رییس جمهور محمد اشرف غنی پس از آنکه بهطور رسمی به عنوان رییس جمهور سوگند وفاداری یاد کرد، دومین سفر دیپلماتیکش را به چین انجام داد و یکی از اهداف این سفر، ضمن جلب همکاریهای اقتصادی و تجاری، تحکیم روابط سیاسی با این کشور بود و رییس جمهور در آن سفر نقش چین را در زمینهی جلب همکاری پاکستان در خصوص ترغیب طالبان برای مذاکرات صلح عنوان کرد.
به گفتهی رهبران طالبان، نمایندگانی از این گروه به چین سفر کردهاند و با مقامهای چینی در مورد روابط میان طالبان و چین و بیان موضع این گروه مذاکراتی را انجام دادهاند. هیأت طالبان بهخاطری به چین سفر کرده که چین یک رقیب بزرگ اقتصادی و سیاسی امریکا است و نفوذ سیاسی امریکا در منطقه و بهخصوص افغانستان که همسایهی آن کشور میباشد، میتواند تهدید بزرگ اقتصادی و سیاسی برای آن کشور محسوب شود.
از این نظر، چین از نفوذ سیاسی امریکا در منطقه ناراض است و میخواهد در منطقه به عنوان یک قدرت بزرگ مطرح باشد و از منابع اقتصادی و تجاری آن بهره بگیرد. طالبان نیز بهخاطری که یک گروه تندرو و افراطی-مذهبی میباشد، با امریکا و کشورهای غربی مخالف اند و جنگ با امریکا و دولتهایی که روابط نزدیک با امریکا و متحدان آن کشور دارند را فرض میدانند. این گروه از این وجه مشترک با چین، خواسته بهره بگیرد روابط خویش را با آن کشور بهبود بخشد و نیز خواستهای سیاسیاش را در صورت برگزاری مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و این گروه، با مقامهای چینی شریک سازد.
این دیدار هیأت طالبان از چین در حالی صورت گرفته است که چین با رهبری دولت افغانستان پیمان استراتژیک امضا نموده و وعده داده است که برای تأمین صلح با افغانستان همکاری مینماید.
نقش چین در خصوص میانجیگری و گفتوگوهای صلح با طالبان و دولت افغانستان از این نظر اهمیت دارد که پاکستان دوست دیرینهی این کشور میباشد و از طالبان حمایت میکند و میتواند رهبران گروه طالبان را بهپای میز مذاکره بکشاند و در این زمینه چین میتواند تسهیلات و زمینهسازی مذاکرات صلح با طالبان را مساعد سازد. اما این امیدواری زمانی میتواند به واقعیت تبدیل شود که دولت پاکستان بخواهد در افغانستان صلح برقرار شود و در این زمینه علاقهمندی نشان دهد. این مسئله هنوز روشن نیست و پاکستان در موضعگیریهایش بهطور صریح بیان نکرده است که میخواهد برای تأمین صلح همکاری کند. این امیدواری که چین میتواند زمینهی مذاکرات صلح با طالبان را مساعد کند و میتواند نقش مهمی را در مذاکرات صلح داشته باشد، زمانی ممکن به نظر میرسد دولت پاکستان که نقش سرنوشتساز را در مذاکرات صلح دارد، بخواهد که دیگر از شورشیگری در افغانستان حمایت نکند و از تأمین صلح در افغانستان حمایت کند. این تغییر رویکرد پاکستان زمانی ممکن است که دولت پاکستان خطر افراطگرایی طالبانی را جدی بگیرد. تا زمانی که پاکستان پروژهی ناامنسازی افغانستان را در اولویت قرار دهد و برای این هدفش از تقویت طالبان کار بگیرد، مشکل به نظر میرسد که به این امیدوار باشیم که چین بدون خواست متحد سیاسی خویش بتواند زمینهی مذاکرات صلح با طالبان را تأمین کند.
بنابراین، نکتهی مهم این است که نخست اختلاف اساسی میان دولت افغانستان و پاکستان مورد بحث قرار گیرد و پاکستان متقاعد شود که خواستهای خویش را از طریق سیاسی دنبال کند، با توجه به اینکه طالبان و افراطگرایی دشمن مشترک میباشند و میتوانند در آیند برای پاکستان خطرآفرین شوند، از تأمین صلح در افغانستان حمایت کند. اگر این تلاشها نتیجه ندهند، امید بستن به چین بدون علاقهمندی به پاکستان برای تأمین صلح در افغانستان، واقعبینانه نیست.
