نویسنده: ژویل برونر، روزنامهنگار در کابل
برگردان: نسیم ابراهیمی
منبع: روزنامهی فرانسوی
در حالی که زمان خروج نیروهای بینالمللی فرارسیده است، اکثر مردم افغانستان هراس دارند که ضعف حکومتشان باعث برگشت دوبارهی طالبان در قدرت میشود.
چای و کشمش، در کنار یک دستمال کلان چهارخانه که توسط جمیل در پارک شهرنو کابل پهن شده است، یک فضای کاملا تفریحی را ساخته است. جمیل و چهار دوست دیگر او که همهیشان حدودا بیست سال عمر دارند، با لباسهای غربی، به دور از جادههای پرازدحام پایتخت، از یک فضای آرام بهره میبرند. بگومگوهای آنها فضای آرام پارک را بههم میزند. گفتوگوها در میان این جوانان اینگونه جریان دارد: «سه ماه میشود که حملههای پیهم انتحاری در تمام مناطق کابل، مردم را خسته کردهاند. هر وقتیکه از خانه میبرآییم، میترسیم… اکنون، زمان مناسب برای خروج نیروهای بینالمللی نیست.
ناتوانی. چند متر آنطرفتر، ادیب بر یک درازچوکی نشسته است و بهسوی کودکانی که آنجا کریکت بازی میکنند، میبیند. آنسوتر، یک دانشجو که موهای خود را ژِل زده است، نشسته است. وی به این باور است که افغانستان به تنهایی نمیتواند ثباتش را حفظ نماید. او میگوید: «پس از امضای یک پیمان امنیتی با امریکا و ناتو، هر دو یا سه روز، یک حملهی انتحاری در کابل صورت میگیرد. خانوادهام به من میگوید که به دانشگاه برو. پس از آنکه درس را تمام کردی، مستقیما به خانه برگرد. او به این باور خود اصرار میورزد: «دولت توانایی آن را ندارد که مستقلانه عمل نماید. ارتش افغانستان هم همینطور است. آنها امکانات آن را ندارند که خودشان به تنهایی امنیت افغانستان را تأمین نمایند».
مردم از این ناحیه که احتمال دوباره به قدرت رسیدن شورشیان طالب زیاد است، نگران اند. نوری، یک جواهرفروش که 48 سال عمر دارد و در یک نگارستان شهر دکان دارد، نسبت به آیندهی خود و افغانستان، نگاه بدبینانه دارد. او میگوید: «بدون [نیروهای] خارجی، نیروهای امنیتی افغانستان حتا برای مدت یک روز قادر به تأمین امنیت افغانستان نخواهد بود. تمام مردم، همانند من که در دوران حضور خارجیها توانستیم به یک زندگی بهتری دست یابیم، میترسیم که همین امکانات دست داشتهی خویش را دوباره از دست بدهیم».
با یک نگاه کوتاه، با وجود این نشانههای آشکار، برگشت این شورشیان به قدرت، بعید به نظر نمیرسد. تمام این نگرانیها در پی همین خروج نیروهای ناتو میباشد. چالش دیگر ناامنی، ضعف بیش از حد دولت افغانستان میباشد. بهخصوص ناتوانی دولت وحدت ملی که ما شاهد آن هستیم.
از تشکیل دولت وحدت ملی سه ماه میگذرد. دولتی که با اشتراک اشرف غنی، رییس جمهور و عبدالله عبدالله، رییس اجرایی به میان آمده است، در تمام این مدت، تا هنوز قادر نشدهاند که حتا یک وزیر را برای کابینهی دولتشان معرفی نمایند. عبدالصمیم، دکان لباسفروشی دارد. او که در میان لباسهای رنگارنگ عروسی در دکانش ایستاده است، میگوید: «دولت ما توسط دو نفر به پیش برده میشود؛ اما تا هنوز از جای خود حرکت نکردهاند. هیچ چیز معلوم نیست… دولت امروز افغانستان، یک دولت سمبولیک میباشد؛ هیچ قدرت و توانایی ندارد». پیش از آنکه از دکان عبدالصمیم خارج شویم، او مأیوسانه میگوید: «با این وضعیت، من در این حکومت چیزی را نمیبینم که مانع برگشت طالبان در قدرت شود».
در کابل، تمام خوشبینیها در مسیر جادهها گم شدهاند. در تمام مدت همین چهل سال، همین رهبرانی که از این وضعیت به نان و نوایی رسیدهاند، این ناامیدیهای مردم را انکار میکنند. عبدالصمیم به این باور است. این یک واقعیت تلخ است، بهتر بود نیروهای ناتو زمان بیشتری در کشور باقی میماندند. آنچه که به ما مربوط میشود، من بر ارتش کشور خود باور دارم که میتواند امنیت افغانستان و امنیت مردم افغانستان را تأمین نماید. انشاالله.
«کابل» (Kabulle). ژوستین پیکمال رییس [موسسهی] اکبر (Acbar) که هماهنگ کنندهی سازمانهای غیردولتی میباشد، در این مورد میگوید، خروج نیروهای ناتو از افغانستان، قبلا برای ما اتفاق افتاده است. این زن جوان میگوید: «به باور ما، از یک سال پیش به اینسو، نیروهای ناتو افغانستان را ترک نمودهاند… دیگر هیچ نیرویی در افغانستان ندارد، بهجز از نیروهای ویژهیشان. برای جامعهی خارجی، بیش از پیش این یک عقبنشینی است. این خروج قطعی و تدریجیشان در مدت دو سال، چیزی را تغییر نخواهد داد. به میزان ناامنی که به میان آمده است، این جاگزینی محدود و کمک نظامی، تأثیری نخواهد داشت. کاهش نیروهای خارجی در افغانستان، به میزان افزایش حملههای شورشیان و بهخصوص در سال جاری، خیلی تأثیر گذاشته است.
پس از سال 2009، نظرسنجیهایی که از جاهای برتر کابل صورت گرفتهاند، در مقایسه با دیگر قسمتهای کشور، تشویش و نگرانی مردم پس از سقوط رژیم طالبان از بین نرفته است. به نظر میرسد که هیچ کاهش نیافته است. گرایم اسمیت، تحلیلگر «گروه بینالمللی بحران» به این باور است که برای مردم خارج از شهر کابل، زندگی «بدون هراس» هیچ باقی نمانده است. به باور وی، افزایش حملههای شورشیان و نشانه گرفتن مردم ملکی از سوی آنها، نگرانی جدی مردم از وضعیت امنیتی افغانستان پس از خروج نیروهای ناتو از این کشور میباشد.
هلن ویدان، مدیر مؤسسهی مادیرا (Madera) که یک مؤسسهی کمکرسان برای پیشرفت و توسعهی روستاها میباشد، در مورد بیثباتی افغانستان پس از سال 2014 چنین میگوید: «از دوسال به اینسو که من در افغانستان هستم، تقریبا تمام این سناریوها را دیدهام و شنیدهام. آنچه که گذشته است، تمام آشفتگی بوده است. پاسخی که باید ارائه شود، در میان این دو حالت معلق است؛ اما دشوار است که بگوییم، در کدام سطح قرار خواهد داشت.
