نویسنده: ژان پییِر پیرین
برگردان: نسیم ابراهیمی
منبع: روزنامهی فرانسویزبان لیبراسیون
اعتراض طالبان افغانستان بر حمله بالای یک مکتب در پشاور، یک اختلاف آشکار را در صف تحریک اسلامگرایان افراطی به نمایش میگذارد.
اگر تقسیمبندی طالبان «خوب» و «بد» مطابق چشمدید دستگاه استخباراتی پاکستان صورت میگیرد، تقسیمبندی در صفوف «طلبههای دینی» نیز یک حقیقت آشکار است. اعتراض طالبان افغانستان بر طالبان پاکستان بهخاطر حمله بر یک مکتب در پشاور، گواه بر همین مسئله است. طالبان پاکستانی و طالبان افغانستانی همپیمان و متحد همدیگر اند. طالبان پاکستانی با هدف قراردادن افراد ملکی، چندین حمله را راهاندازی نمودهاند و زمانی که به روز سهشنبه، 16 دلو بر یک گروه بزرگی از دانشآموزان نظامی در پشاور پاکستان حمله نمودند، مورد اعتراض گروه طالبان افغانستانی قرار گرفتند. حمله بر دانشآموزان نظامی این مسئله را میرساند که خشونت با اهداف متفاوت در میان این گروههای افراطی جریان دارد. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان افغانستان در این مورد چنین پیام داده است: «امارت اسلامی افغانستان [نام رسمی طالبان افغانستان] با خانوادههایی که کودکانشان را در پی این حمله از دست دادهاند، همدردیاش را ابراز میدارد. طراحی مرگ افراد بیگناه، زنان و کودکان، مخالف دستورات اسلام میباشد.
در واقع طالبان افغانستان و پاکستان در سه گرایش بزرگ، تقسیمبندی میشوند. طرحها و برنامههای آنها خیلی مبهم است و در عین حال کنشهایشان متفاوت از هم میباشند.
گرایش ناسیونالیستی و سنتی: این گرایش توسط ملا عمر، رهبر مذهبی و سیاسی طالبان افغانستان عینیت یافته است. در حال حاضر به نظر میرسد که وی در منطقهی کویته، مرکز ایالت بلوچستان پاکستان در خفا زندگی میکند. او پیرو مکتب اسلامی دیوبند میباشد. این گروه با ارتش پاکستان و سازمان استخباراتی داخلی این کشور یا ISI (استخبارات نظامی) رابطهی تنگاتنگ دارد. استخبارات پاکستان، این گروه را مسلح ساخت، از نگاه مالی کمک نمود و از نگاه نظامی این گروه را برای تصرف کابل، حمایت کرد. با کمک همین سازمان، طالبان توانست که در سال 1996، قدرت را در کابل به دست گیرند و پس از آن نیز حمایت از این گروه ادامه یافت و در مواردی اسلامآباد هم حمایتش را آشکار میکرد. همچنین این حمایت در سالهای 90 توسط نصرالله بابر، وزیر داخلهی پاکستان در زمان بینظیر بوتو، بهطور رسمی علنی شد. لذا طالبان افغانستان، همیشه وابسته و وفادار به ارتش پاکستان و سازمان استخبارات نظامی یا ISI باقی مانده است. به همین دلیل است که طالبان افغانستان، حمله بر دانشآموزان نظامی در پشاور را بهشدت مورد اعتراض قرار دادند.
گرایش وهابیت: بهطور عموم، تحریک طالبان پاکستان (TTP) که چندی پیش بر یک مکتب در پشاور حمله نمودند، این گرایش را دارند. این گروه از نزدیکترین و وفادارترین گروهها به القاعده است. ملا عمر با سی سازمان که حداقل از نگاه فکری باهم نزدیکی داشتند و کمتر باهم رقابت میکردند، یک ائتلاف تشکیل داد. اگرچند به نظر میرسید تعدادی از آنها با وضع یک قانون، در سال 2007، «جهاد» را علیه دولت پاکستان توقف دادند و علیه «کافران» امریکایی متمرکز ساختند، برخلاف آن، از میان آنها یک تعدادشان مبارزهیشان را علیه حکومت پاکستان شدت دادند. آنها با راهاندازی حملهیشان علیه ارتش پاکستان، به نظر میرسد که تصمیم گرفتهاند، حملههایشان را بر افراد ملکی افزایش دهند؛ چنانچه در اوایل ماه نوامبر، در نزدیکی مرز هندوستان، در پی یک حمله 55 تن کشته شدند و نیز به روز سهشنبه، 16 دلو در پشاور، 141 تن جانهایشان را از دست دادند. تحریک طالبان پاکستان (TTP) تا اوایل همین امسال، برای بخش عمدهای از پناهندگان قبایلی در وزیرستان شمالی در نزدیکی مرز افغانستان، زمینه را فراهم میکرد. این منطقه، یکی از مراکز اصلی فرماندهی جهادیان [طالب] پس از سقوطشان در سال 2001 پنداشته میشود. در ماه نوامبر 2013، حکیمالله محسود، رهبر تحریک طالبان پاکستان توسط حملههای هواپیماهای بدون سرنشین امریکا، در منطقهی قبایلی به قتل رسید و پس از آن، ملا فضلالله که مشهور به «ملا رادیو» میباشد، جانشین وی شد. وی بهخاطر بیانات خویش در شبکههای رادیویی محلی، به این نام مشهور شده است. تاکنون تمام رهبران تحریک طالبان پاکستان از خانوادهی محسود میباشند که همه از وزیرستان که بستر اصلی شورشیان پنداشته میشود، برخاستهاند.
گرایش به دولت اسلامی (داعش): این شکنندگی در صف تحریک طالبان پاکستان، پس از مرگ حکیمالله محسود، فرد شماره یک اهداف پیشین امریکا که در سال 2013 توسط حملههای هواپیماهای بدون سرنشین امریکا به قتل رسید، به میان آمده است. تحریک طالبان پاکستان، اکنون به دولت اسلامی (داعش) پیوسته است و هر روز به خشونتها و تنشهایش میافزاید و قربانی بیشتر میگیرد. در ماه می، یکی از فرماندهان تحریک طالبان پاکستان (TTP) بهنام خان سید سجنا (Khan Said Sajna) از صف این گروه خارج شد. در ماه سپتامبر، جنگجویان در منطقهی قبایلی مهمند یک گروه دیگر را تشکیل دادند و موجودیتشان را بهنام جماعتالاحرار اعلان نمودند. در 22 اکتوبر، شهیدالله شهید، سخنگوی این تحریک از پیوستنشان به دولت اسلامی (داعش) خبر داد و با سرپیجی از بیعت با ملا عمر، حمایتش را از دولت اسلامی اعلان کرد.
