بود. اگر مردم و دولت افغانستان با موارد «کمشدت»ترِ فجایعی از این دست با جدیت و احساس مسئولیت بیشتر برخورد میکردند، ای بسا که جامعهی ما به این سطح از قباحت و وحشت نمیرسید. وقتی که تجاوز بر دختران نابالغ و زنان جوان در جاهای مختلف به رویدادی عادی تبدیل میشود، وقتی که قتلِ ناموسی نُرمی میشود پذیرفته برای اکثر مردم، وقتی که روحانیان متعصب و تندرو با خیال راحت میتوانند بر منبرها حکم ارتداد و اعدام صادر کنند، آن وقت فضا برای رفتنِ جامعه به درجهی شدیدتری از وحشت آماده میشود.
از آنسو، باید انتظار داشت که روان جمعیِ ما از این پس در برابر چیزی کمتر از قتلِ فرخنده تکانی نخورد. از این پس، آزارِ خیابانی زنان در برابر آنچه از قتلِ فرخنده در روان ما ثبت شده، بیشتر به یک شوخی بیمزه شبیه خواهد شد. از این پس، مضروبشدن زنان در پس پردهی حریمِ خانه، در برابرِ قتل فرخنده، به ماجرای پیش پا افتادهای تبدیل خواهد شد. از این پس، اگر کسی زنی را به ضرب گلولهای به دیار نیستی فرستاد، این جمله در روان ما فعال خواهد شد: «خیر است، حداقل مثل فرخنده که دریده نشد و به آتش کشیده نشد». از این پس، این سطح از جنایت و وحشیگری نُرم است.
اگر دولت افغانستان و مراجع امنیتی و قضایی- که امید چندانی ازشان نمیتوان داشت- با عاملان قتل فرخنده (از آن ملای تعویذنویس گرفته تا پولیس تا جوانان و پیرانی که او را تکه تکه کردند) برخوردی جدی و قانونی نکند، باید انتظار داشته باشیم که اینگونه قتلها نشانهای از وضعیت نُرمال یک جامعهی وحشی شود. آنوقت همه خواهیم سوخت. تا این نمایشِ وحشت گستردهتر از این نشده، دولت افغانستان باید با قاتلان فرخنده و آنانی که مجال قتل او را فراهم کردند، به شدیدترین نحو ممکن برخورد کند.
